लहानात लहान व मोठ्यात मोठी संख्या

मराठी भाषा प्रश्नावली

(1) मामाला पत्र लिहिताना कोणता मायना लिहाल ?

उत्तर --- तीर्थस्वरूप 

-------------------------------------------

(2) धाकट्या भावाला पत्र लिहिताना कोणता मायना लिहाल ?

उत्तर --- चिरंजीव 

-------------------------------------------

(3) आपल्या वडिलांना पत्र लिहिताना कोणता आदरार्थी शब्द वापराल ?

उत्तर --- तीर्थरूप 

-------------------------------------------

(4) आपल्या मोठ्या भावाला पत्र लिहिताना कोणता मायना वापराल ?

उत्तर --- तीर्थस्वरूप 

-------------------------------------------

(5) काकांना पत्र लिहिताना कोणता मायना वापराल ?

उत्तर --- तीर्थस्वरूप 

-------------------------------------------

(6) आपल्या शिक्षकांना पत्र लिहिताना कोणता मायना वापराल ?

उत्तर --- मा‌‌. गुरूवर्य 

-------------------------------------------

(7) आरोग्यधिका-याला अर्ज लिहिताना कोणता मायना वापराल ?

उत्तर --- माननीय 

-------------------------------------------

(8) धाकट्या बहिणीस पत्र लिहिताना कोणता मायना वापराल ?

उत्तर --- चिरंजीव 

-------------------------------------------

(9) सा. न. संक्षिप्तरूपाचे पूर्ण रूप सांगा.

उत्तर --- साष्टांग नमस्कार 

-------------------------------------------

(10) ती. स्व. संक्षिप्तरूपाचे पूर्ण रूप सांगा.

उत्तर --- तीर्थस्वरूप 

-------------------------------------------

(11) वि. वि.  संक्षिप्तरूपाचे पूर्ण रूप सांगा.

उत्तर --- विनंती विशेष 

=============================

(12) ' मेघ ' या शब्दाला समानार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- ढग 

-------------------------------------------

(13) ' पराजय ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- जय 

-------------------------------------------

(14) ' भाजी ' या शब्दाला जोडून येणारा शब्द कोणता ?

उत्तर --- पाला 

-------------------------------------------

(15) जसा हरणासारखा चपळ तसा वाघासारखा.......

उत्तर --- हिंस्त्र 

-------------------------------------------

(16) लढाईत शौर्याने लढणारी स्त्री ..........‌

उत्तर --- वीरांगना 

-------------------------------------------

(17) मोजता येणार नाही असे ..........

उत्तर --- अगणित 

-------------------------------------------

(18) ' रक्षण करणारा ' या शब्दसमूहाबदल एक शब्द सांगा.

उत्तर --- रक्षक 

-------------------------------------------

(19) ' जमिनीखाली गुप्त मार्ग ' या शब्दसमूहासाठी एक शब्द सांगा.

उत्तर --- भुयार 

-------------------------------------------

(20) गाईचे हंबरणे तशी वाघाची ............

उत्तर --- डरकाळी 

-------------------------------------------

(21) कुत्र्याचे भुंकणे तसे म्हशीचे ........‌.....

उत्तर --- रेकणे 

-------------------------------------------

(22) चिमणीची चिवचिव तसे कोकिळीचे  ..........

उत्तर --- कुहूकुहू 

-------------------------------------------

(23) बेडकाचे डरावणे तसे कोंबड्याचे........

उत्तर --- आरवणे 

-------------------------------------------

(24) घंटेची घणघण तशी पैंजणांची .........

उत्तर --- छुमछुम 

-------------------------------------------

(25) अश्रूंची घळघळ तशी पानांची .........

उत्तर --- सळसळ 

-------------------------------------------

(26) वाघाच्या ............ सर्व जंगल दणाणून गेले.

उत्तर --- डरकाळीने

-------------------------------------------

(27) जसा गुरांचा कळप तसा उंटांचा ..........

उत्तर --- तांडा 

-------------------------------------------

(28) जशी पोत्यांची थप्पी तशी नाण्याची .......

उत्तर --- चळत 

-------------------------------------------

(29) किल्ल्यांचा जुडगा तसा केळ्याचा .......

उत्तर --- लोंगर / घड 

-------------------------------------------

(30) पक्ष्यांचा एक थवा त्या करवंदीच्या ......... जाऊन लपला.

उत्तर --- जाळीत 

-------------------------------------------

(31) पक्ष्यांच्या समूहाला काय म्हणतात ?

उत्तर --- थवा 

-------------------------------------------

(32) मधमाश्यांच्या घराला काय म्हणतात ?

उत्तर --- पोळे 

-------------------------------------------

(33) गाईगुरांना बांधण्याची जागा म्हणजे ........

उत्तर --- गोठा 

-------------------------------------------

(34) जसे गाईचे वासरू तसे म्हशीचे .........

उत्तर --- रेडकू 

-------------------------------------------

(35) ' कळ लावणे ' या वाक्यप्रचारातील  ' कळ ' या शब्दाचा नेमका अर्थ काय ?

उत्तर --- भांडण 

-------------------------------------------

(36) ' वंदन ' या शब्दातील अनुस्वार काढून टाकल्यास नवीन तयार होणाऱ्या शब्दाचा अर्थ कोणता ?

उत्तर --- मुख 

-------------------------------------------

(37) ' नेताजी ' ही पदवी कोणाला मिळाली आहे ?

उत्तर --- सुभाषचंद्र बोस 

-------------------------------------------

(38) साने गुरुजींचे संपूर्ण नाव काय होते ?

उत्तर --- पांडुरंग सदाशिव साने 

-------------------------------------------

(39) ' मेरी झांशी नही दुॅंगी !' ही घोषणा कोणी दिली होती  ?

उत्तर --- राणी लक्ष्मीबाई 

-------------------------------------------

(40) ' जय जवान जय किसान !'  ही घोषणा कोणी दिली होती ?

उत्तर --- लालबहादूर शास्त्री 

================================

संकलक :- शंकर मुराबाई सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक )

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा - गरताड गावठाण 

केंद्र -- रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे 

9422736775 / 7721941496

मराठी भाषा व्याकरण प्रश्नावली

(1) ' र ' या व्यंजनाची जोडाक्षरे लिहिण्याच्या पध्दती किती आहेत ?

उत्तर --- चार 

-------------------------------------------

(2) अतिशय क्रोध किंवा चीड भावनेतून कोणता रस निर्माण होतो ?

उत्तर --- रौद्र 

-------------------------------------------

(3) ' कान फुटले तुहे का तोंडाले कुलूप लावल कोन ?

 हे वाक्य कोणत्या बोलीभाषेतील आहे ?

उत्तर --- व-हाडी

-------------------------------------------

(4) मूळ महाप्राण वर्ण कोणता आहे ?

उत्तर --- ह

-------------------------------------------

(5) साधारणतः ' ह '  युक्त उच्चार होणा-या वर्णांना ------- व्यंजने म्हणतात.

उत्तर --- महाप्राण 

-------------------------------------------

(6) एकूण महाप्राण वर्ण किती आहेत ?

उत्तर --- 14

-------------------------------------------

(7) ज्या व्यंजनाचा उच्चार करतांना त्यात तीव्रता / कठीणपणा दिसून येतो त्यास ...... व्यंजन म्हणतात.

उत्तर --- कठोर 

-------------------------------------------

(8) ' भरधाव ' या शब्दातील उपसर्ग ओळखा.

उत्तर --- भर 

-------------------------------------------

(9) ' कुसंगती ' या शब्दाला -------- हे उपसर्ग लागून आले आहे.

उत्तर ---  ' कु '

-------------------------------------------

(10) ' जमीनदार ' या शब्दाला ....... प्रत्यय लागून आले आहे ?

उत्तर ---  दार 

-------------------------------------------

(11) शब्दांच्या एकूण जातीपैकी किती शब्दजाती ' अविकारी आहेत ?

उत्तर --- चार 

-------------------------------------------

(12) ' वा-याने हलते रान ' यातील ' रान ' या नामाचे लिंग ओळखा.

उत्तर --- नपुंसकलिंग

-------------------------------------------

(13) आकाशात विहरणारे पक्षी पाहून मन आनंदून गेले.

( या वाक्यातील ' पक्षी ' या शब्दाचे लिंग ओळखा.)

उत्तर --- पुल्लिंग

-------------------------------------------

(14) ' रोपटे ' या शब्दाचे अनेकवचन कोणते ?

उत्तर --- रोपटी 

-------------------------------------------

(15) ' पिसू ' या शब्दाचे अनेकवचन कोणते ?

उत्तर --- पिसवा 

-------------------------------------------

(16) कोणत्या विभक्तीला प्रत्यय नसतात ?

उत्तर --- प्रथमा 

-------------------------------------------

(17) सर्वनामाचे एकंदर किती प्रकार पडतात ?

उत्तर --- सहा 

-------------------------------------------

(18) ' मूसळदार पावसाने धरती ओलिचिंब झाली, पण शिवारे पाण्याने तुडुंब भरली.' ( या वाक्यातील विशेषण कोणते ? )

उत्तर --- मुसळधार 

-------------------------------------------

(19) ' यथान्याय ' या सामासिक शब्दाचा योग्य विग्रह कोणता ?

उत्तर --- न्यायाप्रमाणे 

-------------------------------------------

(20) ' प्राजक्ता उद्या येणार आहे ना ?'  वाक्याचा प्रकार कोणता ?

उत्तर --- प्रश्नार्थी 

-------------------------------------------

(21) ' हो तर, अगदी बरोबर, एकशे दहा मोहरा होत्या. 

वाक्यप्रकार ओळखा.

उत्तर --- होकारार्थी 

-------------------------------------------

(22) ' माधव भित्रा नाही.' या वाक्याचे अर्थ न बदलता होणारे होकारार्थी वाक्य कोणते ?

उत्तर --- माधव शूर आहे.

-------------------------------------------

(23) ' लहानपण देगा देवा |  मुंगी साखरेचा रवा '  हे कोणत्या अलंकाराचे उदाहरण आहे ?

उत्तर --- दृष्टान्त 

-------------------------------------------

(24) ' तुला हे पुस्तक आवडले .... ' या वाक्यात गाळलेल्या जागी कोणते योग्य विरामचिन्ह येईल ?

उत्तर --- प्रश्नचिन्ह 

-------------------------------------------

(25) तो म्हणाला,  " मी येईन."   या वाक्यात किती विरामचिन्हे आहेत ?

उत्तर ---  तीन 

-------------------------------------------

(26) ' काळ्या दगडावरची रेघ '  म्हणजे ........

उत्तर --- खोटे न ठरणारे शब्द.

-------------------------------------------

(27) ' तुझे नाव काय '  या वाक्यापुढे कोणते विरामचिन्ह येईल ?

उत्तर --- प्रश्नचिन्ह 

-------------------------------------------

(28)  'उंबरठे झिजवणे ' या वाक्यप्रचाराचा अर्थ सांगा.

उत्तर --- हेलपाटे मारणे.

-------------------------------------------

(29) ' घाम गाळणे ' या वाक्यप्रचाराचा अर्थ काय ?

उत्तर --- खूप कष्ट करणे.

-------------------------------------------

(30) कवितेची रचना करणारी ...........

उत्तर --- कवयित्री 

===========================

संकलक :- शंकर मुराबाई सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक )

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा गरताड गावठाण 

केंद्र - रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे 

7721941496 / 9422736775