सामान्यज्ञान माहिती

(1) त्रिकोणाच्या बाजूंची संख्या = 3

(2) त्रिकोणाच्या शिरोबिंदूंची संख्या = 3

(3) चौरसाच्या बाजूंची संख्या = 4

(4) चौरसाच्या शिरोबिंदूंची संख्या = 4

(5) आयताच्या बाजूंची संख्या = 4

(6) आयताच्या शिरोबिंदूंची संख्या = 4

====================

(7) मुख्य दिशा = 4

(8) उपदिशा = 4

(9) आठवड्याचे वार = 7

(10) एका वर्षात महिने = 12

(11) एका दिवसाचे तास = 24

(12) एका वर्षाचे दिवस = 365

(13) एका लीप वर्षाचे दिवस = 366

(14) एका वर्षात आठवडे = 52

(15) लीप वर्षात फेब्रुवारी महिन्याचे दिवस= 29

(16) एका तासाचे मिनिटे = 60

=========================

(17) पृथ्वीवर महासागर = 4

(18) पृथ्वीवर खंड = 7

(19) महाराष्ट्रात एकूण जिल्हे = 36

(20) भारतात एकूण राज्य = 28

==========================

✓ दुप्पट, तिप्पट, चौपट, अर्धी, पाव संख्या 

२ ची दुप्पट संख्या = ४

३ ची दुप्पट संख्या = ६

४ ची दुप्पट संख्या = ८

५ ची दुप्पट संख्या = १०

६ ची दुप्पट संख्या = १२

७ ची दुप्पट संख्या = १४

८ ची दुप्पट संख्या = १६

९ ची दुप्पट संख्या = १८

१० ची दुप्पट संख्या = २०

२० ची दुप्पट संख्या = ४०

३० ची दुप्पट संख्या = ६०

४० ची दुप्पट संख्या = ८०

५० ची दुप्पट संख्या = १००

६० ची दुप्पट संख्या = १२०

७० ची दुप्पट संख्या = १४०

८० ची दुप्पट संख्या = १६०

९० ची दुप्पट संख्या = १८०

१०० ची दुप्पट संख्या = २००

२०० ची दुप्पट संख्या = ४००

३०० ची दुप्पट संख्या = ६००

४०० ची दुप्पट संख्या = ८००

५०० ची दुप्पट संख्या = १०००

===================

२ ची तिप्पट संख्या = ६

३ ची तिप्पट संख्या = ९

४ ची तिप्पट संख्या = १२

५ ची तिप्पट संख्या = १५

६ ची तिप्पट संख्या = १८

७ ची तिप्पट संख्या = २१

८ ची तिप्पट संख्या = २४

९ ची तिप्पट संख्या = २७

१० ची तिप्पट संख्या = ३०

२० ची तिप्पट संख्या = ६०

३० ची तिप्पट संख्या = ९०

४० ची तिप्पट संख्या = १२०

५० ची तिप्पट संख्या = १५०

६० ची तिप्पट संख्या = १८०

७० ची तिप्पट संख्या = २१०

८० ची तिप्पट संख्या = २४०

९० ची तिप्पट संख्या = २७०

१०० ची तिप्पट संख्या = ३००

२०० ची तिप्पट संख्या = ६००

३०० ची तिप्पट संख्या = ९००

४०० ची तिप्पट संख्या = १२००

५०० ची तिप्पट संख्या = १५००

====================

२ ची चौपट संख्या = ८

३ ची चौपट संख्या = १२

४ ची चौपट संख्या = १६

५ ची चौपट संख्या = २०

६ ची चौपट संख्या = २४

७ ची चौपट संख्या = २८

८ ची चौपट संख्या = ३२

९ ची चौपट संख्या = ३६

१० ची चौपट संख्या = ४०

२० ची चौपट संख्या = ८०

३० ची चौपट संख्या = १२०

४० ची चौपट संख्या = १६०

५० ची चौपट संख्या = २००

६० ची चौपट संख्या = २४०

७० ची चौपट संख्या = २८०

८० ची चौपट संख्या = ३२०

९० ची चौपट संख्या = ३६०

१०० ची चौपट संख्या = ४००

२०० ची चौपट संख्या = ८००

३०० ची चौपट संख्या = १२००

४०० ची चौपट संख्या = १६००

५०० ची चौपट संख्या = २०००

====================

२ ची अर्धी / निम्मे  संख्या = १

४ ची अर्धी / निम्मे संख्या = २

६ ची अर्धी / निम्मे  संख्या = ३

८ ची अर्धी / निम्मे संख्या = ४

१० ची अर्धी / निम्मे  संख्या = ५

१२ ची अर्धी / निम्मे संख्या = ६

१४ ची अर्धी / निम्मे संख्या = ७

१६ ची अर्धी / निम्मे संख्या = ८

१८ ची अर्धी / निम्मे संख्या = ९

२० ची अर्धी / निम्मे संख्या =१०

३० ची अर्धी / निम्मे संख्या = १५

४० ची अर्धी / निम्मे संख्या = २०

६० ची अर्धी / निम्मे संख्या = ३०

८० ची अर्धी / निम्मे  संख्या = ४०

१०० ची अर्धी / निम्मे संख्या = ५०

२०० ची अर्धी / निम्मे संख्या =१००

३०० ची अर्धी / निम्मे संख्या = १५०

४०० ची अर्धी / निम्मे संख्या = २००

५०० ची अर्धी / निम्मे संख्या = २५०

=======================

४ ची पाव संख्या = १

८ ची पाव संख्या = २

१२ ची पाव संख्या = ३

१६ ची पाव संख्या = ४

२० ची पाव संख्या = ५

२४ ची पाव संख्या = ६

३२ ची पाव संख्या = ८

४० ची पाव संख्या = १०

८० ची पाव संख्या = २०

१०० ची पाव संख्या = २५

२०० ची पाव संख्या = ५०

४०० ची पाव संख्या = १००

१००० ची पाव संख्या = २५०

======================

✓ कालमापन  ( तास -- मिनिटे रुपांतर )

१ तास = ६० मिनिटे

२ तास = १२० मिनिटे

३ तास = १८० मिनिटे

४ तास = २४० मिनिटे

५ तास = ३०० मिनिटे

६ तास = ३६० मिनिटे

७ तास = ४२० मिनिटे

८ तास = ४८० मिनिटे

९ तास = ५४० मिनिटे

१० तास = ६०० मिनिटे

११ तास = ६६० मिनिटे

१२ तास = ७२० मिनिटे

------------------------------------------

✓  मिनिटांचे तास व मिनिटे रूपांतर

९० मिनिटे = १ तास  ३० मिनिटे

७५ मिनिटे = १ तास १५ मिनिटे

१०० मिनिटे = १ तास ४० मिनिटे

६५ मिनिटे  = १ तास  ५ मिनिटे

२०० मिनिटे = ३ तास २० मिनिटे

२५५ मिनिटे = ४ तास १५ मिनिटे

८० मिनिटे  =  १ तास २० मिनिटे

२१५ मिनिटे = ३ तास ३५ मिनिटे

========================

✓ भूमिती माहिती ( भौमितिक सामान्यज्ञान )

(1) त्रिकोणाला बाजू  ---- तीन

(2) त्रिकोणाला शिरोबिंदू  ---- तीन

(3) त्रिकोणाला कोन  ---- तीन

(4) आयताला बाजू ---- चार

(5) आयताला शिरोबिंदू  ---- चार

(6) आयताच्या समोरासमोरील बाजू --- समान लांबीच्या

(7) आयताचे चारही कोन  --- काटकोन

(8) चौरसाला बाजू  ---- चार

(9) चौरसाला शिरोबिंदू  ---- चार

(10) चौरसाला कोन  ---- चार

(11)  चौरसाच्या चारही बाजूंची लांबी --- समान

(12) चौरसाचे चारही कोन  ---- काटकोन

(13)   90 अंशापेक्षा कमी मापाचा कोन -- लघुकोन

(14) 90 अंशाच्या मापाचा कोन --- काटकोन

(15)  90 अंशापेक्षा जास्त माप असणारा कोन -- विशालकोन

===========================

✓ संख्याज्ञान 

(१) एक अंकी लहानात लहान संख्या १ आहे.

(२) दोन अंकी लहानात लहान संख्या १० आहे.

(३) तीन अंकी लहानात लहान १०० आहे.

(४) चार अंकी लहानात लहान संख्या १,००० आहे.

(५) एक अंकी मोठ्यात मोठी संख्या ९ आहे.

(६) दोन अंकी मोठ्यात मोठी संख्या ९९ आहे.

(७) तीन अंकी मोठ्यात मोठी संख्या ९९९ आहे.

(८) चार अंकी मोठ्यात मोठी संख्या ९,९९९ आहे.

(९) १ ते १०० पर्यंत ० हा अंक एकूण ११ वेळा येतो.

(१०) १ ते १०० पर्यंत  १ हा अंक एकूण २१ वेळा येतो.

(११) मीटर हे लांबी मोजण्याचे मुख्य परिमाण आहे. 

(१२) लीटर हे धारकता / पातळ पदार्थ मोजण्याचे मुख्य परिमाण आहे.

(१३) ग्रॅम हे वजन मोजण्याचे मुख्य परिमाण आहे.

(१४) काळ मोजण्यासाठी तास, मिनिट, सेकंद, दिवस, महिना, वर्ष इत्यादी एकके वापरतात.

===========================

संकलक / लेखन :- 

शंकर सिताराम चौरे (प्रा शिक्षक)

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा गरताड गावठाण 

केंद्र - रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे 

9422736775  /  7721941496

भूगोल सामान्यज्ञान प्रश्नावली‌ -१३०

(१) जगातील सर्वात मोठा देश कोणता ?

उत्तर -- रशिया 

--------------------------------------

(२) जगातील सर्वात लहान देश कोणता ?

उत्तर -- व्हॅटिकन सिटी 

--------------------------------------

(३) जगातील सर्वात लांब नदी कोणती आहे ?

उत्तर -- नाईल 

----------------------------------------

(४) कांगारू हा प्राणी कोणत्या देशात आढळतो ?

उत्तर -- ऑस्ट्रेलिया 

----------------------------------------

(५) ' नासा ' ही संस्था कोठे स्थित आहे ?

उत्तर -- वाॅशिंग्टन 

----------------------------------------

(६) न्यूयॉर्क हे शहर कोणत्या देशात आहे ?

उत्तर --अमेरिकेत

----------------------------------------

(७) उगवत्या सूर्याचा देश म्हणून कोणत्या राष्ट्रास संबोधले जाते ?

उत्तर -- जपान 

----------------------------------------

(८) कळसूबाई शिखराची उंची किती मीटर आहे ?

उत्तर -- १६४६ मीटर 

----------------------------------------

(९) जगातील सर्वात जास्त लोकसंख्या असलेला देश कोणता ?

उत्तर -- भारत 

----------------------------------------

(१०) जगातील सर्वात मोठा खंड कोणता ?

उत्तर -- आशिया 

----------------------------------------

(११) जगाची विभागणी एकूण किती खंडामध्ये झाली आहे ?

उत्तर -- ७ ( सात )

----------------------------------------

(१२) जगातील सर्वात मोठे वाळवंट कोणते ?

उत्तर -- सहारा 

----------------------------------------

(१३) संयुक्त राष्ट्रसंघटनेचे मुख्यालय कोठे आहे ?

उत्तर -- न्यूयॉर्क 

----------------------------------------

(१४) लंडन हे शहर कोणत्या देशात आहे ?

उत्तर -- इंग्लंड 

----------------------------------------

(१५) पाकिस्तानची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- इस्लामाबाद 

----------------------------------------

(१६) टोरंटो हे शहर कोणत्या देशात आहे ?

उत्तर -- कॅनडा 

----------------------------------------

(१७) रोम हे शहर कोणत्या देशात आहे ?

उत्तर -- इटली 

----------------------------------------

(१८) लाहोर हे शहर कोणत्या देशात आहे ?

उत्तर -- पाकिस्तान 

----------------------------------------

(१९) पॅरीस हे शहर कोणत्या देशात आहे ?

उत्तर -- फ्रान्स 

----------------------------------------

(२०) सिडनी हे शहर कोणत्या देशात आहे ?

उत्तर -- ऑस्ट्रेलिया 

----------------------------------------

(२१) थर हे वाळवंट कोणत्या देशात आहे ?

उत्तर -- भारत / पाकिस्तान 

----------------------------------------

(२२) बिजींग हे शहर कोणत्या देशात आहे ?

उत्तर -- चीन 

----------------------------------------

(२३) बांगलादेशाची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- ढाका 

----------------------------------------

(२४) श्रीलंका देशाची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- कोलंबो 

----------------------------------------

(२५) नेपाळ देशाची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- काठमांडू 

----------------------------------------

(२६) रशिया देशाची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- माॅस्को 

----------------------------------------

(२७) जगातील सर्वात मोठी नदी ( विस्ताराने) कोणती ?

उत्तर -- अॅमेझाॅन 

----------------------------------------

(२८) मॅकमोहन रेषा कोणत्या दोन देशांमधील सीमारेषा निश्चित करते ?

उत्तर -- भारत -- चीन 

----------------------------------------

(२९) क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने भारत हा जगातील ...... क्रमांकाचा मोठा देश आहे.

उत्तर -- सातव्या 

----------------------------------------

(३०) कोणत्या देशाला भारताची सर्वात जास्त सीमा आहे ?

उत्तर -- बांग्लादेश 

----------------------------------------

(३१) भारताची भू सीमा किती देशांना भिडते ?

उत्तर -- सात 

----------------------------------------

(३२) कोणत्या देशाच्या सीमेशी भारताची सागरी सीमा संलग्न नाही ?

उत्तर -- चीन, नेपाळ,  भूतान 

----------------------------------------

(३३) भारताच्या कोणत्या राज्याची सीमा नेपाळ, भूतान व बांग्लादेश या तिन्ही देशांना भिडल्या आहेत ?

उत्तर -- पश्चिम बंगाल 

----------------------------------------

(३४) भारतातील कोणत्या राज्यास सर्वाधिक लांबीचा समुद्रकिनारा लाभला आहे ?

उत्तर -- गुजरात 

----------------------------------------

(३५) भारताच्या दक्षिणेला कोणता महासागर आहे ?

उत्तर -- हिंदी महासागर 

----------------------------------------

(३६) समुद्रसपाटीपासून माउंट एव्हरेस्ट या पर्वत शिखराची उंची किती आहे ?

उत्तर -- ८८४८ मीटर 

----------------------------------------

(३७) इंदिरा पाॅईंट कोणत्या बेटावर आहे ?

उत्तर -- निकोबार 

----------------------------------------

(३८) धूपगड - पंचमढी ही शिखरे कोणत्या पर्वतरांगामध्ये अस्तित्वात आहेत ?

उत्तर -- सातपुडा 

----------------------------------------

(३९) कांचनगंगा हे शिखर कोणत्या राज्यात आहे ?

उत्तर -- सिक्कीम 

----------------------------------------

(४०) भारतातील सर्वात लांब नदी कोणती ?

उत्तर -- गंगा 

----------------------------------------

(४१) भारतातील सर्वात लांब धरण कोणते ?

उत्तर -- हिराकूड 

----------------------------------------

(४२) नर्मदा नदीचा उगम कोठे आहे ?

उत्तर -- अमरकंटक ( मध्यप्रदेश )

----------------------------------------

(४३) यमुना व गंगा या दोन नद्यांचा संगम कोठे होतो ?

उत्तर -- प्रयागराज 

----------------------------------------

(४४) भारतातील कोणत्या शहराला गुलाबी शहर म्हटले जाते ?

उत्तर -- जयपूर 

----------------------------------------

(४५) क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने भारत देशातील सर्वात मोठे राज्य कोणते ?

उत्तर -- राजस्थान 

----------------------------------------

(४६) कोणार्क सूर्यमंदिर हे भारतातील कोणत्या राज्यात आहे ?

उत्तर -- ओडिशा 

----------------------------------------

(४७) भारतातील सर्वात पूर्वेकडील राज्य कोणते ?

उत्तर -- अरूणाचल प्रदेश 

----------------------------------------

(४८) उत्तर प्रदेश राज्याची राजधानी कोणती आहे ?

उत्तर -- लखनऊ

----------------------------------------

(४९) आग्रा हे शहर कोणत्या नदीकाठी वसले आहे ?

उत्तर -- यमुना 

----------------------------------------

(५०) पानिपत हे ठिकाण कोणत्या राज्यात आहे ?

उत्तर -- हरियाणा 

----------------------------------------

(५१) भारतात एकूण किती राज्य आहेत ?

उत्तर -- २८

----------------------------------------

(५२) दादरा व नगर हवेली या केंद्रशासित प्रदेशाची राजधानी कोणती आहे ?

उत्तर -- सिल्वासा 

----------------------------------------

(५३) भारतातील कोणत्या राज्यास देवभूमी असे म्हणतात ?

उत्तर -- उत्तराखंड 

----------------------------------------

(५४) सुवर्ण मंदिर ( Golden Temple ) कोठे आहे ?

उत्तर -- अमृतसर (पंजाब )

----------------------------------------

(५५) झिरो ( 0 ) मैल कोणत्या शहरात आहे ?

उत्तर -- नागपूर 

=======================

(५६) भारताच्या उत्तर सीमेवर कोणता पर्वत आहे ?

उत्तर -- हिमालय

---------------------------------------

(५७) खैबर खिंड कोठे आहे ?

उत्तर -- पाकिस्तान

----------------------------------------

(५८) भारतातील सर्वात लांब नदी कोणती आहे ?

उत्तर -- गंगा नदी

---------------------------------------

(५९) सरदार सरोवर धरण कोणत्या नदीवर बांधला आहे ?

उत्तर -- नर्मदा

---------------------------------------

(६०) भारतातील पहिला अणुऊर्जा प्रकल्प महाराष्ट्रात कोठे आहे ?

उत्तर -- तारापूर

--------------------------------------

(६१) कृष्णा नदी कोठून उगम पावते ?

उत्तर -- महाबळेश्वर 

--------------------------------------

(६२) उकाई धरण कोणत्या नदीवर आहे ?

उत्तर -- तापी 

------------------------------------

(६३) महाराष्ट्रातील पहिले जलविद्युत केंद्र कोठे आहे ?

उत्तर -- खोपोली

-----------------------------------

(६४) जगातील सर्वात मोठा दुग्ध उत्पादक देश कोणता ?

उत्तर -- भारत

-----------------------------------

(६५) भारताची सर्वात लांब भू - सीमा कोणत्या देशाबरोबर आहे ?

उत्तर -- बांग्लादेश

-----------------------------------

(६६) भारतातील सर्वात उंच धरण कोणते आहे ?

उत्तर -- टिहरी धरण

---------------------------------

(६७) भारतातील सर्वात लांब धरण कोणते आहे ?

उत्तर -- हिराकुड धरण 

-----------------------------------

(६८) हिराकुड धरण कोणत्या नदीवर आहे ?

उत्तर -- महानदी (ओडिशा)

----------------------------------

(६९) भारतात सर्वात जास्त चहा कोणत्या राज्यात उत्पादन केला जातो ?

उत्तर -- आसाम 

--------------------------------

(७०) भारतात सर्वोत्तम चहा कोठे उत्पादन केला जातो ?

उत्तर -- दार्जिलिंग

--------------------------------

(७१) भारतात सर्वांत जास्त ऊस उत्पादन करणारे राज्य कोणते ?

उत्तर -- उत्तरप्रदेश 

--------------------------------

(७२) भारतात नैसर्गिक रबराचे सर्वांत जास्त उत्पादन कोणत्या राज्यात होते ?

उत्तर -- केरळ 

------------------------------------

(७३) जगात सर्वाधिक लोकसंख्या असलेला देश कोणता ?

उत्तर -- भारत

------------------------------------

(७४) काश्मीरची सर्वात महत्त्वपूर्ण नदी कोणती आहे ?

उत्तर -- झेलम

------------------------------------

(७५) नर्मदा आणि तापी नद्यांच्या मध्ये कोणता पर्वत आहे ?

उत्तर -- सातपुडा 

=========================

(७६) भारतातील किती राज्यांना समुद्र किनारा लाभला आहे ?

उत्तर --  नऊ

----------------------------------

(७७) गुलाबी शहर या नावाने ओळखले जाणारे शहर कोणते ?

उत्तर --  जयपूर

----------------------------------

(७८) आकारमानाने भारत देशातील सर्वात मोठे राज्य कोणते?

उत्तर -- राजस्थान

----------------------------------

(७९) भारतात सर्वांत जास्त पाऊस कोठे पडतो ?

उत्तर --  मौसिनराम

----------------------------------

(८०) माऊंटअबू हे थंड हवेचे ठिकाण कोणत्या राज्यात आहे ?

उत्तर -- राजस्थान

----------------------------------

(८१) भारतात सर्वात लांब पश्चिमवाहिनी नदी कोणती ?

उत्तर --- नर्मदा

----------------------------------

(८२) चेन्नई ही कोणत्या राज्याची राजधानी आहे ?

उत्तर -- तामिळनाडू

----------------------------------

(८३) सापुतारा हे थंड हवेचे ठिकाण कोणत्या राज्यात आहे ?

उत्तर -- गुजरात

----------------------------------

(८४) ' ताजमहल ' कोणत्या राज्यात आहे ?

उत्तर -- उत्तरप्रदेश

----------------------------------

(८५) ' मसुरी ' हे थंड हवेचे ठिकाण कोणत्या राज्यात आहे ?

उत्तर -- उत्तराखंड

----------------------------------

(८६) भारतातील सर्वात लांब नदी कोणती ?

उत्तर -- गंगा

----------------------------------

(८७) आकारमानाने भारत देशातील सर्वात लहान राज्य कोणते ?

उत्तर -- गोवा

========================

(८८) सील व वाॅलरस मासे कोणत्या प्रदेशात आढळतात ?

उत्तर -- टुंड्रा प्रदेश 

---------------------------------

(८९) कोणत्या महासागरात सर्वाधिक खोली असणारे ठिकाण आहे ?

उत्तर -- पॅसिफिक महासागर 

---------------------------------

(९०) पनामा कालवा हा ...... महासागरांना जोडतो.

उत्तर -- अटलांटिक व‌ पॅसिफिक 

---------------------------------

(९१) जागतिक व्यापार संघटनेचे मुख्यालय कोठे आहे ?

उत्तर -- जिनिव्हा 

---------------------------------

(९२) युनिसेफ चे मुख्यालय कोठे आहे ?

उत्तर -- न्यूयॉर्क 

---------------------------------

(९३) ' हि-याचे शहर ' म्हणून दक्षिण आफ्रिकेतील कोणत्या शहरास ओळखले जाते ?

उत्तर -- किंबर्ले 

---------------------------------

(९४) जागतिक कृषी पर्यटन दिन कधी साजरा केला जातो ?

उत्तर -- १६ मे 

---------------------------------

(९५) उलट्या टोपीच्या आकाराच्या एस्कीमोंच्या घराला काय म्हणतात ?

उत्तर -- इग्लू 

---------------------------------

(९६) उगवत्या सूर्याचा देश म्हणून कोणत्या राष्ट्रास संबोधले जाते ?

उत्तर -- जपान 

---------------------------------

(९७) जगात सर्वात जास्त लोकसंख्या असलेला देश कोणता ?

उत्तर -- भारत 

---------------------------------

(९८) हि-याच्या खाणी कोणत्या खंडात विपुल प्रमाणात आढळतात ?

उत्तर -- आफ्रिका 

---------------------------------

(९९) मरियाना गर्ता ही जगातील सर्वात खोल गर्ता कोणत्या महासागरात आहे ?

उत्तर -- पॅसिफिक 

---------------------------------

(१००) जगातील सर्वात मोठे वाळवंट कोणते ?

उत्तर -- सहारा 

---------------------------------

(१०१)  संयुक्त राष्ट्र संघाचे मुख्यालय कोठे आहे ?

उत्तर -- न्यूयॉर्क 

---------------------------------

(१०२) लंडन हे शहर कोणत्या नदीकाठी वसलेले आहे ?

उत्तर -- थेम्स 

---------------------------------

(१०३) माॅरिशसची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- पोर्ट लुईस 

---------------------------------

(१०४) स्वित्झर्लंड हा देश कोणत्या खंडामध्ये आहे ?

उत्तर -- युरोप 

---------------------------------

(१०५) इंडोनेशियाची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- नुसंतारा 

---------------------------------

(१०६) पाकिस्तानची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- इस्लामाबाद 

---------------------------------

(१०७)  हिंदी महासागरातील प्रवाळ बेटाचे उदाहरण म्हणून कोणते बेट सांगता येईल ?

उत्तर -- मालदीव 

---------------------------------

(१०८) मूळ रेखावृत्त कोणत्या देशातून जाते ?

उत्तर -- इंग्लंड 

---------------------------------

(१०९) सर क्रिक खाडीचा प्रदेश कोणत्या दोन देशांच्या दरम्यान आहे ?

उत्तर -- भारत -- पाकिस्तान 

---------------------------------

(११०) रोम शहर कोणत्या नदीच्या काठी वसलेले आहे ?

उत्तर -- टायबर 

---------------------------------

(१११) अटाकामा वाळवंट कोणत्या खंडात पसरलेला आहे ?

उत्तर -- दक्षिण आफ्रिका 

---------------------------------

(११२) युक्रेनची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- किव 

---------------------------------

(११३) " रॅडक्लीफ लाइन " कोणत्या दोन देशांमधील सीमा दर्शविते ?

उत्तर -- भारत -- पाकिस्तान 

---------------------------------

(११४) अफगाणिस्तान या देशाची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- काबूल 

---------------------------------

(११५) टिटिकाका हे सर्वोच्च सरोवर कोण देशांमध्ये पसरले आहे ?

उत्तर -- पेरू आणि बोलेव्हिया 

---------------------------------

(११६) जगातील सर्वात मोठ्या नदीचे नाव काय ?

उत्तर -- अँमेझॉन 

---------------------------------

(११७) भारताच्या पश्चिमेस कोणता समुद्र आहे ?

उत्तर -- अरबी समुद्र

----------------------------------

(११८) भारताच्या पूर्वेस कोणता उपसागर आहे ?

उत्तर -- बंगालचा उपसागर

-----------------------------------

(११९) भारताच्या दक्षिणेस कोणता महासागर आहे ?

उत्तर -- हिंदी महासागर

----------------------------------

(१२०) जगातील सर्वात मोठे बेट कोणते ?

उत्तर -- ग्रिनलॅंड 

----------------------------------

(१२१) हिरोशिमा व नागासाकी ही शहरे कोणत्या देशात आहेत ?

उत्तर -- जपान

----------------------------------

(१२२) अंदमान निकोबार द्वीपसमूह कोणत्या देशाचा भाग आहे ?

उत्तर -- भारत

----------------------------------

(१२३) जगातील उंच इमारत बुर्ज खलिफा कोणत्या‌ देशात आहे ?

उत्तर -- दुबई 

---------------------------------------

(१२४) जगातील सर्वात मोठा ( क्षेत्रफळाने ) देश कोणता ?

उत्तर -- रशिया 

----------------------------------------

(१२५) भारताची पूर्व - पश्चिम लांबी किती आहे ?

उत्तर -- 2933  किलोमीटर 

----------------------------------------

(१२६) भारताची दक्षिण - उत्तर लांबी किती आहे ?

उत्तर -- 3214 किलोमीटर 

----------------------------------------

(१२७) भारताला सुमारे किती किलोमीटर लांबीची समुद्र किनारपट्टी लाभली आहे ?

उत्तर -- 7517  कि. मी.

----------------------------------------

(१२८) भारतातील कोणत्या राज्यास सर्वाधिक लांबीचा समुद्रकिनारा लाभला आहे ?

उत्तर -- गुजरात ( 1600 कि. मी. )

----------------------------------------

(१२९) समुद्रसपाटीपासून माउंट एव्हरेस्ट या पर्वत शिखराची उंची किती आहे ?

उत्तर -- 8848 मीटर 

--------------------------------------

(१३०) भारताची सर्वात लांब भू - सीमा कोणत्या देशाबरोबर आहे ?

उत्तर -- बांग्लादेश

===========================

संकलक :- 

शंकर सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक )

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा - गरताड गावठाण 

केंद्र - रोहोड,  ता. साक्री, जि. धुळे 

9422736775  /  7721941496

सामान्य विज्ञान 107 प्रश्नावली

(1) 100%  शुध्द सोने म्हणजे किती कॅरेट असते ?

उत्तर -- 24 कॅरेट 

---------------------------------------------

(2) दागिने तयार करण्यासाठी किती कॅरेट सोने वापरतात  ?

उत्तर -- 22 कॅरेट 

--------------------------------------------

(3) जस्त आणि तांबे यांच्या मिश्रणापासून कोणते संमिश्र तयार करतात ?

उत्तर -- पितळ 

----------------------------------------------

(4) गढूळ पाणी निवळण्यासाठी काय वापरतात ?

उत्तर -- तुरटी 

----------------------------------------------

(5) कोणते पाणी हे बहुतांशी शुध्द पाणी असते ?

उत्तर -- पावसाचे 

----------------------------------------------

(6) कोणता रोग हा प्रदूषित पाण्यापासून होतो ?

उत्तर -- कावीळ 

----------------------------------------------

(7) कोणत्या क्रियेने द्रवाचे रूपांतर वायूत होते ?

उत्तर -- बाष्पीभवन क्रिया 

----------------------------------------------

(8) कोणत्या क्रियेने द्रव पदार्थाचे रूपांतर स्थायूत होते ?

उत्तर -- गोठण क्रिया 

----------------------------------------------

(9) कोणत्या क्रियेने वायुरूप पदार्थाचे रूपांतर द्रवरूप पदार्थात होते ?

उत्तर -- संघनन क्रिया 

----------------------------------------------

(10) पदार्थाच्या वितळण्याच्या तापमानास काय म्हणतात ?

उत्तर -- संघनन 

----------------------------------------------

(11) बाष्पीभवन क्रियेचा वेग कशावर अवलंबून असतो ?

उत्तर -- उच्च तापमान / वा-याची गती / पसरटपणा.

----------------------------------------------

(12) एकमेकांशी संबंध दाखवणारा विभिन्न जातीसमूहास काय म्हणतात ?

उत्तर -- प्रजाती 

----------------------------------------------

(13) जवळचे संबंध दर्शविणा-या प्रजातींच्या समूहास कोणत्या नावाने संबोधतात ?

उत्तर -- कुल 

----------------------------------------------

(14) विषमज्वर हा रोग कोणत्या कारणामुळे होतो ?

उत्तर -- दूषित पाणी 

----------------------------------------------

(15) काॅलरा हा रोग कोणत्या कारणामुळे होतो ?

उत्तर -- साथीचे रोग 

----------------------------------------------

(16) क्षय रोगाचा प्रसार कशाद्वारे होतो ?

उत्तर -- दूषित हवा 

----------------------------------------------

(17) कोणत्या रोगामध्ये त्वचेवर लहान लहान फोड येऊन ते पाण्याच्या फोडासारखे दिसतात व काही दिवसात त्यावर खपली धरते ?

उत्तर -- कांजिण्या 

----------------------------------------------

(18) कोणत्या रोगाचा प्रसार घरमाश्यांमुळे दूषित झालेले अन्न आणि पाणी यामुळे होतो ?

उत्तर -- काॅलरा 

----------------------------------------------

(19) कोणता पिसाळलेला प्राणी चालल्यास रेबीज रोज होऊ शकतो ?

उत्तर -- कुत्रा / मांजर / माकड 

----------------------------------------------

(20) ठराविक मुदतीचा ताप येणे हे लक्षण कोणत्या रोगाचे आहे ?

उत्तर -- विषमज्वर 

----------------------------------------------

(21) बारीक ताप येणे आणि थुंकीतून रक्त पडणे ही लक्षणे कोणत्या रोगाची आहेत ?

उत्तर -- क्षय 

----------------------------------------------

(22) निरोगी व्यक्तीला लस दिल्याने काय होते ? ( कशासाठी देतात ? )

उत्तर -- व्यक्तीच्या शरीराची रोगप्रतिकार शक्ती वाढते.

----------------------------------------------

(23) कोणत्या रोग्यास जलसंजीवनी द्यावी लागते ?

उत्तर -- हगवण 

----------------------------------------------

(24) हिमोग्लोबीनचा रंग कोणता आहे ?

उत्तर -- तांबडा 

----------------------------------------------

(25) रक्तगटाचे मुख्य प्रकार किती आहेत ?

उत्तर -- चार 

----------------------------------------------

(26) कोणता रक्तगट असलेल्या व्यक्तीस ' सर्व योग्य ग्राहीता ' म्हणतात ?

उत्तर -- AB 

----------------------------------------------

(27) रक्ताभिसरण संस्थेचे सर्वात महत्त्वाचे इंद्रिय कोणते आहे ?

उत्तर -- हृदय 

----------------------------------------------

(28) मानवी हृदय किती कप्प्यांमध्ये विभागलेले आहे ?

उत्तर -- चार 

----------------------------------------------

(29) निरोगी माणसाच्या हृदयाचे ठोके प्रती मिनिटास किती असतात ?

उत्तर -- 72

----------------------------------------------

(30) हिरड्या सुजणे व त्यातून रक्त येणे ही कोणत्या रोगाची लक्षणे आहेत ?

उत्तर -- स्कव्र्ही

----------------------------------------------

(31) लठ्ठ व्यक्तींना कोणता रोग होण्याचा संभव अधिक असतो.

उत्तर -- मधुमेह 

----------------------------------------------

(32) मेंदूला रक्त पुरवठा करणारी धमनी बंद झाली, तर व्यक्तीला कशाचा झटका येतो ?

उत्तर -- अर्धांगाचा 

----------------------------------------------

(33) कोणत्या ग्रंथीमध्ये इन्सुलिन स्त्रवते.

उत्तर -- स्वादुपिंड 

----------------------------------------------

(34) कमी तापमानात साठलेली कोणती फळे काळी पडतात ?

उत्तर -- केळी 

----------------------------------------------

(35) साठवणीच्या काळात कोणत्या पदार्थांना कोंब फुटतात ?

उत्तर -- बटाटे 

----------------------------------------------

(36) कोणता अन्नपदार्थ शीत कपाटात ठेवतात ?

उत्तर -- दूध 

----------------------------------------------

(37) कोणत्या धातूच्या वा मिश्रधातूच्या भांड्यात ठेवलेले दूध हिरवट होते ?

उत्तर -- तांबे 

----------------------------------------------

(38) कोणता प्राणी जेवढे खातो त्याच्या कितीतरी पटीने अधिक तो धान्याची नासाडी करतो ?

उत्तर -- उंदीर 

----------------------------------------------

(39) साठवणीतील बटाट्यांना मोड येऊ नयेत म्हणून त्यांवर कोणत्या प्रारणाचा मारा करतात ?

उत्तर -- गॅमा 

----------------------------------------------

(40) कोणत्या भांड्यात ठेवलेले ताक खराब होते ?

उत्तर -- पितळेचे भांडे 

----------------------------------------------

(41) शेंगदाणे जास्त दिवस संग्रही केले तर काय होते ?

उत्तर -- शेंगदाणे खवट होतात.

----------------------------------------------

(42) टेलिफोनचा शोध कोणी लावला ?

उत्तर -- ग्राहम बेल 

----------------------------------------------

(43) वाफेच्या इंजिनाचा शोध कोणी लावला ?

उत्तर -- जेम्स वॅट 

----------------------------------------------

(44) कोणत्या दोन तंत्रज्ञानाच्या एकत्र उपयोगाची परिणती ई - मेल ( ई - पत्र ) ही आहे ?

उत्तर -- संगणक आणि संचारण तंत्रज्ञान 

----------------------------------------------

(45) अवकाशात जाणारा पहिला मनुष्य कोण होता ?

उत्तर -- युरी गागारीन 

----------------------------------------------

(46) सर्वप्रथम चंद्रावर उतरणारा, पाय ठेवणारा मानव कोणता ?

उत्तर -- नील आर्मस्ट्राँग 

----------------------------------------------

(47) भारतीय अवकाश संशोधन संस्था ( ISRO ) केव्हा स्थापन करण्यात आली ?

उत्तर -- 1969

----------------------------------------------

(48) भारताचा पहिला उपग्रह कोणता आहे ?

उत्तर -- आर्यभट्ट 

----------------------------------------------

(49) सजीव पेशीमध्ये बदल घडवून आणणा-या कार्याचा अभ्यास कोणत्या तंत्रज्ञानात होतो ?

उत्तर -- जैव 

----------------------------------------------

(50) संगणकात माहिती साठविणा-या घटकास काय म्हणतात ?

उत्तर -- चीप 

----------------------------------------------

(51) अनेक वायूंपासून बनलेल्या हवेला काय म्हणतात ?

उत्तर -- वातावरण 

----------------------------------------------

(52) जे प्राणी दुसऱ्या प्राण्यांना मारून अन्न मिळवतात, त्यांना काय म्हणतात ?

उत्तर -- मांसाहारी 

----------------------------------------------

(53) सूर्यापासून सर्वांत जवळ असणारा ग्रह कोणता आहे ?

उत्तर -- बुध 

----------------------------------------------

(54) पृथ्वी हा एक ....... आहे ?

उत्तर -- ग्रह 

----------------------------------------------

(55) आकाशातील मोठी अंतरे मोजण्यासाठी खगोलशास्त्रज्ञ कोणत्या एककाचा उपयोग करतात ?

उत्तर -- प्रकाशवर्ष 

----------------------------------------------

(56) आम्ल पदार्थाची चव कशी असते ?

उत्तर -- आंबट 

----------------------------------------------

(57) लोखंडाचे क्षरण कोणत्या जिल्ह्यात उपायाने थांबतात ?

उत्तर -- जस्ताचा मुलामा 

----------------------------------------------

(58) धातू ओढून तार काढता येणा-या गुणधर्मास काय म्हणतात ?

उत्तर -- तन्यता

----------------------------------------------

(59) धातू विद्युतसुवाहक असतात. विद्युतवाहक तारा कोणत्या धातूपासून बनवतात ?

उत्तर -- तांबे 

----------------------------------------------

(60) हवेच्या प्रदूषणात कोणत्या घटकामुळे वाढ झाली आहे ?

उत्तर -- आधुनिकीकरण 

----------------------------------------------

(61) ग्रामीण भागात प्रदूषण कोणत्या घटकामुळे घडून येते ?

उत्तर -- गोव-यांचे ज्वलन 

----------------------------------------------

(62) भाताचा पेंढा उघड्यावर जाळल्यामुळे कोणता वायू तयार होतो ?

उत्तर -- कार्बन डायऑक्साइड 

----------------------------------------------

(63) वणव्यामुळे कोणते प्रदूषण घडून येते ?

उत्तर -- हवेचे प्रदुषण 

----------------------------------------------

(64) हवेच्या प्रदूषणाचा वनस्पतीवर काय परिणाम होतो ?

उत्तर -- पाने पिवळी किंवा रंगहीन होतात.

----------------------------------------------

(65) जंगलतोड आणि इंधनाच्या ज्वलनातून कोणत्या वायूचे प्रमाण वाढत आहे ?

उत्तर -- कार्बनडायऑक्साइड 

----------------------------------------------

(66) पृथ्वीवरील जागतिक तापमान वाढ होण्याचे मुख्य कारण कोणते आहे ?

उत्तर -- CO2 ची वाढ 

----------------------------------------------

(67) दूरदर्शन संचामध्ये कोणत्या पदार्थाचा उपयोग करतात ?

उत्तर -- किर्णोत्सारी 

----------------------------------------------

(68) क्षेत्रफळ, अंतर, घनफळ, वजन, वेळ यामुळे कोणता संबोध स्पष्ट होतो ?

उत्तर -- मापन 

----------------------------------------------

(69) लांबी मोजण्याचे प्रमाणित एकक कोणते ?

उत्तर -- मीटर 

----------------------------------------------

(70) कांजण्या या रोगाचे प्रमुख लक्षण कोणते ?

उत्तर --ताप व पुरळ पडणे.

----------------------------------------------

(71) ब्लिचिंग पावडर कशासाठी वापरली जाते ?

उत्तर -- पाण्याचे निर्जंतुकीकरण, दुर्गंधीनाशक म्हणून.

----------------------------------------------

(72) झाडाचे वय कशावरून ठरवितात ?

उत्तर -- झाडाच्या खोडावरील वर्तुळे 

----------------------------------------------

(73) डेंग्यू रोग कशामुळे प्रसारित होतो ?

उत्तर -- मच्छर चावणे 

----------------------------------------------

(74) रेफ्रिजेटर कोणत्या डिग्री अंशाच्या रेंजमध्ये कार्य करते ?

उत्तर --  2 -- 8

----------------------------------------------

(75) कोणते आजार रक्तामधून प्रसारित होतात ?

उत्तर -- हिपॅटिटीस B / हिपॅटिटीस C / HIV 

----------------------------------------------

(76) संगणकाचा वेग व क्षमता कशावर अवलंबून असते ?

उत्तर -- रॅम 

----------------------------------------------

(77) मज्जासंस्था व त्याच्या विकाराच्या अभ्यासास काय म्हणतात ?

उत्तर -- न्यूराॅलाॅजी

 ----------------------------------------------

(78) एकपेशीय प्राण्यास काय म्हणतात ?

उत्तर -- आदिजीव 

----------------------------------------------

(79) फुफ्फुसाचे मुख्य कार्य कोणते ?

उत्तर -- रक्ताचे शुद्धीकरण 

----------------------------------------------

(80) सूर्यमालेतील सर्वात मोठा ग्रह कोणता ?

उत्तर -- गुरू 

----------------------------------------------

(81) ' ऑक्सिजन ' वायूचा शोध कोणी लावला ?

उत्तर -- जोसेफ प्रिस्टले 

----------------------------------------------

(82) आकाशातील सर्व गोलांना काय म्हणतात ?

उत्तर -- खगोल 

----------------------------------------------

(83) सूर्यमालेत एकूण किती ग्रह आहेत ?

उत्तर -- आठ 

----------------------------------------------

(84) तापमान ........ मध्ये मोजतात.

उत्तर -- अंश सेल्सिअस 

----------------------------------------------

(85) नैसर्गिक पर्यावरणाचे घटक कोणते ?

उत्तर -- हवामान, वनस्पती, प्राणी.

----------------------------------------------

(86) पृथ्वीच्या पृष्ठभागापैकी सुमारे ...... भाग जलाशयाची व्यापलेला आहे.

उत्तर -- 71 %

----------------------------------------------

(87) जगातील सर्वात मोठा व खोल महासागर कोणता आहे ?

उत्तर -- पॅसिफिक 

----------------------------------------------

(88) जगातील सर्वात लहान महासागर कोणता आहे ?

उत्तर -- आर्क्टिक 

----------------------------------------------

(89) पृथ्वीच्या पृष्ठभागापैकी सुमारे ...... भाग हा जमिनीने व्यापलेला आहे.

उत्तर -- 29 %

----------------------------------------------

(90) पृथ्वीवरील पाण्याने व्यापलेल्या विशाल क्षेत्रामुळे पृथ्वीला ........ म्हणतात.

उत्तर -- जलग्रह 

----------------------------------------------

(91) सागरतळात भूकंप झाल्याने काय घडते ?

उत्तर -- त्सुनामी लाटा 

----------------------------------------------

(92) बालकाचा समावेश असणारा वयोगट कोणता आहे ?

उत्तर -- 14 वर्षांखालील वयोगट 

----------------------------------------------

(93) बी उगवण्याच्या प्रक्रियेस काय म्हणतात ?

उत्तर -- अंकुरण 

----------------------------------------------

(94) स्वतःचे अन्न तयार करणाऱ्या सजीवांना काय म्हणतात ?

उत्तर -- स्वयंपोषी 

----------------------------------------------

(95) वाळवंटी क्षेत्रात भूगर्भातील पाण्याची पातळी .... असते ?

उत्तर -- सर्वात खाली 

----------------------------------------------

(96) वाहनांमुळे होणारे प्रदुषण कमी करण्याचा उपाय काय आहे ?

उत्तर -- वायूरूप इंधनाचा वापर 

----------------------------------------------

(97)  मानवी पेशीत किती गुणसूत्रे असतात ?

उत्तर -- 46 (23 जोड्या)

----------------------------------------------

(98) मानवी शरीराचे सर्वसामान्य तापमान किती असते ?  

उत्तर -- 37° सेल्सिअस (98.4 फॅरनहाईट)

----------------------------------------------

(99) अजिबात प्रदूषण न करणारा स्वच्छ स्त्रोत कोणता ?

उत्तर -- सौर ऊर्जा 

----------------------------------------------

(100) भूपृष्ठावरील ऊर्जाचा सर्वात मोठा स्त्रोत कोणता ?

उत्तर -- सूर्य

----------------------------------------------

(101) पाण्याचे आकारमान वाढते जेव्हा ते ...... रूपात असते ?

उत्तर -- स्थायू 

----------------------------------------------

(102) वातावरणातील पाण्याच्या वाफेस ..... म्हणतात.

उत्तर -- आर्द्रता 

----------------------------------------------

(103) समुद्राची खोली कशाच्या साह्याने मोजतात ?

उत्तर -- फॅदोमीटर 

----------------------------------------------

(104) कुत्रे चावल्यावर देण्यात येणारी लस कोणी शोधून काढली ?

उत्तर -- लुई पाश्चर 

----------------------------------------------

(105) काळे सोने कशास म्हणतात ?

उत्तर -- पेट्रोलियम 

----------------------------------------------

(106) विद्युत दिव्यात कोणता वायू वापरला जातो ?

उत्तर -- नायट्रोजन 

----------------------------------------------

(107) माणसाच्या पाठीच्या कण्यात किती मणके असतात ?

उत्तर -- 24

 ============================

संकलन / लेखन :-

शंकर सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक )

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा - गरताड गावठाण 

केंद्र -- रोहोड  ता. साक्री  जि. धुळे 

9422736775 / 7721941496

सामान्यज्ञान - १४२‌ जोड्या

(१) इंद्रधनुष्यात  रंग = सात

(२) आकाशाचा रंग = निळा 

(३) पक्ष्यांचा राजा = गरूड 

(४) भारताचा राष्ट्रीय ध्वज =  तिरंगा

(५) भारताचे राष्ट्रीय फूल =  कमळ

(६) भारताचा राष्ट्रीय पक्षी =  मोर

(७)भारताचा राष्ट्रीय प्राणी = वाघ

(८) भारताचा राष्ट्रीय खेळ =  हाॅकी

(९) भारताचे राष्ट्रगीत = जनगणमन

(१०) भारताचे राष्ट्रीय गीत = वंदे मातरम् 

(११) फुलांचा राजा = गुलाब

(१२) फळांचा राजा =  आंबा

(१३) प्राण्यांचा राजा = सिंह

(१४) साखरेची चव = गोड 

(१५)भारताचे राष्ट्रीय फळ = आंबा 

(१६) महाराष्ट्रातील एकूण जिल्हे = ३६

(१७) महाराष्ट्र राज्याची राजधानी‌ = मुंबई

(१८) महाराष्ट्राचे राज्य फूल=  ताम्हण (जारुळ)

(१९) महाराष्ट्र राज्याचा राज्यवृक्ष = आंबा

(२०) महाराष्ट्र राज्याचा राज्यप्राणी = शेकरू

(२१) महाराष्ट्र राज्याचा राज्यपक्षी = हरियाल

(२२) महाराष्ट्रातील सर्वांत उंच शिखर = कळसुबाई

(२४) हत्तीच्या नाक म्हणजे = सोंड

(२५) आकाराने सर्वात मोठा पक्षी = शहामृग

(२६) पिसारा फुलवून नाचणारा पक्षी = मोर 

(२७) लांब मानेचा प्राणी = जिराफ 

(३१) सर्वांत मोठ्या कानांचा प्राणी = हत्ती 

(३२) वाळवंटात राहणारा प्राणी‌ = उंट 

(३३)झाडावर तुरूतुरू चढणारा प्राणी =खार 

(३४) लांब पिसे असलेला पक्षी = मोर 

(३५) ऊसापासून तयार होते = गूळ 

(३६) ऊसापासून तयार होते = साखर 

(३७) हरभ-याचा पीठ =  बेसन 

(३८) पोपटाचा रंग =  हिरवा 

(३९) मधमाशांचे घर = पोळे 

(४०) कोंबडीचे घर / निवारा = खुराडे 

(४१) चिमणीचे घर‌ = घरटे 

(४२) सिंहाचा निवारा= गुहा 

(४३) माणसाचा निवारा = घर 

(४४) वाघाचा निवारा = गुहा 

(४५) गाई - गुरांचा निवारा = गोठा 

(४६) पक्ष्यांचा समूह = थवा 

(४७) फुलांचा समूह = गुच्छ 

(४८) फुलझाडांचा समूह = ताटवा 

(४९) बांबूचा समूह‌ = बेट 

(५०) बैलांचे ओरडणे =  हंबरणे 

(५१) म्हशीचे ओरडणे  =  रेकणे 

(५२) म्हशीचे पिल्लू =  रेडकू

(५३) घोड्याचे पिल्लू = शिंगरु 

(५४) वाघिणीचे पिल्लू = बच्चा , बछडा 

(५५) गाईचे पिल्लू = वासरू 

(५६) हरणाचे पिल्लू = पाडस,  शावक 

(५७) शेळीचे पिल्लू =  करडू 

(५८) कुत्र्याचे पिल्लू = पिल्लू 

(५९) सिंहाचे पिल्लू = छावा 

(६०) मेंढीचे पिल्लू = कोकरू 

(६१) गाढवाचा पिल्लू = शिंगरु 

(६२) तेलबियांचा राजा = शेंगदाणा

(६३) कोळी या किड्याला पाय= आठ

(६४) ' खजूर ''  या फळात बिया = एक

(६५) फांद्या नसलेली वनस्पती = नारळ

(६६) घरटी न बांधणारा पक्षी = कोंबडी

(६७) घरात जळमटे करणारा प्राणी = कोळी

(६८) सोंड असलेला प्राणी =  हत्ती

(६९) घराची राखण करणारा प्राणी = कुत्रा

(७०) शेतीच्या कामात मदत करणारा प्राणी = बैल

(७१) पाय नसणारा प्राणी =  साप

(७२) सहा पाय असणारा प्राणी = झुरळ

(७३) सजीवांचे दोन गट = प्राणी व वनस्पती 

(७४)‌ बैलाची मादी =  गाय

(७५) कोकिळेने केलेला आवाज = कुहूकुहू

(७६) आवळ्याची चव =  तुरट

(७७)  लिंबाची चव = आंबाट

(७८) जगातील सर्वांत उंच प्राणी = जिराफ

(७९) मिठाची चव = खारट

(८०) गुळाची चव = गोड

(८१) चिंचेची चव = आंबट

(८२) कारल्याची चव = कडू

(८३) कावळ्याचा रंग = काळा

(८४) आपला देश = भारत

(८५) जगातील सर्वांत मोठा पक्षी = शहामृग

(८६) एक दिवसाचे तास = २४ तास

(८७) एक वर्षाचे महिने = १२ (बारा )

(८८) महाराष्ट्रातील सर्वांत लांब नदी =  गोदावरी

(८९) वेगाने धावणारा पक्षी = शहामृग

(९०) सूर्य उगवतो ती दिशा = पूर्व

(९१) सूर्य मावळतो ती दिशा = पश्चिम

(९२) ज्ञानेंद्रिये एकूण = पाच

(९३) मुख्य दिशा =  चार

(९४) उपदिशा = चार

(९५) आठवड्याचे वार = सात

(९६) आकाशाचा रंग =  निळा

(९७) कल्पवृक्ष  = नारळ ( माड )

(९८) महाराष्ट्राची राजभाषा =  मराठी

(९९) कच्च्या कैरीचा रंग = हिरवा

(१००) पृथ्वीचा आकार =  गोल

(१०१) सूर्यापासून मिळते = प्रकाश / उष्णता 

(१०२) सजीव सृष्टी असलेल ग्रह = पृथ्वी

(१०३) पूर्व दिशेच्या समोरची दिशा = पश्चिम

(१०४) दक्षिण दिशेच्या समोरची दिशा =  उत्तर

(१०५)सूर्योदयापासून सूर्यास्तापर्य॓तच्या काळ = दिन

(१०६) सूर्योस्तापासून सूर्यादयापर्यंतच्या काळ =  रात्र

(१०७) दिन व रात्र मिळून एक = पूर्ण दिवस

(१०८) आंब्याची बी = कोय

(१०९) फणसाची बी = आठळी

(११०) कापसाची बी  = सरकी

(१११) चिंचेची बी = चिंचोका

(११२) पारंब्या असणारे झाड =  वड

(११३)समुद्राच्या पाण्याची चव = खारट

(११४) मुख्य ऋतू = तीन 

(११५) ' मुंगी ' या किटकाला पाय =  सहा 

(११६)  एका वर्षात एकूण दिवस‌ = ३६५

(११७) मानवी रक्ताची चव = खारट

(११८) चवीचे प्रकार = चार 

(११९)भुईमुगाची बी = शेंगदाणा

(१२०) सूर्य उगवतो = सकाळी

(१२१) सूर्य उगवण्या‌ अगोदरची वेळ = पहाट

(१२२)सूर्य आकाशात मध्यावर आल्याची वेळ = दुपार

(१२३) सूर्य मावळण्याची वेळ = संध्याकाळ

(१२४) उन्हाळ्यातील हवा = गरम

(१२५) हिवाळ्यातील हवा = थंड

(१२६) पावसाळ्यातील हवा = दमट

(१२७) चवीचे प्रकार = गोड, कडू, आंबट, खारट.

(१२८) ज्ञानेंद्रिये = ज्ञान देणारे अवयव.

(१२९) डोळ्यांचा उपयोग = पाहण्यासाठी.

(१३०) कानाचा उपयोग = ऐकण्यासाठी

(१३१)नाकाचा उपयोग = वास घेणे / श्वास घेणे.

(१३२) शरीरावरील कातडी = त्वचा

(१३३) त्वचेमुळे मिळणारे ज्ञान = स्पर्शज्ञान

(१३४) दातांचा उपयोग = अन्न चावून खाण्यासाठी.

(१३५) बैल पुजेचा सण= पोळा 

(१३६)पावसाळ्याचे महिने = ४ ( चार)

(१३७) उन्हाळ्याचे महिने = ४ ( चार)

(१३८) हिवाळ्याचे महिने = ४ ( चार)

(१३९) एक मिनिटाचे सेकंद = ६०

(१४०) एक तासाचे मिनिटे = ६०

(१४१) एक महिन्याचे दिवस = ३० / ३१

(१४२) पिकलेल्या केळ्यांचा रंग = पिवळा

==========================

लेखन / संकलक :- शंकर सिताराम चौरे (प्रा. शिक्षक)

जि. प. प्रा. शाळा गरताड गावठाण, केंद्र रोहोड

ता. साक्री, जि. धुळे

९४२२७३६७७५  / ७७२१९४१४९६

गणितीय प्रश्नावली ( शंकर चौरे सर )

(१) दररोज ६ लीटर दूध घेतले तर मे महिन्याचे दूध किती लीटर होईल ?

उत्तर -- १८६ लीटर 

--------------------------------

(२) एका मुलाला ३ पेढे तर ३३ पेढे किती मुलात वाटले जातील ?

उत्तर -- ११ मुलात 

--------------------------------

(३) २ अर्धा लिटरची मापे दुध घेतल्यास किती लिटर दूध होईल ?

उत्तर -- १ लीटर 

--------------------------------

(४) पावशेर भाजी म्हणजे किती ग्रॅम भाजी ?

उत्तर -- २५० ग्रॅम 

--------------------------------

(५) रोज पावलीटर दूध घेतले, जानेवारी महिन्यातील दूध किती लीटर होईल ?

उत्तर -- पावणे आठ लीटर 

--------------------------------

(६) २० रूपयांमध्ये ५ रूपयाची किती नाणी येतील ?

उत्तर --  ४ ( चार )

--------------------------------

(७) ३ आठवडे म्हणजे किती दिवस ?

उत्तर -- २१ दिवस 

--------------------------------

(८) ४ तारखेला रविवार‌ आहे. तर पुढील रविवारी कोणती तारीख येईल ?

उत्तर --- ११ तारीख 

--------------------------------

(९) नोव्हेंबर महिन्याचे दिवस किती ?

उत्तर --- ३० दिवस 

--------------------------------

(१०) ३५ दिवस = किती आठवडे ?

उत्तर --- ५ आठवडे 

--------------------------------

(११) १२० मिनिटे = किती तास ?

उत्तर -- २ तास 

--------------------------------

(१२) सव्वा दोन वाजले म्हणजे किती वाजून किती मिनिट  ?

उत्तर --- २ वा. १५ मी.

--------------------------------

(१३) तास काटा ५ च्या पुढे व मिनिट काटा ९ वर तर तेव्हा ........ वा. ......... मिनिट होतील ?

उत्तर --- ५ वाजून ४५ मिनिटे 

--------------------------------

(१४) पावणेतीन वाजले = किती वाजून किती मिनिटे ?

उत्तर --- २ वाजून ४५ मिनिटे 

--------------------------------

(१५) शतकाचा पाऊण भाग म्हणजे किती ?

उत्तर --- ७५

--------------------------------

(१६) जे काम ४ माणसे ६ दिवसांत करतात, तेच काम ८ माणसे किती दिवसांत करतील ?

उत्तर --- ३ दिवस 

--------------------------------

(१७) ३ डझन कागद =‌ किती कागद ?

उत्तर --- ३६ कागद 

--------------------------------

(१८) एका तेलाच्या टाकीमध्ये १२० लीटर तेल आहे. त्यातील २१ लीटर तेल काढून घेतले, तर टाकीत किती तेल उरले ?

उत्तर --- ९९ लीटर 

--------------------------------

(१९) सुमित रोज अडीच लीटर दूध घेतो, म्हणजे तो किती मिलिलीटर दूध घेतो ?

उत्तर --- २५०० मिली 

--------------------------------

(२०) २ किलोमीटर = किती मीटर ?

उत्तर --- २००० मीटर 

--------------------------------

(२१) ५  किलोग्रॅम = किती ग्रॅम ?

उत्तर --- ५००० ग्रॅम 

--------------------------------

(२२)  ४ लीटर = किती मिलिलीटर ?

उत्तर --- ४००० मिलिलीटर 

--------------------------------

(२३) २९८ या संख्येतील ९ या अंकाची स्थानिक किंमत किती ?

उत्तर ---  ९०

--------------------------------

(२४) ४२३ या संख्येतील शतक स्थानच्या अंकाची स्थानिक किंमत किती ?

उत्तर --- ४००

--------------------------------

(२५) ९९९ या संख्येतील एकक स्थानच्या अंकाची स्थानिक किंमत किती ?

उत्तर --- ७

--------------------------------

(२६) ८७९ या संख्येतील ८ हा अंक कोणत्या स्थानी आहे ?

उत्तर --- शतक 

--------------------------------

(२७) ५८४ या संख्येत ८ चे स्थान कोणते ?

उत्तर --- दशक 

--------------------------------

(२८) ३ शतक + ५ एकक = किती ?

उत्तर --- ३०५

--------------------------------

(२९) नव्वदमधून नऊ किती वेळा वजा करता येतील ?

उत्तर --- १०

--------------------------------

(३०) १०० पानांच्या पुस्तकाचा अर्धा भाग वाचून संपवला, तर त्या पुस्तकाची किती पाने वाचावयाची शिल्लक राहतील ?

उत्तर --- ५०

=======================

गणित ( घड्याळ ) प्रश्नावली 

(1) दिवसातून किती वेळा मिनिट काटा व तास काटा एकमेकांवर येतात ?

उत्तर --- 22 वेळा 

--------------------------------

(2) 12 :15 मिनिटांनी जर घड्याळाचा तास काटा पूर्व दिशा दर्शवत असेल तर मिनिट काटा कोणती दिशा दर्शविते ?

उत्तर --- दक्षिण 

--------------------------------

(3) पावणे तीन वाजता घड्याळातील काट्यांची स्थिती कशी असणार ?

उत्तर --- तास काटा 3 च्या जवळ व मिनिट काटा 9 वर.

--------------------------------

(4) 2 तास 5 मिनिटे म्हणजे किती मिनिटे ?

उत्तर --- 125 मिनिटे.

--------------------------------

(5) साडेचार वाजता तास काटा व मिनिट काटा यात किती अंशाचा कोन असतो ?

उत्तर --- 45 ° 

--------------------------------

(6) दोन तास 45 मिनिटात किती सेकंद आहेत ?

उत्तर --- 9900 सेकंद 

--------------------------------

(7) दुपारी 12 वाजल्यापासून त्याच दिवशी सायंकाळी 6 वाजेपर्यंत मिनिट काटा व तास काटा यामध्ये किती वेळा काटकोन होईल ?

उत्तर --- 11 वेळा 

--------------------------------

(8) सकाळी 10 वाजल्यापासून दुपारी 2 वाजेपर्यंत मिनिट काटा तास काट्याला किती वेळा ओलांडेल ?

उत्तर ---  3 वेळा 

--------------------------------

(9) एक डाॅक्टर एका गंभीर रूग्णाची तपासणी प्रथम 

8 : 30 वाजता. नंतर  9 : 20 वाजता करतात. तिसऱ्या वेळी 10 : 30 वाजता. चौथ्या वेळी 12 वाजता करतात या हिशेबाने नंतरची तपासणी केव्हा करतील ?

उत्तर ---  1 : 50 वाजता 

--------------------------------

(10) 24 तासांमध्ये घड्याळाचे तिन्ही काटे ( सेकंद, मिनिट, तास ) एकमेकांना किती वेळा भेटतील ?

उत्तर --- 24 वेळा 

--------------------------------

(11) 24 ताशी कालमापन पध्दतीने रात्रीचे 10 वाजले असतील तर त्यास किती वाजले असे म्हणतात ?

उत्तर --- 22 वाजले.

--------------------------------

(12) एका दिवसाचे एकूण किती सेकंद होतात ?

उत्तर --- 86400 सेकंद 

--------------------------------

(13) घड्याळात दुपार 3 : 30 वाजल्यापासून रात्री 

9 : 30 पर्यंत किती वेळा मिनिट काटा तास काट्याला ओलांडतो ?

उत्तर --- 5 वेळा 

--------------------------------

(14) संध्याकाळी 5 वाजून 30 मिनिटांनी सुरू झालेले नाटक पावणेचार तासांनी संपले, तर नाटक किती वाजता संपेल ?

उत्तर --- 9 : 15 वाजता 

--------------------------------

(15) भिंतीवरील एका 12 ताशी घड्याळामध्ये तास काटा व मिनिट काटा दोन्ही काटे एकमेकांवर येण्याची स्थिती किती वेळा घडते ?

उत्तर --- 11 वेळा 

--------------------------------

(16) एक तास बारा मिनिटे तेवीस सेकंदाचे एकूण सेकंद किती ?

उत्तर --- 4343 सेकंद 

--------------------------------

(17) सकाळी 7 वाजल्यापासून रात्री 8 वाजेपर्यंत किती वाजता तास काटा व मिनिट काटा एकमेकांवर असतील ?

उत्तर -- 12 वेळा 

--------------------------------

(18) घडाळ्याचा तास काटा एका तासात किती अंश फिरतो ?

उत्तर --- 30° 

--------------------------------

(19) घड्याळात 9 वाजता तास व मिनिट काट्यात कोनाचे अंश किती ?

उत्तर --- 90 

--------------------------------

(20) एका घड्याळात सकाळी  6 : 30 वाजल्यापासून 

सायंकाळी 6 : 30 वाजेपर्यंत तासकाटा व मिनिटकाटा 

यात 180  अंशाचा कोन किती वेळा तयार होतो ?

उत्तर --- 11 वेळा 

==========================

गणित प्रश्नावली ( नफा -- तोटा )

(1) 100 रूपये किंमतीचे पुस्तकावर 25 % टक्के सूट मिळाल्यास ते पुस्तक ग्राहकास किती रकमेत मिळेल ?

उत्तर -- 75 रूपये 

-----------------

(2) एक टेबल 800 रुपयांत विकल्यामुळे 25 % नफा झाला, तर टेबलाची खरेदी किंमत किती ?

उत्तर -- 600 रूपये 

--------------------

(3) एक कपाट 1000 रूपयांना खरेदी करून विक्री केली असता 15 % तोटा झाला, तर त्या कपाटाची विक्री किंमत किती ?

उत्तर -- 850 रूपये 

--------------------------------

(4) 200 रूपये किंमतीच्या 50 गोण्या खरेदी केल्या व त्या 15000 रूपयांना विकल्या तर या व्यवहारात एकूण किती नफा झाला ?

उत्तर -- 5000 रूपये 

--------------------------------

(5) एक वस्तू 2500 रूपयांना विकून जर 25 % नफा मिळत असेल तर वस्तूची मूळ किंमत किती ?

उत्तर -- 2000 रूपये 

--------------------------------

(6) एका वस्तूला 100 रूपयांमध्ये विकल्याने एका व्यक्तीला 20 रूपयाचा नफा होतो. त्याच्या नफ्याची 

टक्केवारी किती ?

उत्तर --  25 %

--------------------------------

(7) 10 पुस्तकांची किंमत 1000 रूपये असल्यास 20 पुस्तकांची किंमत किती होईल ?

उत्तर -- 2000 रुपये 

--------------------------------

(8) एका वहीची खरेदी किंमत 40 रूपये असून विक्री किंमत 50 रूपये असल्यास शेकडा नफा किती ?

उत्तर -- 25 %

--------------------------------

(9) एका वस्तूची मूळ किंमत 9000 रूपये आहे व ती वस्तू 6700 रूपयास विकल्यास किती तोटा होईल ?

उत्तर -- 2300

--------------------------------

(10)  एका वस्तूची विक्रीची किंमत खरेदीच्या निमपट आहे, तर नफा किंवा तोटा किती ?

उत्तर -- 50% तोटा 

--------------------------------

(11) एक कपाट 5000 रूपयाला घेऊन वाहतूक खर्च 500 रूपये आला. ते कपाट 5000 रुपयास विकले, तर या व्यवहारात नफा झाला की तोटा झाला व किती ?

उत्तर -- 500 रूपये तोटा 

--------------------------------

(12)  400 रूपयांच्या पुस्तकावर 25% सूट मिळाल्यास ते पुस्तक ग्राहकास किती रकमेत मिळेल ?

उत्तर -- 300 रूपये 

--------------------------------

(13) एक मोबाईल 2200 रूपयास विकल्यामुळे त्याच्या खरेदी किंमती एवढाच नफा होतो, तर त्या मोबाईलची खरेदी किंमत किती ?

उत्तर -- 1100 रूपये 

--------------------------------

(14) सुमितने 8000 रूपयाला खरेदी केलेला टि. व्ही. 10,000 रूपया ला विकला तर शेकडा नफा किती ?

उत्तर -- 25%

--------------------------------

(15) एका शर्टची छापील किंमत 600 रूपये आहे. छापील किंमतीवर शेकडा 25% सूट देवून शर्ट विकला तर शर्टची किंमत किती ?

उत्तर --  450 रूपये 

--------------------------------

(16) आदित्यने 50 आंबे 100 रूपयांत विकत घेतले तर त्यास अर्धा डझन आंबे किती रूपयास पडले ?

उत्तर -- 12 रूपये 

--------------------------------

(17) एका व्यापाऱ्याने 400 रूपयांच्या किंमतीवर 25% सूट दिल्यास ती वस्तू किती रूपये किंमतीला पडेल ?

उत्तर -- 300 रूपये 

--------------------------------

(18) शंकरने 6000 रूपयांचा टेबल 7500 रूपयाला विकला तर त्याला शेकडा नफा किती झाला ?

उत्तर -- 25 %

--------------------------------

(19) एक कपाट 10,000 रूपये खरेदी करून विक्री करण्याचे ठरविले तेव्हा 15% तोटा झाला तर त्या कपाटाची विक्री किंमत किती असेल ?

उत्तर -- 8500 रूपये 

--------------------------------

(20) सुप्रियाने एक वस्तू 1200 रूपयांस विकल्याने शेकडा  25 % नफा झाला, तर वस्तूची खरेदी किंमत किती ?

उत्तर -- 900 रूपये 

=============================

संकलक :- शंकर सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक )

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा गरताड गावठाण 

केंद्र - रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे 

9422736775 / 7721941496

भाषिक कोडे - ५६ ( ओळखा पाहू मी कोण ? )

(१) डोक्यावर तुरा छान 

    राष्ट्रीय पक्षांचा मला मान !

   ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- मोर 

-------------------------------------

(२) मी उमलते दलदल चिखलात,

      राष्ट्रीय फुलाचा मिळे मान भारतात.

      ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --  कमळ 

---------------------------------------

(३) उंचच उंच माझी मान,

 झाडाच्या शेंड्यांची मी पाने खातो छान !

     ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- जिराफ 

-------------------------------------

(४) बत्तीस जणांना ठेवते गुपचूप ,

     स्वतः बोलते खूपच खूप !

     ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- जीभ 

-------------------------------------

(५) सर्वात मोठे माझे पान,

     पंगतीमध्ये मजला मान !

     ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- केळीचे पान 

------------------------------------

(६) चिव चिव करिते गुजगोष्टी ,

      खट्याळ आहे ही मोठी  !

     ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --  चिमणी 

---------------------------------------

(७) म्हणतात मला फळांचा राजा,

      खाल्ल्यावर वाटते मज्जाच मजा !

      ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- आंबा 

--------------------------------------

(८) वाघाची ही मावशी ,

      चोरून पिते दूध कशी  !

      ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- मांजर 

-------------------------------------

(९) चाक फिरवतो गरागरा ,

     मडकी करतो भराभरा  !

    ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --  कुंभार 

------------------------------------

(१०)  पत्ता शोधतो, पत्र वाटतो,

         सकाळ असो की संध्याकाळ .

         ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- पोस्टमन 

-------------------------------------

(११) लाकूड कापतो, लाकूड तासतो

        औत,  गाडी करून देतो

        ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- सुतार

----------------------------------

(१२) एका पासूनी बारा इतकी असते याची धाव

       भिंतीवरती, हाती शोभे आठवते का नाव?

       ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- घड्याळ

----------------------------------

(१३) सोने घेतो, चांदी घेतो,

       दागदागिने करून देतो

      ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- सोनार

------------------------------------

(१४) म्हणतात मला फळांचा राजा

       खाल्ल्यावर वाटते मज्जाच मजा

        ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- आंबा

-------------------------------------

(१५) सुपासारखे माझे कान

        शेपूट आहे फार लहान

       ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- हत्ती

-------------------------------------

(१६) इटुकलं पिटुकलं दाराला लटकलं

    चावी शिरता पोटात, पटकन उघडलं

        ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- कुलूप

--------------------------------------

(१७) मी आहे जंगलाचा राजा,

       चाल तर ऐटबाज,

       आयाळ माझी शान, 

        चटकन तू जाण !

      ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --  सिंह 

------------------------------------------

(१८) दरवर्षी बदलतो पाने, 

        पारंब्यांवर मुले खेळती, 

         पक्षांना देतो आधार, 

        धरतो तुम्हावर छाया.

       ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- वडाचे झाड 

------------------------------------------

(१९) शेताची, घराची करतो राखण, 

        प्रामाणिक म्हणून माझी शान, 

        वास, आवाजावरून ओळखतो,

        मिश्राहार घेतो

        ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- कुत्रा 

------------------------------------------

(२०) नाही दिसत डोळ्यांना, 

         नाही लागत हाताला !

         आहे आजूबाजूला सर्वत्र, 

         ओळखा पाहू मला.

उत्तर -- हवा 

------------------------------------------

(२१) नाहीत पाय, नाहीत हात,

        तरी पळतो वेगाने 

        पाहून मजला भितात लोक, 

       ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- साप 

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

(२२) जमिनीवर असतो, 

         पाण्यातही राहतो,

        डराव डराव ओरडतो, 

        ओळखा पाहू मी कोण ? 

उत्तर : बेडूक.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

(२३) रंग माझा काळा

        गोड माझा गळा

       कुहूकुहू गाणे माझे 

       ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- कोकिळ

~~~~~~~~~~~~~~

(२४) सुपासारखे माझे कान, 

      शेपूट आहे फार लहान

     पाने, ऊस माझे जेवण, 

     ओळखा पाहू मी कोण ? 

उत्तर : हत्ती.

~~~~~~~~~~~~~~

(२५) उंचाडी मान, फत्ताडे पाय

        वाकडी पाठ, डुगडुग जाय 

       तुडवीत जातो वाळवंट

       ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर : उंट.

~~~~~~~~~~~~~~~

(२६) हिरवे हिरवे अंग माझे

        लाल लाल चोच माझी

        विठू विठू बोल माझे 

       ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- पोपट

~~~~~~~~~~~~~~~

(२७) मला म्हणतात मनीमाऊ 

         शरीर माझे मऊ मऊ

         मी करते म्यँव म्यँव 

         ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --  मांजर

~~~~~~~~~~~~~~~

(२८) कात नाही, चुना नाही,

        तोंड कसे रंगले ? 

        पाऊस नाही, पाणी नाही,

        रान कसे हिरवे?

       ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर : पोपट.

~~~~~~~~~~~~~~~

(२९) लांब चोच, लांब मान.

       पांढरा रंग , लावतो ध्यान

      ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर : बगळा.

~~~~~~~~~~~~~~~

(३०) समुद्रकिनारी राहतो,

उंच उंच वाढतो,

शुभकार्यात माझ्या फळाला

फारच मान मिळतो.

मी कोण ?

उत्तर -- नारळाचे झाड

~~~~~~~~~~~~~~~

(३१)झाडावर राहतो,

वसंतात गातो,

काळा जरी मी

आनंद पसरवतो.

मी कोण ?

उत्तर -- कोकीळ

~~~~~~~~~~~~~~~~

(३२) डोंगरावरून येते,

सदैव धावते,

शेते आणि माणसांना

उपयोगी पडते.

मी कोण ?

उत्तर -- नदी

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

(३३)माझ्या पानांचे तोरण करतात,

फुलांना 'मोहोर' म्हणतात,

सुमधुर फळांची सर्वच

वाहव्वा करतात.

मी कोण ?

उत्तर -- आंब्याचे झाड

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

(३४) झाडांना मी आधार देतो. 

क्षार व पाणी शोषून घेतो. 

त्यांना खोडाकडे मी पाठवतो. 

ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- मूळ 

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

(३५) वनस्पतींना देतो आकार 

पानाफुलांना देतो आधार 

सर्वांना पोहचवितो पाणी व क्षार 

ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- खोड 

~~~~~~~~~~~~~~~~~

(३६) रंग माझा हिरवा हिरवा 

माझ्यात आहेत हिरवे कण 

करतो तयार वनस्पतींचे अन्न 

ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- पान 

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

(३७) त-हेत-हेचे रंग मजेचे 

वेगवेगळ्या आकाराचे आणि सुगंधाचे 

म्हणून देवालाही आवडतो आम्ही 

फळांना जन्म देतो आम्ही 

ओळखा पाहू आम्ही कोण ?

उत्तर -- फूल 

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

(३८) मी काळा, पिवळा कीटक आहे. 

मी मध गोळा करते. तुम्ही मला त्रास दिलात, 

तर मी तुम्हांला दंश करीन.

ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- मधमाशी 

~~~~~~~~~~~~~~~~~

(३९) आहोत आम्ही शेजारी, 

भेट नाही संसारी . 

रंग विविधता दाखवतो, 

निसर्ग तुम्हा दावितो.

ओळखा पाहू कोण ?

उत्तर --- डोळे 

~~~~~~~~~~~~~~~~~

(४०) सुगंध येता मन बहरते, 

दुर्गंधीने मी होतो नाराज. 

फळ - फुलांची आवड मजला, 

वासाची मी करतो पारख.

ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- नाक 

~~~~~~~~~~~~~~~~~

(४१) इवली इवली छान सोनुली, 

कडू, आंबट, गोड, तिखट, सांगे तुम्हां 

ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- जीभ 

----------------------------------------

(४२) तुरुतुरू पळते

     शेंगा मी खाते 

     राहते मी झाडावर 

     तीन पट्टे पाठीवर

     ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --- खार 

----------------------

(४३) जोरात पळतो 

     पाने मी खातो 

    पोटात माझ्या कस्तुरी 

    पांढरे ठिपके अंगावरी

    ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --- हरीण 

-------------------------

(४४) उंच माझी भरारी 

     रुबाब माझा भारी 

    पक्ष्यांचा मी राजा 

    नागाला देतो मी सजा

     ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --- गरूड

------------------------------

(४५) मी करतो हुपहूप 

     शेपटीला माझ्या शेरभर तूप 

    झाडावरून उड्या मारतो 

    पेरू आणि केळी खातो

     ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --- माकड 

------------------------------------

(४६) माझा नुसता चिवचिवाट 

     पिले माझी पहातात वाट 

    धान्य माझ्या आवडीचे 

    चोचीने टिपून खायचे

    ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --- चिमणी 

---------------------------------

(४७) मी जंगलाचा राजा 

     माझ्याबरोबर करू नका मजा 

     ऐकता माझी डरकाळी 

     सुरू होते पळापळी

     ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --- सिंह 

------------------------------------

(४८) कावऽ कावऽ करीतो 

    पाहुण्यांची चाहूल देतो 

    चिऊताई म्हणे मला चोर 

    रंग माझा काळाभोर

    ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --- कावळा 

------------------------------------

(४९) मला म्हणतात मनीमाऊ 

     शरीर माझे मऊ मऊ 

     मी करते दूध फस्त 

     म्यँव म्यँव करते मस्त

     ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --- मांजर

------------------------------------

(५०) रंग माझा काळा

      गोड माझा गळा 

     कुहुकुहू गाणे माझे 

     स्वर नांदे चहूकडे

      ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --- कोकीळ 

------------------------------------

(५१) मी आहे इमानदार 

      ‌ मला म्हणतात राखणदार 

      भूऽ भूऽ भुंकतो 

     ‌‌ मालकावर जीव लावतो

      ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --- कुत्रा 

------------------------------------

(५२) लाल लाल माझा तुरा 

       पळतो नुसतो भराभरा 

       रंगीबेरंगी रंग माझा 

      कुकुचकू कुकूचकू ओरडणारा

      ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --- कोंबडा 

------------------------------------

(५३) चालण्याचा रुबाब फार 

       पाठीवर माझ्या मदार 

       मी आहे उंच खूप 

      वाळवंटासाठी अनुरूप

     ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --- उंट 

------------------------------------

(५४) विठू विठू बोल माझे 

        मिरची पेरू आवडीचे 

       हिरवे हिरवे अंग माझे 

      लाल चुटूक चोचीचे

      ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --- पोपट 

------------------------------------

(५५) कापसासारखे अंग अन् 

       लाल डोळ्यातून बघतो 

      गवत, गाजर खातो अन् 

      तुरूतुरू गवतावर धावतो

     ‌ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --- ससा 

------------------------------------

(५६) पाऊस मला खूप आवडतो 

        पिसारा फुलवून मी नाचतो 

       मी नाचतो आंब्याच्या वनात 

       रंगून जाल मला पहात

      ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --- मोर 

=========================

संकलक :- 

शंकर सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक )

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा - गरताड गावठाण 

केंद्र - रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे

    ९४२२७३६७७५  / ७७२१९४१४९६

महात्मा गांधी - जयंती निमित्त प्रश्नमंजुषा

(१) महात्मा गांधीजींचे पूर्ण नाव काय?

उत्तर --- मोहनदास करमचंद गांधी

-------------------------------------------------

(२) गांधीजींचा जन्म कधी झाला?

उत्तर  --- २ ऑक्टोबर १८६९

-------------------------------------------------

(३) गांधीजींचा जन्म कोठे झाला?

उत्तर --- पोरबंदर (गुजरात)

-------------------------------------------------

(४) गांधीजींना कोणत्या नावाने ओळखले जाते?

उत्तर --- बापू आणि राष्ट्रपिता

-------------------------------------------------

(५) गांधीजींच्या आईचे नाव काय होते ?

उत्तर --- पुतळीबाई

-------------------------------------------------

(६) गांधीजींच्या वडिलांचे नाव काय होते ?

उत्तर --- करमचंद गांधी 

-------------------------------------------------

(७) गांधीजींच्या पत्नीचे नाव काय?

उत्तर  --- कस्तुरबा गांधी

-------------------------------------------------

(८) गांधीजी सत्यासाठी कोणत्या मार्गाने लढले ?

उत्तर --- सत्य आणि अहिंसा (मारामारी न करता)

-------------------------------------------------

(९) गांधीजी नेहमी काय विणायचे?

उत्तर ---- चरख्यावर सूत

-------------------------------------------------

(१०) गांधीजींचे आवडते भजन कोणते?

उत्तर  --- वैष्णव जन तो

-------------------------------------------------

(११) गांधी जयंती कधी साजरी करतात?

उत्तर ---- २ ऑक्टोबर

-------------------------------------------------

(१२) गांधीजींची समाधी कोठे आहे?

उत्तर --- राजघाट, दिल्ली

-------------------------------------------------

(१३) गांधीजींना "महात्मा" ही पदवी कोणी दिली?

उत्तर  --- रवींद्रनाथ टागोर यांनी

-------------------------------------------------

(१४) महात्मा गांधीजींचा जन्म दिनांक व ठिकाण कोणते?

उत्तर  --- २ ऑक्टोबर १८६९ रोजी पोरबंदर (गुजरात) येथे.

-------------------------------------------------

(१५) गांधीजींचे शिक्षण कोणत्या क्षेत्रात झाले होते?

उत्तर  ---  बॅरिस्टर (वकिली) - इंग्लंडमध्ये.

-------------------------------------------------

(१६) गांधीजींचे राजकीय गुरू कोण होते?

उत्तर --- गोपाळ कृष्ण गोखले.

-------------------------------------------------

(१७) गांधीजींच्या आत्मचरित्राचे नाव काय?

उत्तर --- सत्याचे प्रयोग 

-------------------------------------------------

(१८) गांधीजींनी भारतात केलेली ३ प्रमुख आंदोलने कोणती?

उत्तर --- १) चंपारण्य सत्याग्रह (१९१७), २) दांडी यात्रा / मीठ सत्याग्रह (१९३०), ३) भारत छोडो आंदोलन (१९४२).

-------------------------------------------------

(१९) दांडी यात्रा का प्रसिद्ध आहे?

उत्तर ---  इंग्रजांनी मिठावर कर लावला होता. गांधीजींनी अहमदाबाद ते दांडी (३८५ किमी) पायी चालत जाऊन समुद्राच्या पाण्यापासून मीठ बनवून कायदा मोडला.

-------------------------------------------------

(२०) गांधीजींची जीवनतत्वे कोणती?

उत्तर --- सत्य, अहिंसा, स्वदेशी, स्वावलंबन, सर्वधर्म समभाव.

===========================

संकलक :--

शंकर सिताराम चौरे ‌( प्रा. शिक्षक )

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा - गरताड गावठाण 

केंद्र - रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे 

७७२१९४१४९६ / ९४२२७३६७७५

मराठी भाषा ( शब्द उच्चारातील फरक ओळखू या.)

उच्चारभेद असलेल्या शब्द जोड्या वाचा व शब्द उच्चारातील फरक समजून घ्या.

कण --- खण    =∆    कप --- खप

----------------------------------------------

कळ --- खळ.    =∆    गर --- घर

----------------------------------------------

गण --- घण       =∆   गड --- घड

----------------------------------------------

जळ --- झळ      = ∆  टक --- ठक

----------------------------------------------

कड  --- कढ.     = ∆  दर --- धर

----------------------------------------------

पळ --- फळ      = ∆ बट --- भट

----------------------------------------------

बल -- बळ        =∆ नल --- नळ

----------------------------------------------

सण --- सन     = ∆  मण  --- मन

----------------------------------------------

कडा --- खडा.    =∆ कार --- खार

----------------------------------------------

गार -- घार.       =∆ काठ -- खाट

----------------------------------------------

काप --- खाप      =∆ गार  -- घार

----------------------------------------------

गाव --- घाव      = ∆ चाप --- छाप

----------------------------------------------

जाड --- झाड     =∆ जगा --- झगा

----------------------------------------------

तवा  -- थवा       =∆ ताट --- थाट

----------------------------------------------

ताप -- थाप        =∆ सात -- साथ

----------------------------------------------

दार --- धार         =∆पळा --- फळा

----------------------------------------------

माप --- माफ    = ∆ साप --- साफ

----------------------------------------------

पार  --- फार       =∆ बाग --- भाग

----------------------------------------------

काल --- काळ     =∆ माल --- माळ

----------------------------------------------

गाल --- गाळ      =∆ शाप --- साप

----------------------------------------------

काऊ --- खाऊ    =∆ चावा --- छावा

----------------------------------------------

जरा -- झरा.       =∆ तारा  --- थारा

----------------------------------------------

कडी --- खडी   =∆ कळी --- खळी

----------------------------------------------

केळ -- खेळ      =∆ गोट --- घोट

----------------------------------------------

गोटा --- घोटा     =∆  कडी  --- कढी

----------------------------------------------

पंत --- पंथ       =∆ दीर --- धीर

----------------------------------------------

दूर --- धूर         =∆ बारा --- भारा

----------------------------------------------

बाई --- भाई     =∆ बाजी --- भाजी

----------------------------------------------

वेल --- वेळ     =∆ कोण --- कोन

----------------------------------------------

वेश --- वेस     =∆ माशा --- मासा

----------------------------------------------

घोष --- घोस   =∆ कोष -- कोस

----------------------------------------------

कडक --- खडक  =∆ पडके -- फडके

============================

लेखन :- शंकर सिताराम चौरे (प्रा.शिक्षक)

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा- गरताड गावठाण 

केंद्र -- रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे

९४२२७३६७७५ / ७७२१९४१४९६