समानार्थी शब्द / विरूध्दार्थी शब्द प्रश्नावली

(१) ' खग ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- पक्षी 

----------------------------------------------------

(२) ' बेडूक ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- मंडूक 

----------------------------------------------------

 (३) ' निर्झर ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- झरा 

----------------------------------------------------

 (४) ' समुद्र ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- सागर 

----------------------------------------------------

 (५) ' लाक्षणिक ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- सांकेतिक 

----------------------------------------------------

 (६) ' अनाथ ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- पोरका 

----------------------------------------------------

 (७) ' नदी ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- सरिता 

----------------------------------------------------

 (८) ' राजा ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- भूपती 

----------------------------------------------------

 (९) ' पगार ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- वेतन

----------------------------------------------------

 (१०) ' पृथ्वी' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- धरती 

----------------------------------------------------

 (११) ' रास ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- ढीग

----------------------------------------------------

 (१२) ' पाणि ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- हात

----------------------------------------------------

 (१३) 'अनुमोदन ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- होकार / पाठिंबा 

----------------------------------------------------

 (१४) ' काक ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- कावळा 

----------------------------------------------------

 (१५) ' रजनी ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- रात्र

----------------------------------------------------

 (१६) ' नारळ ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- श्रीफळ 

----------------------------------------------------

 (१७) 'अंत ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- शेवट 

----------------------------------------------------

 (१८) ' तमा ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- काळजी 

----------------------------------------------------

 (१९) ' डोळा ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- नेत्र

----------------------------------------------------

 (२०) ' लता  ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- वेल

----------------------------------------------------

 (२१) ' पाणी ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- जल 

----------------------------------------------------

 (२२) ' पथारी ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- बिछाना / अंथरूण 

----------------------------------------------------

 (२३) ' क्षीर ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- दूध 

----------------------------------------------------

 (२४) ' संहार ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- विनाश 

----------------------------------------------------

 (२५) ' अभिवादन ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- नमस्कार 

----------------------------------------------------

 (२६) ' दीन ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- गरीब 

----------------------------------------------------

 (२७) ' प्रतिबिंब ' या शब्दास समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- प्रतिमा 

----------------------------------------------------

 (२८) ' अभियान ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- मोहीम 

----------------------------------------------------

 (२९) ' मकरंद ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- मध

----------------------------------------------------

 (३०) ' तलवार ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- समशेर

==============================

(३१) ' दीन ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- श्रीमंत 

----------------------------------------------------

(३२) ' नैसर्गिक ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- कृत्रिम 

----------------------------------------------------

(३३) ' अति ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- अल्प

----------------------------------------------------

(३४) ' शिस्त ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- बेशिस्त 

----------------------------------------------------

(३५) ' दु:ख ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- आनंद 

----------------------------------------------------

(३६) ' कल्पित ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- वास्तविक 

----------------------------------------------------

(३७) ' प्राचीन ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- अर्वाचीन 

----------------------------------------------------

(३८) ' कवी ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- कवयित्री 

----------------------------------------------------

(३९) ' शेवट ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- आरंभ 

----------------------------------------------------

(४०) ' थोरला ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- धाकटा

----------------------------------------------------

(४१) ' दिन ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- रात्र

----------------------------------------------------

(४२) ' क्षणभंगुर ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- चिरंजीव 

----------------------------------------------------

(४३) ' स्तुती ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- निंदा 

----------------------------------------------------

(४४) ' आपला ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- परका 

----------------------------------------------------

(४५) ' प्रशंसा ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर ---  निंदा 

----------------------------------------------------

(४६) ' उध्दट ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- नम्र 

----------------------------------------------------

(४७) ' निरक्षर ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- साक्षर 

----------------------------------------------------

(४८) ' कोमल ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- कठीण 

----------------------------------------------------

(४९) ' जय ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- पराजय 

----------------------------------------------------

(५०) ' धीट ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- भेकड 

----------------------------------------------------

(५१) ' उदार ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- कंजुष 

===============================

संकलक :- शंकर सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक )

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा - गरताड गावठाण 

केंद्र - रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे 

९४२२७३६७७५ / ७७२१९४१४९६

इतिहास प्रश्नावली ( -- शंकर चौरे सर )

(1) जैनांच्या पवित्र ग्रंथाला काय म्हणतात ?

उत्तर --- आगम सूत्र

----------------------------------------------------

(2) कोणत्या वेदांमध्ये औषधी वनस्पतींची माहिती दिलेली आहे ?

उत्तर --- अथर्ववेद 

----------------------------------------------------

(3) हडप्पा संस्कृतीमध्ये महास्नानगृह कोणत्या ठिकाणी सापडले आहे ?

उत्तर --- मोहेंजोदडो 

----------------------------------------------------

(4) छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यात असणारा देवगिरी किल्ला कोणत्या राज्यघराण्याने स्थापित केला ?

उत्तर --- यादव घराणे 

----------------------------------------------------

(5) कैलास मंदिराची निर्मिती कोणाच्या राजवटीत झाली.

उत्तर --- राष्ट्रकूट 

----------------------------------------------------

(6) गौतम बुद्ध यांचे जन्मस्थळ कोणते ?

उत्तर --- लुम्बिनी 

----------------------------------------------------

(7) हडप्पा संस्कृती कोणत्या नदीच्या खोऱ्यात विकसित झाली ?

उत्तर --- सिंधू 

----------------------------------------------------

(8) कोणत्या वेदामध्ये संगीताचा उल्लेख केलेला आहे ?

उत्तर --- सामवेद 

----------------------------------------------------

(9) पानिपतचे पहिले युद्ध कोणतामध्ये झाले ?

उत्तर --- बाबर आणि इब्राहम लोदी 

----------------------------------------------------

(10) पानिपतचे तिसरे युद्ध ...... वर्षी झाले.

उत्तर --- 1761

----------------------------------------------------

(11) छत्रपती संभाजी महाराजांनी कोणता संस्कृत ग्रंथ लिहिला ?

उत्तर --- बुधभूषण 

----------------------------------------------------

(12) 6 जून 1674 रोजी कोणत्या गडावर शिवरायांचा राज्याभिषेक संपन्न झाला ?

उत्तर --- रायगड 

----------------------------------------------------

(13) मराठ्यांनी ज्या अटकेवर 1758 मध्ये आपला ध्वज फडकवला ते अटक नावाचे ठिकाण सध्या कोठे आहे ?

उत्तर --- पाकिस्तान 

----------------------------------------------------

(14) छत्रपती संभाजी महाराजांचे समाधी स्थळ कोठे 

उत्तर --- वढू बुद्रुक 

----------------------------------------------------

(15) छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या पदस्पर्शाने पावन झालेले शिरपामाळ हे ठिकाण कोठे आहे ?

उत्तर --- जव्हार 

----------------------------------------------------

(16) इतिहासातील तीन प्रसिद्ध लढायांमुळे गाजलेले पानिपत हे शहर कोणत्या राज्यात आहे.

उत्तर --- हरियाणा 

----------------------------------------------------

(17) छत्रपती संभाजी महाराज यांचा जन्म ....... वर्षी झाला.

उत्तर --- 1657

----------------------------------------------------

(18) शिवाजी महाराजांनी अफजलखानाचा वध कोणत्या ठिकाणी केला ?

उत्तर --- प्रतापगड 

----------------------------------------------------

(19) छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या राज्याची प्रथम राजधानी कोणती होती ?

उत्तर --- राजगड 

----------------------------------------------------

(20) शिवाजी महाराजांच्या अष्टप्रधान मंडळातील सुमंत कोण होते ?

उत्तर --- रामचंद्र त्रिंबक डबीर 

----------------------------------------------------

(21) शिवाजी महाराजांचे आजोळ ....... ठिकाणी आहे.

उत्तर --- सिंदखेड राजा ( बुलढाणा ‌)

----------------------------------------------------

(22) शनिवारवाडा कोणाच्या कारकिर्दीत बांधला गेला आहे.

उत्तर --- बाजीराव पेशवे 

----------------------------------------------------

(23) छत्रपती शिवाजी महाराजांचा जन्म कोणत्या किल्ल्यावर झाला ?

उत्तर --- शिवनेरी 

----------------------------------------------------

(24) शिवाजी महाराजांचा राज्याभिषेक कोणत्या वर्षी झाला ?

उत्तर --- 1674

----------------------------------------------------

(25) कोणत्या लढाईने इंग्रजी सत्तेचा पाया बंगालमध्ये घातला गेला ?

उत्तर --- प्लासी 

----------------------------------------------------

(26)प्लासीची लढाई कोणामध्ये झाली ?

उत्तर --- सिराज उद्दौला व इंग्रज 

----------------------------------------------------

(27) ब्रिटिशांनी भारतात ....... या युद्धाने राजकीय सत्येची मुहूर्तमेढ रोवली ?

उत्तर --- प्लासीच्या 

----------------------------------------------------

(28) मुंबई बेट हे इंग्लंडचा राजा...... याला त्याच्या विवाहप्रसंगी आंदण म्हणून दिले.

उत्तर ---  दुसरा चार्ल्स 

----------------------------------------------------

(29) बक्सरची लढाई कधी झाली ?

उत्तर --- 22 आॅक्टोबर 1764

----------------------------------------------------

(30) मुंबई ब्रिटिशांना कोणाकडून आंदण मिळाले होते ?

उत्तर --- पोर्तुगीज 

----------------------------------------------------

(31) ईस्ट इंडिया कंपनीची पहिली फॅक्टरी भारतामध्ये कोठे स्थापन झाली ?

उत्तर --- सुरत 

----------------------------------------------------

(32) कोणत्या कायद्याने भारतातील व्यापारी मक्तेदारी रद्द केली ?

उत्तर --- 1813 सनदी कायदा 

----------------------------------------------------

(33) ईस्ट इंडिया कंपनी आणि सिराज उद्दौला यांच्या बद्दल प्लासीचे युद्ध कधी झाले ?

उत्तर --- 23 जून 1757

----------------------------------------------------

(34) प्लासीची लढाई कोणत्या साली झाली ?

उत्तर --- 1757

----------------------------------------------------

(35) कोणत्या महसुली पध्दतीत शेतकरी जमीन मालक बनले ?

उत्तर --- रयतवारी 

----------------------------------------------------

(36) वास्को - द - गामा यांनी कोणत्या राजाकडून व्यापारी सवलती मिळवल्या ?

उत्तर --- झामोरीन 

----------------------------------------------------

(37) अटलांटिक महासागर पार करून भारताकडे जाण्याचा प्रयत्न करताना अमेरिका खंडाचा शोध कोणी लावला ?

उत्तर --- कोलंबस

----------------------------------------------------

(38) क्रांतीकारकांनी 12 मे 1857 रोजी ...... यास दिल्लीचा बादशहा म्हणून घोषित केले.

उत्तर --- बहादूर शाह 

----------------------------------------------------

(39) 1857 च्या उठावाच्या वेळी कानपूरचे नेतृत्व कोणी केले ?

उत्तर --- नानासाहेब पेशवे 

----------------------------------------------------

(40) वीर बाबुराव शेडमाके ........ लढ्यात सहभागी होते ?

उत्तर --- 1857

----------------------------------------------------

(41) 1857 च्या उठावास स्वातंत्र्य युद्ध कोणी संबोधले ?

उत्तर --- वि. दा. सावरकर 

----------------------------------------------------

(42) पेशवा नानासाहेब यांचा सेनापती ...... याने 1857 च्या उठावात महत्त्वपूर्ण कामगिरी बजावली.

उत्तर --- तात्या टोपे 

----------------------------------------------------

(43)  1857 च्या उठावाची सुरूवात कोठे झाली ?

उत्तर --- मीरत 

----------------------------------------------------

(44) रौलेट अॅक्ट या काळ्या कायद्याविरूध्द महात्मा गांधी यांनी कोणत्या दिवशी हरताळ पाळण्याचे आवाहन केले होते ?

उत्तर --- 6 एप्रिल 1919

----------------------------------------------------

(45) चौकशी शिवाय कोणालाही कारागृहात डांबण्याचे अधिकार सरकारला कोणत्या कायद्याने मिळाले ?

उत्तर --- रौलेट कायदा 

----------------------------------------------------

(46) कोणत्या गोलमेज परिषदेत महात्मा गांधी राष्ट्रीय सभेचे प्रतिनिधी म्हणून उपस्थित होते ?

उत्तर --- दुसरी 

----------------------------------------------------

(47) राष्ट्रीय काँग्रेसच्या पहिल्या महिला अध्यक्षा कोण होत्या ?

उत्तर --- अॅनी बेझंट 

----------------------------------------------------

(48) राष्ट्रीय काँग्रेसच्या कोणत्या अधिवेशनात जहालवादी व मवाळवादी अशी फूट पडली ?

उत्तर --- सुरत 1907

----------------------------------------------------

(49) सन 1936 साली राष्ट्रीय काँग्रेसचे अधिवेशन कोणत्या ठिकाणी झाले होते ?

उत्तर --- फैजपूर 

----------------------------------------------------

(50) राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना कोणत्या वर्षी झाली ?

उत्तर --- 1885

----------------------------------------------------

(51) ' चलो दिल्ली ' ही घोषणा कोणी दिली होती ?

उत्तर --- नेताजी सुभाषचंद्र बोस 

----------------------------------------------------

(52) पंजाब केसरी कोणास संबोधले जाते ?

उत्तर --- लाला लजपतराय 

----------------------------------------------------

(53) भारतीय स्वातंत्र्याचा कायदा कधी पारित झाला ?

उत्तर --- 18 जुलै 1947

----------------------------------------------------

(54) लालबहादूर शास्त्री यांचे समाधी स्थळास .... असे म्हणतात.

उत्तर --- विजयघाट

----------------------------------------------------

(55) जय जवान जय किसान या महान घोषणेचे जनक कोण आहेत ?

उत्तर --- लालबहादूर शास्त्री 

----------------------------------------------------

(56) महात्मा गांधी यांचे समाधी स्थळास .... असे म्हणतात.

उत्तर --- राजघाट ( नवी दिल्ली )

----------------------------------------------------

(57) दर्पण हे पत्र 1832 साली मुंबईत कोणी सुरू केले ?

उत्तर --- बाळशास्त्री जांभेकर 

----------------------------------------------------

(58) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी ...... वृत्तपत्र सुरू केले ?

उत्तर --- समता 

----------------------------------------------------

(59) मराठी वृत्तपत्राचे जनक म्हणून कोणास संबोधले जाते ?

उत्तर --- बाळशास्त्री जांभेकर 

----------------------------------------------------

(60) कृष्णाकाठ हे आत्मचरित्र कोणी लिहिले ?

उत्तर --- यशवंतराव चव्हाण 

----------------------------------------------------

(61) स्वतंत्र भारताच्या झेंड्याचे जनक म्हणून कोणाचा उल्लेख होतो ?

उत्तर --- मॅडम भिकाजी कामा 

----------------------------------------------------

(62) मराठीतील पहिले साप्ताहिक कोणी काढले?

उत्तर --- बाळशास्त्री जांभेकर 

----------------------------------------------------

(63) ' वंदे मातरम् ' हे गीत कोणत्या साहित्यातील आहे ?

उत्तर --- आनंद मठ 

----------------------------------------------------

(64) ' हू वेअर शुद्राज ' हा ग्रंथ कोणी लिहिला ?

उत्तर --- डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर 

----------------------------------------------------

(65) कोणास देश बंधू म्हणून ओळखले जाते ?

उत्तर -- चित्तरंजन दास 

----------------------------------------------------

(66) ' गुलामगिरी ' हा ग्रंथ कोणी लिहिला ?

उत्तर --- महात्मा फुले 

----------------------------------------------------

(67)' माझी जन्मपेठ ' हा ग्रंथ कोणी लिहिला ?

उत्तर --- स्वातंत्र्यवीर सावरकर 

----------------------------------------------------

(68) ' शेतकऱ्यांचा आसूड ' हा ग्रंथ कोणी लिहिला ?

उत्तर --- महात्मा फुले 

----------------------------------------------------

(69) ' बुध्द अॅड हिज धम्म ' हा ग्रंथ कोणी लिहिला आहे ?

उत्तर -- डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर 

----------------------------------------------------

(70) ग्रामगीता कोणी लिहिली आहे ?

उत्तर --- संत तुकडोजी महाराज 

----------------------------------------------------

(71) बहिष्कृत भारत हे पत्र 1927 मध्ये कोणी सुरू केले ?

उत्तर -- डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर 

----------------------------------------------------

(72) सत्यशोधक समाजाचे मुखपत्र म्हणून कोणते वृत्तपत्र ओळखले जाते ?

उत्तर --- दीनबंधू 

----------------------------------------------------

(73) ' रिडल्स इन हिंदूझम ' हे पुस्तक कोणी लिहिले आहे ?

उत्तर --- डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर 

----------------------------------------------------

(74) लोकमान्य टिळकांनी मंडालेच्या तुरुंगात असताना कोणता ग्रंथ लिहिला ?

उत्तर --- गीतारहस्य 

----------------------------------------------------

(75) ' डिस्कवरी आॅफ इंडिया ' हा ग्रंथ पंडित जवाहरलाल नेहरू यांनी ....... येथील तुरुंगात लिहिला.

उत्तर --- अहमदनगर ( अहिल्यानगर)

----------------------------------------------------

(76) ' केसरी ' हे वृत्तपत्र कोणी सुरू केले ?

उत्तर --- लोकमान्य टिळक 

----------------------------------------------------

(77) हरिजन हे साप्ताहिक कोणी सुरू केले ?

उत्तर --- महात्मा गांधी 

----------------------------------------------------

(78) लोकमान्य टिळकांनी कोणती वृत्तपत्रे सुरू केली ?

उत्तर --- केसरी व मराठा 

----------------------------------------------------

(79) ' माझे सत्याचे प्रयोग ' हे आत्मचरित्र कोणी लिहिले आहे ?

उत्तर --- महात्मा गांधी 

----------------------------------------------------

(80) आधुनिक भारताचे जनक या शब्दात कोणत्या समाजसुधारकाचा गौरव केला जातो ?

उत्तर --- राजा राममोहन रॉय 

----------------------------------------------------

(81) भारताचे पोलादी पुरुष म्हणून कोणाला संबोधले जाते ?

उत्तर --- सरदार वल्लभभाई पटेल 

----------------------------------------------------

(82) सरहद गांधी या नावाने कोणाला ओळखले जाते ?

उत्तर --- खान अब्दुल गफार खान 

----------------------------------------------------

(83) संत तुकडोजी महाराज यांचे जन्मगाव कोणते ?

उत्तर --- यावली  (अमरावती जिल्हा )

----------------------------------------------------

( 84) गाडगे बाबांचे जन्मगाव कोणते ?

उत्तर --- शेंडगाव  ( अमरावती जिल्हा )

----------------------------------------------------

(85) भारताने 1971 मध्ये युद्ध जिंकले होते म्हणून दरवर्षी ...... हा दिवस विजय दिवस म्हणून पाळला जातो ?

उत्तर --- 16 डिसेंबर 

----------------------------------------------------

(86) पवनार येथे परमधाम आश्रम कोणी स्थापन केले ?

उत्तर --- विनोबा भावे 

----------------------------------------------------

(87) हंटर आयोग कोणत्या घटनेच्या नंतर स्थापन झाला होता ?

उत्तर --- जालियनवाला बाग हत्याकांड 

----------------------------------------------------

(88) भारतीयांना इंग्रजी शिक्षण देण्याच्या धोरणाचा अवलंब ...... याच्या कारकिर्दीत करण्यात आला.

उत्तर --- लाॅर्ड विल्यम बेटिंग 

----------------------------------------------------

(89) 'लाला लजपत राय' यांना कोणत्या टोपण नावाने संबोधले जाते ?

उत्तर --- लाल 

----------------------------------------------------

(90) ' बाळ गंगाधर टिळक ' यांना कोणत्या टोपण नावाने संबोधले जाते ?

उत्तर --- बाल 

----------------------------------------------------

(91) ' बिपिन चंद्र पाल ' यांना कोणत्या टोपण नावाने संबोधले जाते ?

उत्तर --- पाल 

===============================

संकलक :- शंकर सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक)

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा‌- गरताड गावठाण 

केंद्र - रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे 

9422736775  /  7721941496

भौगोलिक माहिती‌ ( परिसर अभ्यास )

(1) सूर्यमालेत एकूण 8 ग्रह आहेत.

(2) सूर्यमालेतील सर्वात मोठा ग्रह गुरू आहे.

(3) सूर्यमालेतील सर्वात लहान ग्रह बुध आहे.

(4)भूकंपाची तीव्रता रिश्टर स्केल एककात मोजतात.

(5) लीप वर्षात 366 दिवस असतात.

(6) पृथ्वीच्या सर्वात जवळचा ग्रह शुक्र आहे.

(7) शुक्राला पहाटेचा तारा असेही म्हणतात.

(8) सूर्याच्या सर्वात जवळचा ग्रह बुध आहे.

(9) सूर्यापासून सर्वात लांब ग्रह नेपच्यून आहे.

(10) मंगळ ग्रहाला लाल ग्रह म्हणतात.

(11) पृथ्वीला जल ग्रह म्हणतात.

(12) सूर्यग्रहण अमावस्येला होऊ शकते.

(13) सूर्यग्रहणाचे तीन प्रकार पडतात.

(14) सूर्यमालेत सूर्य हा तारा आहे.

(15) चंद्र पृथ्वीचा उपग्रह आहे.

(16) 21 जूनच्या दिवशी सूर्य उत्तर गोलार्धाकडे कलतो.

(17) 21 जून हा उत्तर गोलार्धातील सर्वात मोठा दिवस आहे.

(18) शनी ग्रहाभोवती कडा आहे.

(19) पृथ्वीच्या सर्वात जवळचा तारा सूर्य आहे.

(20) सूर्यमालेतील ग्रह सूर्याभोवती फिरतात.

(21) सूर्य हा हायड्रोजन व हेलिअमचा बनलेला आहे.

(22) सूर्य हा ग्रह नसून तारा आहे.

(23) ग्रह स्वतःभोवती फिरताना सूर्याभोवती फिरतात.

(24) तारे मात्र फक्त स्वतःभोवती फिरतात.

(25) पृथ्वीच्या पृष्ठभागावर 71% पाणी आहे.

(26) पृथ्वीच्या पृष्ठभागावर 29% जमिन आहे.

(27) सर्वात प्रकाशमान ग्रह शुक्र आहे.

(28) सकाळी किंवा संध्याकाळी दिसणारा ग्रह शुक्र आहे.

(29) मंगळ हा सूर्यमालेतील चौथा ग्रह आहे.

(30) पृथ्वी सूर्याभोवती फिरते त्यास परिभ्रमण म्हणतात.

(31) पृथ्वी सूर्याभोवती फिरता फिरता स्वतःभोवती फिरते त्यास पृथ्वीचे परिवलन म्हणतात.

(32) बुध हा सूर्यमालेतील सर्वात लहान ग्रह आहे.

(33) चंद्र दररोज आदल्या दिवशीपेक्षा 50 मिनिटे उशिरा उगवतो.

(34) बटु ग्रह म्हणजे नेपच्यूननचे पलीकडील ग्रह.

(35) सूर्यकुलातील सर्वात लहान परंतु वेगवान ग्रह बुध आहे.

(36) सूर्यमालिकेत सूर्यापासून तिसरा असलेला ग्रह पृथ्वी आहे.

(37) सूर्यकिरणे पृथ्वीवर येण्यास 8 मिनिट 20 सेकंद कालावधी लागतो.

(38) सूर्योदयापासून सूर्यास्तापर्यंतच्या काळास दिन म्हणतात.

(39) वर्षातील सर्वात मोठा दिवस 21 जून आहे.

(40) पृथ्वीला सूर्याभोवती एक प्रदक्षिणा पूर्ण करण्यास 365 दिवसांचा काळ लागतो.

(41) वर्षातील सर्वात लहान दिवस 21 डिसेंबर आहे. 

(42) खग्रास सूर्यग्रहण अमावस्येला होतो.

(43) चंद्रग्रहण पौर्णिमेला होते.

(44) चंद्रग्रहणात पृथ्वीची सावली चंद्रावर पडते.

(45) समुद्राची भरती आणि ओहटी यातील अंतर 12 तास 25 मिनिटे असतो.

=============================

संकलक :- शंकर सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक )

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा - गरताड गावठाण 

केंद्र - रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे 

9422736775 /  7721941496

भूगोल प्रश्नावली ( शंकर चौरे सर)

(१) सौर मालिकेतील कोणत्या ग्रहाला 'लाल‌ ग्रह ' असे 

सुध्दा म्हणतात ?

उत्तर -- मंगळ 

---------------------------------

(२) सूर्यमालेत एकूण किती ग्रह आहेत ?

उत्तर -- ८ ( आठ )

---------------------------------

(३) सूर्यमालेतील सर्वात मोठा ग्रह कोणता ?

उत्तर -- गुरू 

---------------------------------

(४) चंद्राच्या आमावस्येपासून पौर्णिमापर्यंत येणाऱ्या पंधरवड्यास काय म्हणतात ?

उत्तर -- शुक्लपक्ष 

---------------------------------

(५) कोणते अक्षवृत्त पृथ्वीला दोन भागात विभागतो ?

उत्तर -- विषुववृत्त 

---------------------------------

(६) भूकंपाची तीव्रता ....... एककात मोजतात.

उत्तर -- रिश्टर 

---------------------------------

(७) लीप वर्षात एकूण किती दिवस असतात ?

उत्तर -- ३६६

---------------------------------

(८) पृथ्वीवर पूर्व पश्चिम दिशेत असलेल्या काल्पनिक आडव्या रेषांना काय म्हणतात ?

उत्तर -- अक्षवृत्ते 

---------------------------------

(९) कोणत्याही दोन लगतच्या रेखावृतांच्या स्थानिक वेळेत .....

उत्तर -- ४ मिनिटांचा फरक असतो.

---------------------------------

(१०) कोणत्या रेखावृत्तास आंतरराष्ट्रीय वाररेषा म्हणतात ?

उत्तर -- १८०° अंश रेखावृत्त 

---------------------------------

(११) पृथ्वीच्या सूर्याभोवती फिरण्यास‌ पृथ्वीचे ..... म्हणतात.

उत्तर -- परिभ्रमण 

---------------------------------

(१२) कोणत्याही दोन ता-यांमधील अंतर ....... या परिमाणाने मोजतात.

उत्तर -- प्रकाशवर्ष 

---------------------------------

(१३) सूर्यमालेतील सूर्याला सर्वात जवळचा ग्रह कोणता ?

उत्तर -- बुध 

---------------------------------

(१४) ' भू - गर्भातील पदार्थांचा अभ्यास ' हे कोणत्या शास्त्राचे नाव आहे ?

उत्तर -- मिनराॅलाजी 

---------------------------------

(१५) सूर्यग्रहण कोणत्या तिथीला होऊ शकते ?

उत्तर -- अमावस्या 

---------------------------------

(१६) हॅलेचा धूमकेतू दर किती वर्षांनी दिसतो ?

उत्तर -- ७६

---------------------------------

(१७) ...... हा सूर्याच्या सर्वात जवळ आणि सूर्यमालेतील सर्वात लहान ग्रह आहे ?

उत्तर -- बुध 

---------------------------------

(१८) सूर्यमालेतील ...... हा तारा आहे.

उत्तर -- सूर्य

---------------------------------

(१९) आपल्या सूर्यमालेतील सूर्याला सर्वात लांबचा ग्रह कोणता ?

उत्तर -- नेपच्यून 

---------------------------------

(२०) कोणता दिवस उत्तर गोलार्धात सर्वात मोठा दिवस आहे ?

उत्तर -- २१ जून 

---------------------------------

(२१) सूर्यमालेत पृथ्वी नंतर क्रमाने येणारा ग्रह कोणता ?

उत्तर -- मंगळ 

---------------------------------

(२२) ता-यांचे लुकलुकणे याचे कारण काय ?

उत्तर -- वायूमंडलातील वायूचा बदलता‌ अपवर्तनांक 

---------------------------------

(२३) कोणत्या ग्रहाभोवती कडी आहे ?

उत्तर -- शनी 

---------------------------------

(२४) कोणत्या रेखावृत्तास आंतरराष्ट्रीय वार रेषा म्हणतात ?

उत्तर -- १८०° अंश रेखावृत्त 

---------------------------------

(२५) पृथ्वीच्या सर्वांत जवळचा तारा कोणता ?

उत्तर -- सूर्य

---------------------------------

(२६) चंद्र दररोज अगोदरच्या दिवसांपेक्षा ...... मिनिटे उशिरा उगवतो ?

उत्तर -- ५०

---------------------------------

(२७) सूर्यमालेतील सर्वात वेगवान ग्रह कोणता ?

उत्तर -- बुध 

---------------------------------

(२८) पृथ्वीला सूर्याभोवती प्रदक्षिणा पूर्ण करण्यास किती काळ लागतो ?

उत्तर -- ३६५ दिवस 

---------------------------------

(२९) हवेमध्ये कार्बन डायऑक्साइडचे प्रमाण किती असते ?

उत्तर -- ०.०३%

---------------------------------

(३०) पृथ्वीवर गोडे पाणी किती टक्के आहे ?

उत्तर -- ३ %

---------------------------------

(३१) सूर्याचा सर्वात जवळचा ग्रह कोणता ?

उत्तर -- बुध 

---------------------------------

(३२) कोणत्या सरोवराची निर्मिती उल्कापातामुळे झाली ?

उत्तर -- लोणार 

---------------------------------

(३३) राशी १२ आहेत तर एकूण नक्षत्रे किती आहेत ?

उत्तर -- २७

---------------------------------

(३४) जगातील सर्वात लहान देश कोणता ?

उत्तर -- व्हॅटिकन सिटी 

---------------------------------

(३५) सील व वाॅलरस मासे कोणत्या प्रदेशात आढळतात ?

उत्तर -- टुंड्रा प्रदेश 

---------------------------------

(३६) कोणत्या महासागरात सर्वाधिक खोली असणारे ठिकाण आहे ?

उत्तर -- पॅसिफिक महासागर 

---------------------------------

(३६) पनामा कालवा हा ...... महासागरांना जोडतो.

उत्तर -- अटलांटिक व‌ पॅसिफिक 

---------------------------------

(३७) जगातील सर्वात लांब नदी कोणती आहे ?

उत्तर -- नाईल 

---------------------------------

(३८) जागतिक व्यापार संघटनेचे मुख्यालय कोठे आहे ?

उत्तर -- जिनिव्हा 

---------------------------------

(३९) युनिसेफ चे मुख्यालय कोठे आहे ?

उत्तर -- न्यूयॉर्क 

---------------------------------

(४०) कांगारू हा प्राणी कोणत्या देशात आढळतो ?

उत्तर -- ऑस्ट्रेलिया 

---------------------------------

(४१) ' हि-याचे शहर ' म्हणून दक्षिण आफ्रिकेतील कोणत्या शहरास ओळखले जाते ?

उत्तर -- किंबर्ले 

---------------------------------

(४२) जागतिक कृषी पर्यटन दिन कधी साजरा केला जातो ?

उत्तर -- १६ मे 

---------------------------------

(४३) ' नासा ' ही संस्था कोठे स्थित आहे ?

उत्तर -- वाॅशिंग्टन 

---------------------------------

(४४) वाळवंटातील हिरवळीच्या प्रदेशास काय म्हणतात ?

उत्तर -- ऑसिस ( ओएसीस )

---------------------------------

(४५) उलट्या टोपीच्या आकाराच्या एस्कीमोंच्या घराला काय म्हणतात ?

उत्तर -- इग्लू 

---------------------------------

(४६) उगवत्या सूर्याचा देश म्हणून कोणत्या राष्ट्रास संबोधले जाते ?

उत्तर -- जपान 

---------------------------------

(४७) जगात सर्वात जास्त लोकसंख्या असलेला देश कोणता ?

उत्तर -- भारत 

---------------------------------

(४८) हि-याच्या खाणी कोणत्या खंडात विपुल प्रमाणात आढळतात ?

उत्तर -- आफ्रिका 

---------------------------------

(४९) जगातील सर्वात मोठा खंड कोणता ?

उत्तर -- आशिया 

---------------------------------

(५०) जगाची विभागणी एकूण किती खंडामध्ये झाली आहे ?

उत्तर -- ७ ( सात )

---------------------------------

(५१) मरियाना गर्ता ही जगातील सर्वात खोल गर्ता कोणत्या महासागरात आहे ?

उत्तर -- पॅसिफिक 

---------------------------------

(५२) जगातील सर्वात मोठे वाळवंट कोणते ?

उत्तर -- सहारा 

---------------------------------

(५३)  संयुक्त राष्ट्र संघाचे मुख्यालय कोठे आहे ?

उत्तर -- न्यूयॉर्क 

---------------------------------

(५४) लंडन हे शहर कोणत्या नदीकाठी वसलेले आहे ?

उत्तर -- थेम्स 

---------------------------------

(५५) माॅरिशसची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- पोर्ट लुईस 

---------------------------------

(५६) स्वित्झर्लंड हा देश कोणत्या खंडामध्ये आहे ?

उत्तर -- युरोप 

---------------------------------

(५७) इंडोनेशियाची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- नुसंतारा 

---------------------------------

(५८) पाकिस्तानची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- इस्लामाबाद 

---------------------------------

(५९)  हिंदी महासागरातील प्रवाळ बेटाचे उदाहरण म्हणून कोणते बेट सांगता येईल ?

उत्तर -- मालदीव 

---------------------------------

(६०) मूळ रेखावृत्त कोणत्या देशातून जाते ?

उत्तर -- इंग्लंड 

---------------------------------

(६१) सर क्रिक खाडीचा प्रदेश कोणत्या दोन देशांच्या दरम्यान आहे ?

उत्तर -- भारत -- पाकिस्तान 

---------------------------------

(६२) रोम शहर कोणत्या नदीच्या काठी वसलेले आहे ?

उत्तर -- टायबर 

---------------------------------

(६३) अटाकामा वाळवंट कोणत्या खंडात पसरलेला आहे ?

उत्तर -- दक्षिण आफ्रिका 

---------------------------------

(६४) युक्रेनची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- किव 

---------------------------------

(६५) " रॅडक्लीफ लाइन " कोणत्या दोन देशांमधील सीमा दर्शविते ?

उत्तर -- भारत -- पाकिस्तान 

---------------------------------

(६६) अफगाणिस्तान या देशाची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- काबूल 

---------------------------------

(६७) टिटिकाका हे सर्वोच्च सरोवर कोण देशांमध्ये पसरले आहे ?

उत्तर -- पेरू आणि बोलेव्हिया 

---------------------------------

(६८) जगातील सर्वात मोठ्या नदीचे नाव काय ?

उत्तर -- अँमेझॉन 

---------------------------------

(६९) पृथ्वीचा सुमारे किती टक्के भाग पाण्याने व्यापला आहे ?

उत्तर -- ७१ %

---------------------------------

(७०) पृथ्वीचा सुमारे किती टक्के भाग भूमीने व्यापलेला आहे ?

उत्तर -- २९ %

---------------------------------

(७१) पहाटेचा तारा असे कोणत्या ग्रहाला म्हणतात ?

उत्तर -- शुक्र

=============================

संकलक :- शंकर सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक)

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा - गरताड गावठाण 

केंद्र - रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे 

९४२२७३६७७५ / ७७२१९४१४९६

महाराष्ट्र राज्य प्रश्नावली

(1) महाराष्ट्रातील सर्वात मोठी नदी कोणती ?

उत्तर --- गोदावरी 

------------------------------------------------------

(2) कोणती नदी तापी नदीची उपनदी आहे ?

उत्तर --- गिरणा 

------------------------------------------------------

(3) क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने महाराष्ट्रातील सर्वात मोठा जिल्हा कोणता ?

उत्तर --- अहिल्यानगर 

------------------------------------------------------

(4) महाराष्ट्र दिन हा ...... रोजी साजरा करण्यात येतो ?

उत्तर --- 1 मे

------------------------------------------------------

(5) क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने महाराष्ट्राचा देशात कितवा क्रमांक लागतो ?

उत्तर --- तिसरा 

-------------------------------------------------------

(6) चंद्रपूर जिल्ह्याची सीमा कोणत्या राज्याला लागून आहे ?

उत्तर --- तेलंगणा 

-------------------------------------------------------

(7) महाराष्ट्र राज्याची निर्मिती ..... रोजी झाली आहे.

उत्तर --- 1 मे 1960

-------------------------------------------------------

(8) महाराष्ट्रातील सर्वात कमी तालुक्याची संख्या असणारा जिल्हा कोणता ?

उत्तर --- धुळे 

-------------------------------------------------------

(9) महाराष्ट्र राज्याला किती किलोमीटरचा समुद्रकिनारा लाभला आहे ?

उत्तर --- 720 किलोमीटर 

-------------------------------------------------------

(10) नाशिक जिल्ह्यात किती महापालिका आहेत ?

उत्तर --- 2  ( नाशिक आणि मालेगाव )

-------------------------------------------------------

(11) महाराष्ट्रात एकूण प्रशासकीय विभाग किती आहेत ?

उत्तर --- 6

-------------------------------------------------------

(12) महाराष्ट्राची उपराजधानी कोणती ?

उत्तर --- नागपूर 

-------------------------------------------------------

(13) महाराष्ट्र राज्याची पूर्व - पश्चिम लांबी ..... आहे ?

उत्तर --- 800 किमी 

-------------------------------------------------------

(14) महाराष्ट्र राज्याची दक्षिण उत्तर लांबी ..... आहे ?

उत्तर --- 720 किमी 

-------------------------------------------------------

(15) महाराष्ट्र राज्याची सर्वात लांब सीमा ...... या राज्याबरोबर आहे.

उत्तर --- मध्यप्रदेश 

-------------------------------------------------------

(16) भारताची आर्थिक राजधानी कोणती आहे ?

उत्तर --- मुंबई 

-------------------------------------------------------

(17) महाराष्ट्रातील सर्वोच्च शिखर कोणते ?

उत्तर --- कळसुबाई 

-------------------------------------------------------

(18) कळसूबाई शिखराची उंची किती मीटर आहे ?

उत्तर --- 1646  मीटर 

-------------------------------------------------------

(19) साल्हेर शिखर कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?

उत्तर --- नाशिक 

-------------------------------------------------------

(20) महाराष्ट्र राज्याच्या उत्तर सीमेवर कोणती पर्वतरांग

आहे ?

उत्तर --- सातपुडा 

------------------------------------------------------

(21) भामरागड टेकड्या कोणत्या जिल्ह्यात आहेत ?

उत्तर --- गडचिरोली 

-------------------------------------------------------

(22) आंबा घाट हा कोणत्या मार्गावर आहे ?

उत्तर --- कोल्हापूर - रत्नागिरी 

-------------------------------------------------------

(23) महाराष्ट्रातील सर्वात उंच किल्ला कोणता आहे ?

उत्तर --- साल्हेर 

-------------------------------------------------------

(24) तोरणमाळ हे थंड हवेचे ठिकाण कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?

उत्तर --- नंदुरबार 

-------------------------------------------------------

(25) महाबळेश्वर हे थंड हवेचे ठिकाण कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?

उत्तर --- सातारा 

-------------------------------------------------------

(26) म्हैसमाळ हे थंड हवेचे ठिकाण कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?

उत्तर --- छत्रपती संभाजीनगर 

-------------------------------------------------------

(27) महाराष्ट्रातील पहिले मातीचे धरण कोणते ?

उत्तर --- गंगापूर 

-------------------------------------------------------

(28) जायकवाडी धरणाच्या जलाशयास कोणत्या नावाने ओळखले जाते ?

उत्तर --- नाथसागर 

-------------------------------------------------------

(29) एकलहरे औष्णिक विद्युत केंद्र कोठे आहे ?

उत्तर --- नाशिक 

-------------------------------------------------------

(30) महाराष्ट्रातील सर्वात मोठा जलविद्युत प्रकल्प कोणता ?

उत्तर --- कोयना 

============================

संकलक :- शंकर सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक )

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा गरताड गावठाण 

केंद्र - रोहोड, ता. साक्री, जि.‌धुळे

7721941496 / 9422736775

इतिहास प्रश्नावली

(1) जैनांच्या पवित्र ग्रंथाला काय म्हणतात ?

उत्तर --- आगम सूत्र

----------------------------------------------------

(2) कोणत्या वेदांमध्ये औषधी वनस्पतींची माहिती दिलेली आहे ?

उत्तर --- अथर्ववेद 

----------------------------------------------------

(3) हडप्पा संस्कृतीमध्ये महास्नानगृह कोणत्या ठिकाणी सापडले आहे ?

उत्तर --- मोहेंजोदडो 

----------------------------------------------------

(4) छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यात असणारा देवगिरी किल्ला कोणत्या राज्यघराण्याने स्थापित केला ?

उत्तर --- यादव घराणे 

----------------------------------------------------

(5) कैलास मंदिराची निर्मिती कोणाच्या राजवटीत झाली.

उत्तर --- राष्ट्रकूट 

----------------------------------------------------

(6) गौतम बुद्ध यांचे जन्मस्थळ कोणते ?

उत्तर --- लुम्बिनी 

----------------------------------------------------

(7) हडप्पा संस्कृती कोणत्या नदीच्या खोऱ्यात विकसित झाली ?

उत्तर --- सिंधू 

----------------------------------------------------

(8) कोणत्या वेदामध्ये संगीताचा उल्लेख केलेला आहे ?

उत्तर --- सामवेद 

----------------------------------------------------

(9) पानिपतचे पहिले युद्ध कोणामध्ये झाले ?

उत्तर --- बाबर आणि इब्राहम लोदी 

----------------------------------------------------

(10) पानिपतचे तिसरे युद्ध ...... वर्षी झाले.

उत्तर --- 1761

----------------------------------------------------

(11) छत्रपती संभाजी महाराजांनी कोणता संस्कृत ग्रंथ लिहिला ?

उत्तर --- बुधभूषण 

----------------------------------------------------

(12) 6 जून 1674 रोजी कोणत्या गडावर शिवरायांचा राज्याभिषेक संपन्न झाला ?

उत्तर --- रायगड 

----------------------------------------------------

(13) मराठ्यांनी ज्या अटकेवर 1758 मध्ये आपला ध्वज फडकवला ते अटक नावाचे ठिकाण सध्या कोठे आहे ?

उत्तर --- पाकिस्तान 

----------------------------------------------------

(14) छत्रपती संभाजी महाराजांचे समाधी स्थळ कोठे 

उत्तर --- वढू बुद्रुक 

----------------------------------------------------

(15) छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या पदस्पर्शाने पावन झालेले शिरपामाळ हे ठिकाण कोठे आहे ?

उत्तर --- जव्हार 

----------------------------------------------------

(16) इतिहासातील तीन प्रसिद्ध लढायांमुळे गाजलेले पानिपत हे शहर कोणत्या राज्यात आहे.

उत्तर --- हरियाणा 

----------------------------------------------------

(17) छत्रपती संभाजी महाराज यांचा जन्म ....... वर्षी झाला.

उत्तर --- 1657

----------------------------------------------------

(18) शिवाजी महाराजांनी अफजलखानाचा वध कोणत्या ठिकाणी केला ?

उत्तर --- प्रतापगड 

----------------------------------------------------

(19) छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या राज्याची प्रथम राजधानी कोणती होती ?

उत्तर --- राजगड 

----------------------------------------------------

(20) शिवाजी महाराजांच्या अष्टप्रधान मंडळातील सुमंत कोण होते ?

उत्तर --- रामचंद्र त्रिंबक डबीर 

----------------------------------------------------

(21) शिवाजी महाराजांचे आजोळ ....... ठिकाणी आहे.

उत्तर --- सिंदखेड राजा ( बुलढाणा ‌)

----------------------------------------------------

(22) शनिवारवाडा कोणाच्या कारकिर्दीत बांधला गेला आहे.

उत्तर --- बाजीराव पेशवे 

----------------------------------------------------

(23) छत्रपती शिवाजी महाराजांचा जन्म कोणत्या किल्ल्यावर झाला ?

उत्तर --- शिवनेरी 

----------------------------------------------------

(24) शिवाजी महाराजांचा राज्याभिषेक कोणत्या वर्षी झाला ?

उत्तर --- 1674

----------------------------------------------------

(25) कोणत्या लढाईने इंग्रजी सत्तेचा पाया बंगालमध्ये घातला गेला ?

उत्तर --- प्लासी 

----------------------------------------------------

(26)प्लासीची लढाई कोणामध्ये झाली ?

उत्तर --- सिराज उद्दौला व इंग्रज 

----------------------------------------------------

(27) ब्रिटिशांनी भारतात ....... या युद्धाने राजकीय सत्येची मुहूर्तमेढ रोवली ?

उत्तर --- प्लासीच्या 

----------------------------------------------------

(28) मुंबई बेट हे इंग्लंडचा राजा...... याला त्याच्या विवाहप्रसंगी आंदण म्हणून दिले.

उत्तर ---  दुसरा चार्ल्स 

----------------------------------------------------

(29) बक्सरची लढाई कधी झाली ?

उत्तर --- 22 आॅक्टोबर 1764

----------------------------------------------------

(30) मुंबई ब्रिटिशांना कोणाकडून आंदण मिळाले होते ?

उत्तर --- पोर्तुगीज 

----------------------------------------------------

(31) ईस्ट इंडिया कंपनीची पहिली फॅक्टरी भारतामध्ये कोठे स्थापन झाली ?

उत्तर --- सुरत 

----------------------------------------------------

(32) कोणत्या कायद्याने भारतातील व्यापारी मक्तेदारी रद्द केली ?

उत्तर --- 1813 सनदी कायदा 

----------------------------------------------------

(33) ईस्ट इंडिया कंपनी आणि सिराज उद्दौला यांच्या बद्दल प्लासीचे युद्ध कधी झाले ?

उत्तर --- 23 जून 1757

----------------------------------------------------

(34) प्लासीची लढाई कोणत्या साली झाली ?

उत्तर --- 1757

----------------------------------------------------

(35) कोणत्या महसुली पध्दतीत शेतकरी जमीन मालक बनले ?

उत्तर --- रयतवारी 

----------------------------------------------------

(36) वास्को - द - गामा यांनी कोणत्या राजाकडून व्यापारी सवलती मिळवल्या ?

उत्तर --- झामोरीन 

----------------------------------------------------

(37) अटलांटिक महासागर पार करून भारताकडे जाण्याचा प्रयत्न करताना अमेरिका खंडाचा शोध कोणी लावला ?

उत्तर --- कोलंबस

----------------------------------------------------

(38) क्रांतीकारकांनी 12 मे 1857 रोजी ...... यास दिल्लीचा बादशहा म्हणून घोषित केले.

उत्तर --- बहादूर शाह 

----------------------------------------------------

(39) 1857 च्या उठावाच्या वेळी कानपूरचे नेतृत्व कोणी केले ?

उत्तर --- नानासाहेब पेशवे 

----------------------------------------------------

(40) वीर बाबुराव शेडमाके ........ लढ्यात सहभागी होते ?

उत्तर --- 1857

----------------------------------------------------

(41) 1857 च्या उठावास स्वातंत्र्य युद्ध कोणी संबोधले ?

उत्तर --- वि. दा. सावरकर 

----------------------------------------------------

(42) पेशवा नानासाहेब यांचा सेनापती ...... याने 1857 च्या उठावात महत्त्वपूर्ण कामगिरी बजावली.

उत्तर --- तात्या टोपे 

----------------------------------------------------

(43)  1857 च्या उठावाची सुरूवात कोठे झाली ?

उत्तर --- मीरत 

----------------------------------------------------

(44) रौलेट अॅक्ट या काळ्या कायद्याविरूध्द महात्मा गांधी यांनी कोणत्या दिवशी हरताळ पाळण्याचे आवाहन केले होते ?

उत्तर --- 6 एप्रिल 1919

----------------------------------------------------

(45) चौकशी शिवाय कोणालाही कारागृहात डांबण्याचे अधिकार सरकारला कोणत्या कायद्याने मिळाले ?

उत्तर --- रौलेट कायदा 

----------------------------------------------------

(46) कोणत्या गोलमेज परिषदेत महात्मा गांधी राष्ट्रीय सभेचे प्रतिनिधी म्हणून उपस्थित होते ?

उत्तर --- दुसरी 

----------------------------------------------------

(47) राष्ट्रीय काँग्रेसच्या पहिल्या महिला अध्यक्षा कोण होत्या ?

उत्तर --- अॅनी बेझंट 

----------------------------------------------------

(48) राष्ट्रीय काँग्रेसच्या कोणत्या अधिवेशनात जहालवादी व मवाळवादी अशी फूट पडली ?

उत्तर --- सुरत 1907

----------------------------------------------------

(49) सन 1936 साली राष्ट्रीय काँग्रेसचे अधिवेशन कोणत्या ठिकाणी झाले होते ?

उत्तर --- फैजपूर 

----------------------------------------------------

(50) राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना कोणत्या वर्षी झाली ?

उत्तर --- 1885

==============================

संकलक :- शंकर सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक )

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा - गरताड गावठाण 

केंद्र - रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे 

9422736775  /  7721941496

मराठी भाषा प्रश्नावली

(1) मराठी भाषा दिन कधी असतो ?

उत्तर --- 27 फेब्रुवारी 

-------------------------------------------------

(2) ' मृत्यूंजय ' या कांदबरीचे लेखक कोण ?

उत्तर --- शिवाजी सावंत 

-------------------------------------------------

(3) ' गोविंदाग्रज ' हे टोपण नाव कोणाचे ?

उत्तर --- राम गणेश गडकरी 

-------------------------------------------------

(4) ' श्यामची आई ' या पुस्तकाचे लेखक कोण ?

उत्तर --- साने गुरुजी 

-------------------------------------------------

(5) ' खानदेशाची कवयित्री ' म्हणून कोणाला ओळखले जाते ?

उत्तर --- बहिणाबाई चौधरी 

-------------------------------------------------

(6) वि. वा. शिरवाडकर या साहित्यिकांचे टोपण नाव काय आहे ?

उत्तर --- कुसुमाग्रज 

-------------------------------------------------

(7) ' अरे संसार संसार - जसा तवा चुल्यावर ' या काव्यपंक्ती कोणत्या कवीच्या आहेत.

उत्तर --- बहिणाबाई चौधरी 

-------------------------------------------------

(8) त्र्यंबक बापूजी ठोंबरे यांना ........ म्हणतात.

उत्तर --- बालकवी 

-------------------------------------------------

(9) ' कृष्णाजी केशव दामले ' यांचे टोपणनाव काय आहे ?

उत्तर --- केशवसुत 

-------------------------------------------------

(10) ' भारूड ' हा काव्यप्रकार कोणामुळे ओळखला जातो ?

उत्तर --- संत एकनाथ 

-------------------------------------------------

(11) अभंगाचे रचनाकार कोण आहेत ?

उत्तर --- संत तुकाराम 

-------------------------------------------------

(12) वारक-यांच्या समूहाला काय संबोधले जाते ?

उत्तर --- दिंडी 

-------------------------------------------------

(13) ' जिवंत असेपर्यंत ' या शब्दसमूहासाठी योग्य शब्द कोणता ?

उत्तर --- आजन्म 

-------------------------------------------------

(14) ' भरपूर वर्षे जगणारा ' या शब्दसमूहासाठी योग्य शब्द कोणता ?

उत्तर --- दीर्घायुषी 

-------------------------------------------------

(15) तोंडातोंडी चालत आलेली गोष्ट म्हणजे काय ?

उत्तर --- दंतकथा 

-------------------------------------------------

(16) ' अंत ' या शब्दाचा उलट अर्थ काय आहे.

उत्तर --- आधी 

-------------------------------------------------

(17) ' उन्नती ' या शब्दाला समानार्थी शब्द सांगा.

उत्तर --- प्रगती 

-------------------------------------------------

(18) ' रजनी ' या शब्दाचा अर्थ काय होतो ?

उत्तर --- रात्र 

-------------------------------------------------

(19) ' थोरला ' या शब्दाचे विरुद्धार्थी शब्द ओळखा.

उत्तर --- धाकटा 

-------------------------------------------------

(20) ' निरक्षर ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- साक्षर 

============================

संकलक :- शंकर सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक )

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा - गरताड गावठाण 

केंद्र -- रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे 

9422736775 / 7721941496

संख्या - प्रश्नावली

(1) ' पंधरा कोटी, पंधराशे पंधरा ' ही संख्या अंकात लिहा.

उत्तर --- 15,00,01,515

-----------------------------------------------------------

(2) 1 ते 100 पर्यंतच्या अंकात 3 हा अंक किती वेळा येतो ?

उत्तर --- 20

-----------------------------------------------------------

(3) ----------- ही मूळ संख्याही नाही व संयुक्त संख्याही नाही .

उत्तर --- 1

-----------------------------------------------------------

(4) 1 ते 1000 मधील तीन अंकी एकूण संख्या किती ?

उत्तर --- 900

-----------------------------------------------------------

(5) 1 ते 100 पर्यंतच्या एकूण संख्यांची बेरीज किती ?

उत्तर --- 5050

-----------------------------------------------------------

(6) 1 ते 100 मध्ये एकूण मूळ संख्या किती आहेत ?

उत्तर --- 25

-----------------------------------------------------------

(7)  1 ते 100 मध्ये किती संख्यांच्या शेवटी 2 आहे ?

उत्तर --- 10

----------------------------------------------------------

(8) 1 ते 50 पर्यंतच्या सर्व  समसंख्यांची‌ एकूण बेरीज किती ?

उत्तर --- 650

---------------------------------------------------------

(9) 10 ते 99 पर्यंतच्या  संख्यांमध्ये  9 हा अंक किती वेळा येतो ?

उत्तर --- 19

-----------------------------------------------------------

(10) 9900000‌ ही संख्या अक्षरात लिहा.

उत्तर --- नव्याण्णव लाख 

-----------------------------------------------------------

(11) 1 ते 50 पर्यंतच्या संख्यांत 4 हा अंक एकूण किती वेळा येतो ?

उत्तर --- 15

-----------------------------------------------------------

(12) नव्वदमधून नऊ‌ किती वेळा वजा करता येतील ?

उत्तर --- 10 वेळा 

-----------------------------------------------------------

(13) 10 कोटी म्हणजे 1 वर किती शून्य असतात ?

उत्तर --- 8 

----------------------------------------------------------

(14) रोमन लिपीत किती संख्याचिन्हे आहेत ?

उत्तर --- 7

----------------------------------------------------------

(15) 1 ते 20 पर्यंतच्या मूळ संख्यांची बेरीज किती ?

उत्तर --- 77

----------------------------------------------------------

(16) पहिल्या दहा क्रमवार नैसर्गिक संख्यांची बेरीज किती ?

उत्तर --- 55

==============================

संकलक :- शंकर सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक )

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा गरताड गावठाण 

केंद्र - रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे 

9422736775  /  7721941496

मराठी भाषा व्याकरण प्रश्नावली

(1) भाषेचे स्पष्टीकरण करणाऱ्या शास्त्राला ...... म्हणतात.

----(1) लिपी 

---- (2) भाषाशास्त्र 

---- (3) व्याकरण ✓✓✓ (उत्तर )

---- (4) बाराखडी 

----------------------------------------------------

(2) मराठी भाषेत एकूण किती व्यंजने आहेत ?

---- (1)32

---- (2)34 ✓✓✓ (उत्तर ) 

---- (3)40

---- (4)48

---------------------------------------------------

(3) मूळ मराठी वर्णमालेत एकूण वर्णांची संख्या किती होती ?

---- (1) 50

---- (2) 47

---- (3) 48 ✓✓✓ (उत्तर )

---- (4) 52

---------------------------------------------------

(4) ज्या वर्णाचा उच्चार नाकाद्वारे होतो त्यांना ...... म्हणतात.

---- (1)मृदु वर्ण 

---- (2) उष्ण वर्ण 

---- (3) अनुनासिके  ✓✓✓ ( उत्तर )

---- (4) अंत: स्थ व्यंजने 

---------------------------------------------------

(5) मराठी भाषा लेखनासाठी ........ लिपीचा वापर करतात.

---- (1) देवनागरी ✓✓✓ ( उत्तर)

---- (2) ब्रम्ही 

---- (3) सकळा 

---- (4) सुंदरा 

---------------------------------------------------

(6) तोंडावाटे निघणाऱ्या मूलध्वनींना ....... म्हणतात.

---- (1) स्वर 

---- (2) वर्ण ✓✓✓ (उत्तर )

---- (3) वाक्य 

---- (4) शब्द 

---------------------------------------------------

(7) ज्या वर्णाचा स्वतंत्रपणे उच्चार करता येतो, त्यांना काय म्हणतात ?

---- (1) व्यंजन 

---- (2) शब्द 

---- (3) स्वर  ✓✓✓ (उत्तर )

---- (4) जोडशब्द 

---------------------------------------------------

(8) मराठी भाषेत ' क्ष ' व ' ज्ञ ' ही ...... आहेत.

---- (1) मृदू व्यंजने 

---- (2) जोडाक्षरे ✓✓✓( उत्तर)

---- (3) महाप्राण 

---- (4) कठोर 

---------------------------------------------------

(9) शब्दांच्या एकूण किती जाती आहेत ?

---- (1) 9

---- (2) 8 ✓✓✓ (उत्तर )

---- (3) 7

---- (4) 6

---------------------------------------------------

(10) सुमित अभ्यास करत आहे. यातील सुमित हे काय आहे ?

---- (1) नाम ✓✓✓ (उत्तर )

---- (2) क्रियापद 

---- (3) सर्वनाम 

---- (4) क्रियाविशेषण 

---------------------------------------------------

(11) मराठीत नामाचे मुख्य किती प्रकार पडतात ?

---- (1) दोन 

---- (2) तीन ✓✓✓ (उत्तर )

---- (3) चार 

---- (4) पाच 

---------------------------------------------------

(12) मराठीत लिंगाचे मुख्य प्रकार किती ?

---- (1) दोन 

---- (2) तीन ✓✓✓ (उत्तर)

---- (3) चार 

---- (4) पाच 

---------------------------------------------------

(13)  ' सम्राट ' या शब्दाचे स्त्रीलिंगी रूप कोणते ?

---- (1)सम्राटीण 

---- (2) सम्राट 

---- (3) सम्राज्ञी ✓✓✓ ( उत्तर )

---- (4) यापैकी नाही 

---------------------------------------------------

(14)  वासरू हा ........ शब्द आहे.

---- (1) नपुसकलिंगी ✓✓✓ ( उत्तर)

---- (2) पुल्लिंगी 

---- (3) स्त्रीलिंगी 

---- (4) उभयलिंगी 

---------------------------------------------------

(15) ' ओढा ' हा शब्द मराठी व्याकरणात कोणत्या लिंग प्रकारात येतो ?

---- (1) नपुंसकलिंग 

---- (2) पुल्लिंग ✓✓✓ (उत्तर )

---- (3) स्त्रीलिंग

---- (4) यापैकी नाही 

---------------------------------------------------

(16) ' पोपट ' या नामाचे स्त्रीलिंगी रूप कोणते ?

---- (1) पोपटीण 

---- (2) मैना ✓✓✓ (उत्तर)

---- (3) राघू 

---- (4) पोपट 

---------------------------------------------------

(17) " नर " या शब्दाचा विरुद्धलिंगी शब्द कोणता ?

---- (1) नार 

---- (2) भार्या 

---- (3) पत्नी 

---- (4) मादी ✓✓✓ (उत्तर)

---------------------------------------------------

(18) गाय या शब्दाचे अनेकवचन कोणते ?

---- (1) बैल 

---- (2) गायी ✓✓✓ (उत्तर)

---- (3) कळप 

---- (4) यापैकी नाही 

---------------------------------------------------

(19)  ' मडके ' या शब्दाचे अनेक वचन काय ?

---- (1) मडकं 

---- (2) मडकी ✓✓✓( उत्तर)

---- (3) मडको 

---- (4) यापैकी नाही 

---------------------------------------------------

(20) मराठीत किती वचन आहेत ?

---- (1)  1

---- (2)  2 ✓✓✓ (उत्तर)

---- (3)  3

---- (4). 4

---------------------------------------------------

(21) ' हार ' या शब्दाचे अनेकवचन ओळखा.

---- (1) हारी 

---- (2) हा-या

---- (3) हार ✓✓✓ (उत्तर )

---- (4) हारे 

---------------------------------------------------

(22) ती मुलगी चांगली गाते. ( या वाक्यातील सर्वनाम कोणते ? )

---- (1) मुलगी 

---- (2) ती ✓✓✓ (उत्तर )

---- (3) चांगली 

---- (4) गाते 

---------------------------------------------------

(23) मराठीत एकंदर ---------- सर्वनामे आहेत.

----- (1) सात 

----- (2) आठ

----- (3) नऊ ✓✓✓( उत्तर)

---- (4) पाच 

---------------------------------------------------

(24) ' मी परीक्षेला आलेली आहे.' सर्वनाम ओळखा.

---- (1) आलेली 

---- (2) आहे 

---- ( 3) परीक्षेला 

---- (4) मी ✓✓✓ (उत्तर)

---------------------------------------------------

(25)  शंकर रागीट माणूस आहे. या वाक्यामध्ये विशेषण ओळखा.

---- (1) शंकर 

---- ( 2) माणूस 

---- ( 3) आहे 

---- (4) रागीट ✓✓✓ (उत्तर)

---------------------------------------------------

(26) ' चहा गोड आहे. ' यातील ' गोड ' पुढीलपैकी काय आहे ?

---- (1) नाम 

---- (2) सर्वनाम 

---- (3) क्रियापद 

---- (4) विशेषण ✓✓✓ (उत्तर)

---------------------------------------------------

(27) ' सुनिल आंबा खातो ' या वाक्यातील क्रियापद ओळखा ?

---- (1) खातो ✓✓✓ (उत्तर)

---- (2) आंबा 

---- (3) अशोक 

---- (4) यापैकी नाही 

---------------------------------------------------

(28) बाण खालून वर गेला. या वाक्यातील क्रियाविशेषण ओळखा ?

---- (1) खालून 

---- (2) वरून 

---- (3) गेला 

---- (4) वर ✓✓✓ (उत्तर)

---------------------------------------------------

(29) ' पतंग झाडावर अडकला.' या वाक्यातील अव्ययाचा प्रकार ओळखा.

---- ( 1) शब्दयोगी अव्यय ✓✓✓ (उत्तर)

---- (2) उभयान्वयी अव्यय 

---- (3) क्रियाविशेषण अव्यय 

---- (4) केवलप्रयोगी अव्यय 

---------------------------------------------------

(30) दोन शब्द किंवा वाक्य यांना जोडणारे ...... होय.

---- (1) उभयान्वयी अव्यय ✓✓✓ ( उत्तर)

---- (2) क्रियापद 

---- (3) शब्दयोगी अव्यय 

---- (4) क्रियाविशेषण 

=============================

संकलक :- शंकर सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक )

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा गरताड गावठाण 

केंद्र - रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे 

9422736775 / 7721941496

बाल मानसशास्त्र ( प्रश्नावली )

(1) नवजात अवस्था ......... वयापर्यंत असते.

उत्तर --- 30 दिवसांपर्यंत 

---------------------------------------------------

(2) शैशवावस्था.......... वयापर्यंत असते.

उत्तर --- 1 महिना ते 2 वर्षे 

---------------------------------------------------

(3) बाल्यावस्था ......... वयापर्यंत असते.

उत्तर --- 2 ते 6 वर्ष 

---------------------------------------------------

(4) किशोरावस्था ........ वयापर्यंत असते.

उत्तर --- 6 ते 12 वर्षे 

---------------------------------------------------

(5) कौमार्यावस्था ........ वयापर्यंत असते.

उत्तर --- 12 ते 18 वर्षे 

---------------------------------------------------

(6) प्रौढावस्था ......... वयापर्यंत असते.

उत्तर --- 19 ते 64 वर्षे 

---------------------------------------------------

(7) वृद्धावस्था .......... वयापर्यंत असते.

उत्तर --- 65 वर्षानंतर 

===========================

-- शंकर चौरे सर ( साक्री ) धुळे 

9422736775‌ / 7721941496

सामान्यज्ञान २२० प्रश्नावली.

(१) फुलांचा राजा कोणाला म्हणतात ?

उत्तर -- गुलाब 

--------------------------------

(२) इंद्रधनुष्यात किती रंग असतात ?

उत्तर -- सात

-------------------------------

(३) पक्ष्यांचा राजा कोणाला म्हणतात ?

उत्तर -- गरूड

--------------------------------

(४) आकाशाचा रंग कोणता आहे ?

उत्तर -- निळा

--------------------------------

(५) प्राण्यांचा राजा कोणाला म्हणतात ?

उत्तर -- सिंह

--------------------------------

(६) महाराष्ट्रात किती जिल्हे आहेत ?

उत्तर -- ३६

--------------------------------

(७) आपले राष्ट्रगीत कोणते ?

उत्तर -- जनगणमन

--------------------------------

(८) आपला राष्ट्रध्वज कोणता ?

उत्तर -- तिरंगा

--------------------------------

(९) आपले राष्ट्रीय फूल कोणते ?

उत्तर -- कमळ

--------------------------------

(१०) आपले राष्ट्रीय फळ कोणते ?

उत्तर -- आंबा 

--------------------------------

(११) आपला राष्ट्रीय पक्षी कोणता ?

उत्तर -- मोर

--------------------------------

(१२) आपला राष्ट्रीय प्राणी कोणता ?

उत्तर -- वाघ

--------------------------------

(१३) आपला राष्ट्रीय खेळ कोणता ?

उत्तर -- हाॅकी 

--------------------------------

(१४) महाराष्ट्राचा राज्यप्राणी कोणता ?

उत्तर -- शेकरू ( मोठी खार )

--------------------------------

(१५) महाराष्ट्राचा राज्य पक्षी कोणता ?

उत्तर -- हरियाल

--------------------------------

(१६) महाराष्ट्राचा राज्यफूल कोणता ?

उत्तर -- जारूळ 

--------------------------------

(१७) महाराष्ट्राची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- मुंबई

--------------------------------

(१८) आंब्याच्या बीला काय म्हणतात ?

उत्तर -- कोय

--------------------------------

(१९) चिंचेच्या बीला काय म्हणतात ?

उत्तर -- चिंचोका

--------------------------------

(२०) चिंचेची चव कशी असते ?

उत्तर -- आंबट

--------------------------------

(२१) कच्च्या कैरीचा रंग कोणता ?

उत्तर -- हिरवा

--------------------------------

(२२) गायीच्या पिल्लाला काय म्हणतात ?

उत्तर -- वासरू 

--------------------------------

(२३) लिंबाची चव कशी असते ?

उत्तर -- आंबट 

--------------------------------

(२४) आपल्या देशाचे नाव काय ?

उत्तर -- भारत

--------------------------------

(२५) मुख्य दिशा किती ?

उत्तर -- चार

--------------------------------

(२६) महाराष्ट्र राज्याची राजभाषा कोणती ?

उत्तर -- मराठी

--------------------------------

(२७) आपण कोणत्या राज्यात राहतो ?

उत्तर -- महाराष्ट्र

--------------------------------

(२८) आपल्या देशाची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- दिल्ली

--------------------------------

(२९) पारंब्या कोणत्या झाडाला असतात ?

उत्तर -- वड 

--------------------------------

(३०) जगातील सर्वांत उंच प्राणी कोणता ?

उत्तर -- जिराफ

--------------------------------

(३१) हत्तीच्या नाकाला काय म्हणतात ?

उत्तर -- सोंड

--------------------------------

(३२) रक्ताचे रंग कसे असते ?

उत्तर -- लाल

--------------------------------

(३३) मिठाची चव कशी असते ?

उत्तर -- खारट

--------------------------------

(३४) मानवी रक्ताची चव कशी असते ?

उत्तर -- खारट 

--------------------------------

(३५) आकाराने सर्वात मोठा पक्षी कोणता ?

उत्तर -- शहामृग

--------------------------------

(३६) विमान चालकाला काय म्हणतात ?

उत्तर -- पायलट

--------------------------------

(३७) कारल्याची चव कशी असते ?

उत्तर -- कडू 

--------------------------------

(३८) आवळ्याची चव कशी असते ?

उत्तर -- तुरट

--------------------------------

(३९) समुद्राच्या पाण्याची चव कशी असते ?

उत्तर  -- खारट 

--------------------------------

(४०) एका आठवड्याचे दिवस किती ?

उत्तर -- सात 

--------------------------------

(४१) एका वर्षात किती महिने असतात ?

उत्तर -- बारा

--------------------------------

(४२) वडिलांच्या वडिलांना काय म्हणतात ?

उत्तर -- आजोबा

--------------------------------

(४३) वडिलांच्या आईला काय म्हणतात ?

उत्तर -- आजी 

--------------------------------

(४४) आईच्या वडिलांना काय म्हणतात ?

उत्तर -- आजोबा

--------------------------------

(४५) आईच्या आईला काय म्हणतात ?

उत्तर -- आजी 

--------------------------------

(४६) वनस्पतीचे मुख्य अवयव किती ?

उत्तर -- पाच

--------------------------------

(४७) वनस्पतीची मुळे कोठे असतात ?

उत्तर -- जमिनीत

--------------------------------

(४८) बगळ्याचा रंग कसा असतो ?

उत्तर -- पांढरा 

--------------------------------

(४९) कोळी या किड्याला किती पाय असतात ?

उत्तर -- आठ

--------------------------------

(५०) झुरळाला किती पाय असतात ?

उत्तर -- सहा 

--------------------------------

(५१) सापाला किती पाय असतात ?

उत्तर -- पाय नसतात 

--------------------------------

(५२)  कोंबडीच्या घराला काय म्हणतात ?

उत्तर -- खुराडे 

--------------------------------

(५३) विमाने जेथे थांबतात, त्या जागेला काय म्हणतात ?

उत्तर -- विमानतळ

--------------------------------

(५४) पाणी गोठवून त्यापासून काय बनवतात ?

उत्तर -- बर्फ

--------------------------------

(५५) उपदिशा किती आहेत ?

उत्तर -- चार 

--------------------------------

(५६) सूर्य कोणत्या दिशेला उगवतो ?

उत्तर -- पूर्व 

--------------------------------

(५७) सूर्य कोणत्या दिशेला मावळतो ?

उत्तर -- पश्चिम 

--------------------------------

(५८) पूर्व दिशेच्या समोर कोणती दिशा येते ?

उत्तर -- पश्चिम

--------------------------------

(५९) दक्षिण दिशेच्या समोर कोणती दिशा येते ?

उत्तर -- उत्तर 

--------------------------------

(६०) पृथ्वीचा आकार कसा आहे ?

उत्तर -- गोल 

--------------------------------

(६१) चंद्राच्या प्रकाशाला काय म्हणतात ?

उत्तर -- चांदणे 

--------------------------------

(६२) पूर्व व उत्तर यांमधील दिशा कोणती ?

उत्तर -- ईशान्य

--------------------------------

(६३) पूर्व व दक्षिण यांमधील दिशा कोणती ?

उत्तर -- आग्नेय

--------------------------------

(६४) दक्षिण व पश्चिम यांमधील दिशा कोणती ?

उत्तर -- नैऋत्य

--------------------------------

(६५) पश्चिम व उत्तर यांमधील दिशा कोणती ?

उत्तर -- वायव्य 

--------------------------------

(६६) नदीच्या काठांना काय म्हणतात ?

उत्तर -- तीर / थडी 

--------------------------------

(६७) फणसाच्या बीला काय म्हणतात ?

उत्तर -- आठळी

---------------------------------

(६८) कापसाच्या बीला काय म्हणतात ?

उत्तर -- सरकी 

---------------------------------

(६९) कोणता पक्षी झाडाचे लाकूड कोरून घर बांधतो ?

उत्तर -- सुतारपक्षी

---------------------------------

(७०) कोणत्या प्राण्याला जंगलाचा राजा म्हणतात ?

उत्तर -- सिंह 

---------------------------------

(७१) कोणत्या प्राण्याला वाळवंटातील जहाज म्हणतात ?

उत्तर -- उंट 

---------------------------------

(७२) घरात जळमटे करणारा प्राणी कोणता ?

उत्तर -- कोळी

-------------------------------

(७३) घराची राखण करणारा प्राणी कोणता ?

उत्तर -- कुत्रा

-------------------------------

(७४) पंख असणारा पण पिल्लांना दूध पाजणारा प्राणी कोणता ?

उत्तर -- वटवाघूळ

-------------------------------

(७५) मुख्य ऋतू किती ?

उत्तर -- तीन 

------------------------------

(७६) सरडा या प्राण्याला किती पाय असतात ?

उत्तर -- चार

-------------------------------

(७७) बेडकाला किती पाय असतात ?

उत्तर -- चार

------------------------------

(७८) मुंगी या किटकाला किती पाय असतात ?

उत्तर -- सहा

-------------------------------

(७९) वेगाने धावणारा पक्षी कोणता ?

उत्तर -- शहामृग

---------------------------------

(८०) घरमाशी या किटकाला किती पाय असतात ?

उत्तर -- सहा

-------------------------------

(८१) माशाला किती पाय असतात ?

उत्तर -- पाय नसतात.

--------------------------------

(८२) आंबा या फळात किती बिया असतात ?

उत्तर -- एक बी

--------------------------------

(८३) पेरू या फळात किती बिया असतात ?

उत्तर -- अनेक बिया

--------------------------------

(८४)  जांभूळ या फळात किती बिया असतात ?

उत्तर -- एक बी

-------------------------------

(८५) सिताफळात किती बिया असतात ?

उत्तर -- अनेक बिया

------------------------------

(८६) आवळा या फळात किती बिया असतात ?

उत्तर -- एक बी

---------------------------------

(८७) एका दिवसाचे किती तास असतात ?

उत्तर -- २४ तास

-------------------------------

(८८) पिकलेल्या केळ्यांचा रंग कोणता ?

उत्तर -- पिवळा

--------------------------------

(८९) जेथे मीठ बनवतात त्या जागेस काय म्हणतात ?

उत्तर -- मिठागर 

--------------------------------

(९०) मासळी कशाला म्हणतात ?

उत्तर -- माशांना ( मासा )

--------------------------------

(९१) सजीवांचे दोन गट कोणते ?

उत्तर -- प्राणी व वनस्पती 

--------------------------------

(९२) एका वर्षाचे दिवस किती असतात ?

उत्तर -- ३६५

--------------------------------

(९३) एक दिवस म्हणजे किती तास ?

उत्तर -- २४ तास 

--------------------------------

(९४) कोणत्या रात्री चंद्राचा प्रकाशित भाग अजिबात दिसत नाही ?

उत्तर -- अमावास्या 

--------------------------------

(९५)  समुद्राच्या पाण्यापासून काय तयार करतात ?

उत्तर -- मीठ 

--------------------------------

(९६) पौर्णिमेच्या रात्री आकाशात चंद्र पूर्ण ...... दिसतो.

उत्तर -- वर्तुळाकार 

--------------------------------

(९७) पक्ष्यांच्या घराला काय म्हणतात ?

उत्तर -- घरटे

-----------------------------------

(९८) सिंहाच्या पिल्लास काय म्हणतात ?

उत्तर -- छावा

-----------------------------------

(९९) ' पाडस ' कोणाच्या पिल्लाला म्हणतात ?

उत्तर -- हरण

-----------------------------------

(१००) आंब्याच्या झाडांच्या समूहाला काय म्हणतात ?

उत्तर -- राई

-----------------------------------

(१०१)  मधमाश्यांच्या घराला काय म्हणतात ?

उत्तर -- पोळे

-----------------------------------

(१०२) बकरीच्या पिल्लाला काय म्हणतात ?

उत्तर -- करडू

-----------------------------------

(१०३) घोड्याच्या पिल्लाला काय म्हणतात ?

उत्तर -- शिंगरू 

-----------------------------------

(१०४) वाघाच्या पिल्लाला काय म्हणतात ?

उत्तर -- बच्चा / बछडा

-----------------------------------

(१०५) म्हशीच्या पिल्लाला काय म्हणतात ?

उत्तर -- रेडकू

-----------------------------------

(१०६) पक्ष्यांच्या समूहाला काय म्हणतात ?

उत्तर -- थवा

-----------------------------------

(१०७) बैलांच्या ओरडण्याला काय म्हणतात ?

उत्तर -- हंबरणे

-----------------------------------

(१०८) म्हशीच्या ओरडण्याला काय म्हणतात ?

उत्तर -- रेकणे

-----------------------------------

(१०९) फुलझाडांच्या समूहाला काय म्हणतात ?

उत्तर -- ताटवा

-----------------------------------

(११०) फुलांच्या समूहाला काय म्हणतात ?

उत्तर -- गुच्छ 

-----------------------------------

(१११) बांबूच्या समूहाला काय म्हणतात ?

उत्तर -- बेट

-----------------------------------

(११२) घोड्याच्या घराला काय म्हणतात ?

उत्तर -- तबेला / पागा

-----------------------------------

(११३) कुत्र्याच्या पिल्लाला काय म्हणतात ?

उत्तर -- पिल्लू

-----------------------------------

(११४)  वाघाच्या ओरडण्याला काय म्हणतात ?

उत्तर -- डरकाळी 

----------------------------------

(११५) तीळगुळ कोणत्या सणाला वाटतात ?

उत्तर -- मकरसंक्रांत 

----------------------------

(११६) बैलांची पूजा कोणत्या सणाला करतात ?

उत्तर -- पोळा 

----------------------------

(११७) बहिण आपल्या भावाच्या हातावर राखी कोणत्या सणाला बांधते ?

उत्तर -- रक्षाबंधन 

----------------------------

(११८) नाताळचा सण कोणत्या महिन्यात असतो ?

उत्तर -- डिसेंबर 

----------------------------

(११९) पक्ष्यांना किती पाय असतात ?

उत्तर -- दोन 

----------------------------

(१२०)कोणता पक्षी पिसारा फुलवून नाचतो ?

उत्तर -- मोर 

----------------------------

(१२१) लांब मानेचा प्राणी कोणता ?

उत्तर -- जिराफ 

----------------------------

(१२२) सर्वांत मोठ्या कानांचा प्राणी कोणता ?

उत्तर -- हत्ती 

----------------------------

(१२३) वाळवंटात राहणारा प्राणी कोणता ?

उत्तर -- उंट 

----------------------------

(१२४) झाडावर तुरूतुरू चढणारा प्राणी कोणता ?

उत्तर -- खार 

----------------------------

(१२५) लांब पिसे असलेला प्राणी कोणता ?

उत्तर -- मोर 

----------------------------

(१२६) गूळ कशापासून तयार होते ?

उत्तर -- ऊस 

----------------------------

(१२७) साखर कशापासून तयार होते ?

उत्तर -- ऊस 

----------------------------

(१२८) हरभ-याच्या पिठाला काय म्हणतात ?

उत्तर -- बेसन 

----------------------------

(१२९) पोपटाचा रंग कसा असतो ?

उत्तर -- हिरवा 

--------------------------------

(१३०) मोराच्या मादीला काय म्हणतात ?

उत्तर -- लांडोर 

--------------------------------

(१३१) आकाशात चांदण्या केव्हा दिसतात ?

उत्तर -- रात्री 

--------------------------------

(१३२) चौकोनाला बाजू किती असतात ?

उत्तर -- चार

--------------------------------

(१३३) आयताला बाजू किती असतात ?

उत्तर -- चार

--------------------------------

(१३४) चौरसाला बाजू किती असतात ?

उत्तर -- चार

--------------------------------

(१३५) त्रिकोणाला बाजू किती असतात ?

उत्तर -- तीन

--------------------------------

(१३६) वर्तूळाचा आकार कसा असतो ?

उत्तर -- गोल

--------------------------------

(१३७) १ मीटर म्हणजे किती सेंटिमीटर ?

उत्तर -- १०० सेंटिमीटर

--------------------------------

(१३८)  १ किलोमीटर म्हणजे किती मीटर ?

उत्तर -- १००० मीटर

--------------------------------

(१३९) १ किलोग्रॅम म्हणजे किती ग्रॅम ?

उत्तर -- १००० ग्रॅम

--------------------------------

(१४०) १ लीटर म्हणजे किती मिलिलीटर ?

उत्तर -- १००० मिली

--------------------------------

(१४१) एक महिना म्हणजे किती दिवस ?

उत्तर -- ३० / ३१ दिवस 

--------------------------------

(१४२) २८ किंवा २९ दिवसांचा इंग्रजी महिना कोणता ?

उत्तर -- फेब्रुवारी 

--------------------------------

(१४३) एक मिनिट म्हणजे किती सेकंद ?

उत्तर -- ६० सेकंद

--------------------------------

(१४४) एक तास म्हणजे किती मिनिटे ?

उत्तर -- ६० मिनिटे

---------------------------------

(१४५) एक डझन म्हणजे किती वस्तू  ?

उत्तर -- १२ वस्तू

-----------------------------------

(१४६) १ फूट म्हणजे किती इंच ?

उत्तर -- १२ इंच

-------------------------------------

(१४७) १ क्विंटल म्हणजे किती किलोग्रॅम  ?

उत्तर -- १०० किलोग्रॅम 

-------------------------------------

(१४८) १ टन म्हणजे किती किलोग्रॅम  ?

उत्तर -- १००० किलोग्रॅम 

--------------------------------

(१४९) १ तोळा म्हणजे किती ग्रॅम ?

उत्तर -- १० ग्रॅम 

--------------------------------

(१५०) मोठ्यात मोठी नैसर्गिक संख्या कोणती ?

उत्तर --  सांगता येत नाही.

--------------------------------

(१५१) लहानात लहान एक अंकी संख्या कोणती ?

उत्तर -- १

--------------------------------

(१५२) मोठ्यात मोठी एक अंकी संख्या कोणती ?

उत्तर -- ९

--------------------------------

(१५३) लहानात लहान दोन अंकी संख्या कोणती ?

उत्तर -- १०

--------------------------------

(१५४)  मोठ्यात मोठी दोन अंकी संख्या कोणती ?

उत्तर -- ९९

--------------------------------

(१५५) लहानात लहान तीन अंकी संख्या कोणती ?

उत्तर -- १००

--------------------------------

(१५६) मोठ्यात मोठी तीन अंकी संख्या कोणती ?

उत्तर --  ९९९

---------------------------------

(१५७) लहानात लहान चार अंकी संख्या कोणती ?

उत्तर -- १०००

--------------------------------

(१५८) मोठ्यात मोठी चार अंकी संख्या कोणती ?

उत्तर -- ९९९९

----------------------------------

(१५९) १ ते १०० पर्यंत ० (शून्य ) हा अंक किती वेळा येतो ?

उत्तर -- ११ वेळा 

----------------------------------

(१६०) १ ते १०० पर्यंत १ हा अंक किती वेळा येतो ?

उत्तर -- २१ वेळा

(१६१) सव्वा दोन वाजले म्हणजे किती वाजून किती मिनिटे ?

उत्तर -- २ वाजून १५ मिनिटे 

-----------------------------------

(१६२) कापडाचा भाव ...... वरून ठरवितात.

उत्तर -- मीटर

--------------------------------

(१६३)  १ ते १० पर्यंतच्या एकूण संख्यांची बेरीज किती ?

उत्तर -- ५५

--------------------------------

(१६४)  फुलांचा वास आपल्याला कशामुळे कळतो ?

उत्तर -- नाकामुळे 

--------------------------------

(१६५) पदार्थांची चव आपल्याला कशामुळे कळते ?

उत्तर -- जिभेमुळे 

--------------------------------

(१६६) वस्तूंचा रंग आपल्याला कशामुळे कळतो ?

उत्तर -- डोळ्यांमुळे 

--------------------------------

(१६७) कोणत्या फळाची बी फळाच्या बाहेर असते ?

उत्तर -- काजू 

--------------------------------

(१६८) सूर्यापासून आपणांस कोणत्या दोन गोष्टी मिळतात ?

उत्तर -- प्रकाश व उष्णता 

--------------------------------

(१६९) चवीचे प्रकार किती ?

उत्तर -- चार 

--------------------------------

(१७०) सर्वांत उंच वाढणारे गवत कोणते ?

उत्तर -- बांबू 

--------------------------------

(१७१) सर्वात मोठा प्राणी कोणता ?

उत्तर -- निळा देवमासा 

--------------------------------

(१७२) सूर्य केव्हा उगवतो ?

उत्तर -- सकाळी 

--------------------------------

(१७३) सूर्य मावळण्याची वेळ कोणती ?

उत्तर -- संध्याकाळी 

--------------------------------

(१७४) फुग्यात काय भरलेले असते ?

उत्तर -- हवा 

--------------------------------

(१७५) कावळा कोणत्या रंगाचा असतो ?

उत्तर -- काळा 

--------------------------------

(१७६) गूळाची चव कशी असते ?

उत्तर -- गोड 

--------------------------------

(१७७) माणसाच्या एकूण आयुष्यामध्ये एकूण किती दात येतात ?

उत्तर -- ५२

-------------------------------

(१७८) पक्ष्यांना हवेत उडण्यासाठी कोणत्या अवयवांचा उपयोग होतो ?

उत्तर -- पंखांचा

-------------------------------

(१७९) मासे पाण्यात पोहण्यासाठी कोणत्या अवयवाचा उपयोग करतात ?

उत्तर -- परांचा 

-------------------------------

(१८०) घरटी न बांधणा-या पक्ष्याचे नाव सांगा.

उत्तर -- कोंबडी 

-------------------------------

(१८१) चिमण्या काय खातात ?

उत्तर -- किडे  / धान्य 

-------------------------------

(१८२) घरात जळमटे करणारा प्राणी कोणता ?

उत्तर -- कोळी 

-------------------------------

(१८३) सोंड असलेला प्राणी कोणता ?

उत्तर -- हत्ती 

-------------------------------

(१८४) शेतीच्या कामात मदत करणारा प्राणी कोणता ?

उत्तर -- बैल 

-------------------------------

(१८५) पाय नसणारा प्राणी कोणता ?

उत्तर -- साप / गांडूळ 

-------------------------------

(१८६) उंच भरारी घेणारा प्राणी कोणता ?

उत्तर -- गरूड / घार / ससाणा 

-------------------------------

(१८७) माशांचा संचार कुठे असतो ?

उत्तर -- पाण्यात

-------------------------------

(१८८) आपल्याला दूध कोणत्या प्राण्यांपासून मिळते ?

उत्तर -- गाय / म्हैस 

--------------------------------

(१८९) दर मिनिटाला मानवी हृदय किती वेळा धडधडते ?

उत्तर -- ७२ वेळा

--------------------------------

(१९०) मानवी शरीरातील सर्वात लहान हाड कोणते ?

उत्तर -- कानाचे हाड

--------------------------------

(१९१) मानवाच्या शरीरातील सर्वात मोठे हाड कोणते ?

उत्तर --  मांडीचे हाड ( फिमर )

--------------------------------

(१९२) मानवाच्या छातीच्या पिंजऱ्यात किती हाडे असतात ?

उत्तर -- २४

--------------------------------

(१९३) मानवी जिभेचा कोणता रंग त्याच्या उत्तम आरोग्याचे लक्षण दर्शवतो ?

उत्तर -- गुलाबी

--------------------------------

(१९४) मानवाला एकूण किती दूध दात येतात ?

उत्तर --  २०

--------------------------------

(१९५) जन्मानंतर किती महिन्यांनी बाळाला दात येतात ?

उत्तर -- सहा

--------------------------------

(१९६) फांदी नसलेली वनस्पती कोणती ?

उत्तर -- नारळ 

--------------------------------

(१९७) अन्न तोंडात घालण्यासाठी हत्ती .... वापर करतो.

उत्तर -- सोंडेचा 

--------------------------------

(१९८) जिभेला हाड असते का ?

उत्तर -- जिभेला हाड नसते.

--------------------------------

(१९९) महाराष्ट्रातील सर्वांत उंच शिखर कोणते?

उत्तर -- कळसूबाई 

--------------------------------

(२००) भारताचे राष्ट्रीय चलन कोणते ?

उत्तर -- रूपया 

--------------------------------

(२०१) ग्रामपंचायतीच्या प्रमुखास काय म्हणतात ?

उत्तर -- सरपंच 

--------------------------------

(२०२) दोन नद्या एकत्र मिळतात त्या ठिकाणाला काय म्हणतात ?

उत्तर -- संगम 

--------------------------------

(२०३) हलणा-या हवेला काय म्हणतात ?

उत्तर -- वारा 

---------------------------------

(२०४) भारताचे राष्ट्रगीत गायनासाठी किती वेळ लागतो ?

उत्तर -- ५२ सेकंद

---------------------------------

(२०५) भारत देशाचे राष्ट्रीय गीत कोणते ?

उत्तर -- वंदे मातरम्

---------------------------------

(२०६) भारत देशाचे राष्ट्रगीत कोणी लिहिले आहे ?

उत्तर -- रविंद्रनाथ टागोर

---------------------------------

(२०७) भारत देशाचा स्वातंत्र्यदिन कोणता आहे ?

उत्तर -- १५ ऑगस्ट

---------------------------------

(२०८) भारत देशाचा प्रजासत्ताक दिन कोणता आहे ?

उत्तर -- २६ जानेवारी

---------------------------------

(२०९) महाराष्ट्रातील सर्वांत लांब नदी कोणती ?

उत्तर -- गोदावरी 

--------------------------------

(२१०) जानेवारी  महिन्याचे दिवस सांगा.

उत्तर -- ३१ दिवस 

--------------------------------

(२११) वरून काटेरी व आत रसाळ, गोड गरे असलेले फळ कोणते ?

उत्तर -- फणस

--------------------------------

(२१२) जळगाव जिल्हा कोणत्या फळासाठी प्रसिद्ध आहे ?

उत्तर -- केळी

--------------------------------

(२१३) नागपूर जिल्हा कोणत्या फळासाठी प्रसिद्ध आहे ?

उत्तर -- संत्री

-----------------------------------

(२१४) महाराष्ट्राच्या पश्चिम दिशेला कोणता सागर आहे ?

उत्तर -- अरबी समुद्र 

-----------------------------------

(२१५)  नाशिक जिल्हा कोणत्या फळासाठी प्रसिद्ध आहे ?

उत्तर -- द्राक्षे

-----------------------------------

(२१६) महाराष्ट्रात नोटा कोठे छापल्या जातात ?

उत्तर -- नाशिक

-----------------------------------

(२१७) महाराष्ट्राचे पहिले मुख्यमंत्री कोण होते ?

उत्तर -- यशवंतराव चव्हाण 

--------------------------------

(२१८) भारतातील पहिली महिला राष्ट्रपती कोण ?

उत्तर -- प्रतिभाताई पाटील 

--------------------------------

(२१९) ' जागतिक आदिवासी दिन ' म्हणून कोणता दिवस साजरा होतो ?

उत्तर --- ९ ऑगस्ट 

----------------------------------

(२२०) भारताचे पहिले पंतप्रधान कोण होते ?

उत्तर -- पंडित जवाहरलाल नेहरू

============================

लेखन :- शंकर सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक )

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा - गरताड गावठाण 

केंद्र - रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे

९४२२७३६७७५ / ७७२१९४१४९६