माझ्या ब्लॉगवर मी श्री.शंकर चौरे आपले स्वागत करत आहे,ब्लॉग अपडेट करण्याचे काम चालू आहे..

ब्लॉग भेटी.

Saturday, 3 October 2026

भाषिक कोडे - ५६ ( ओळखा पाहू मी कोण ? )

(१) डोक्यावर तुरा छान 
    राष्ट्रीय पक्षांचा मला मान !
   ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- मोर 
-------------------------------------
(२) मी उमलते दलदल चिखलात,
      राष्ट्रीय फुलाचा मिळे मान भारतात.
      ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --  कमळ 
---------------------------------------
(३) उंचच उंच माझी मान,
 झाडाच्या शेंड्यांची मी पाने खातो छान !
     ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- जिराफ 
-------------------------------------
(४) बत्तीस जणांना ठेवते गुपचूप ,
     स्वतः बोलते खूपच खूप !
     ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- जीभ 
-------------------------------------
(५) सर्वात मोठे माझे पान,
     पंगतीमध्ये मजला मान !
     ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- केळीचे पान 
------------------------------------
(६) चिव चिव करिते गुजगोष्टी ,
      खट्याळ आहे ही मोठी  !
     ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --  चिमणी 
---------------------------------------
(७) म्हणतात मला फळांचा राजा,
      खाल्ल्यावर वाटते मज्जाच मजा !
      ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- आंबा 
--------------------------------------
(८) वाघाची ही मावशी ,
      चोरून पिते दूध कशी  !
      ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- मांजर 
-------------------------------------
(९) चाक फिरवतो गरागरा ,
     मडकी करतो भराभरा  !
    ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --  कुंभार 
------------------------------------
(१०)  पत्ता शोधतो, पत्र वाटतो,
         सकाळ असो की संध्याकाळ .
         ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- पोस्टमन 
-------------------------------------
(११) लाकूड कापतो, लाकूड तासतो
        औत,  गाडी करून देतो
        ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- सुतार
----------------------------------
(१२) एका पासूनी बारा इतकी असते याची धाव
       भिंतीवरती, हाती शोभे आठवते का नाव?
       ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- घड्याळ
----------------------------------
(१३) सोने घेतो, चांदी घेतो,
       दागदागिने करून देतो
      ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- सोनार
------------------------------------
(१४) म्हणतात मला फळांचा राजा
       खाल्ल्यावर वाटते मज्जाच मजा
        ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- आंबा
-------------------------------------
(१५) सुपासारखे माझे कान
        शेपूट आहे फार लहान
       ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- हत्ती
-------------------------------------
(१६) इटुकलं पिटुकलं दाराला लटकलं
    चावी शिरता पोटात, पटकन उघडलं
        ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- कुलूप
--------------------------------------
(१७) मी आहे जंगलाचा राजा,
       चाल तर ऐटबाज,
       आयाळ माझी शान, 
        चटकन तू जाण !
      ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --  सिंह 
------------------------------------------
(१८) दरवर्षी बदलतो पाने, 
        पारंब्यांवर मुले खेळती, 
         पक्षांना देतो आधार, 
        धरतो तुम्हावर छाया.
       ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- वडाचे झाड 
------------------------------------------
(१९) शेताची, घराची करतो राखण, 
        प्रामाणिक म्हणून माझी शान, 
        वास, आवाजावरून ओळखतो,
        मिश्राहार घेतो
        ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- कुत्रा 
------------------------------------------
(२०) नाही दिसत डोळ्यांना, 
         नाही लागत हाताला !
         आहे आजूबाजूला सर्वत्र, 
         ओळखा पाहू मला.

उत्तर -- हवा 
------------------------------------------
(२१) नाहीत पाय, नाहीत हात,
        तरी पळतो वेगाने 
        पाहून मजला भितात लोक, 
       ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- साप 
~~~~~~~~~~~~~~~~~~
(२२) जमिनीवर असतो, 
         पाण्यातही राहतो,
        डराव डराव ओरडतो, 
        ओळखा पाहू मी कोण ? 

उत्तर : बेडूक.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
(२३) रंग माझा काळा
        गोड माझा गळा
       कुहूकुहू गाणे माझे 
       ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- कोकिळ
~~~~~~~~~~~~~~
(२४) सुपासारखे माझे कान, 
      शेपूट आहे फार लहान
     पाने, ऊस माझे जेवण, 
     ओळखा पाहू मी कोण ? 

उत्तर : हत्ती.
~~~~~~~~~~~~~~
(२५) उंचाडी मान, फत्ताडे पाय
        वाकडी पाठ, डुगडुग जाय 
       तुडवीत जातो वाळवंट
       ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर : उंट.
~~~~~~~~~~~~~~~
(२६) हिरवे हिरवे अंग माझे
        लाल लाल चोच माझी
        विठू विठू बोल माझे 
       ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- पोपट
~~~~~~~~~~~~~~~
(२७) मला म्हणतात मनीमाऊ 
         शरीर माझे मऊ मऊ
         मी करते म्यँव म्यँव 
         ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --  मांजर
~~~~~~~~~~~~~~~
(२८) कात नाही, चुना नाही,
        तोंड कसे रंगले ? 
        पाऊस नाही, पाणी नाही,
        रान कसे हिरवे?
       ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर : पोपट.
~~~~~~~~~~~~~~~
(२९) लांब चोच, लांब मान.
       पांढरा रंग , लावतो ध्यान
      ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर : बगळा.
~~~~~~~~~~~~~~~
(३०) समुद्रकिनारी राहतो,
उंच उंच वाढतो,
शुभकार्यात माझ्या फळाला
फारच मान मिळतो.
मी कोण ?

उत्तर -- नारळाचे झाड
~~~~~~~~~~~~~~~
(३१)झाडावर राहतो,
वसंतात गातो,
काळा जरी मी
आनंद पसरवतो.
मी कोण ?

उत्तर -- कोकीळ
~~~~~~~~~~~~~~~~
(३२) डोंगरावरून येते,
सदैव धावते,
शेते आणि माणसांना
उपयोगी पडते.
मी कोण ?

उत्तर -- नदी
~~~~~~~~~~~~~~~~~~
(३३)माझ्या पानांचे तोरण करतात,
फुलांना 'मोहोर' म्हणतात,
सुमधुर फळांची सर्वच
वाहव्वा करतात.
मी कोण ?

उत्तर -- आंब्याचे झाड
~~~~~~~~~~~~~~~~~~
(३४) झाडांना मी आधार देतो. 
क्षार व पाणी शोषून घेतो. 
त्यांना खोडाकडे मी पाठवतो. 
ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- मूळ 
~~~~~~~~~~~~~~~~~~
(३५) वनस्पतींना देतो आकार 
पानाफुलांना देतो आधार 
सर्वांना पोहचवितो पाणी व क्षार 
ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- खोड 
~~~~~~~~~~~~~~~~~
(३६) रंग माझा हिरवा हिरवा 
माझ्यात आहेत हिरवे कण 
करतो तयार वनस्पतींचे अन्न 
ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- पान 
~~~~~~~~~~~~~~~~~~
(३७) त-हेत-हेचे रंग मजेचे 
वेगवेगळ्या आकाराचे आणि सुगंधाचे 
म्हणून देवालाही आवडतो आम्ही 
फळांना जन्म देतो आम्ही 
ओळखा पाहू आम्ही कोण ?

उत्तर -- फूल 
~~~~~~~~~~~~~~~~~~
(३८) मी काळा, पिवळा कीटक आहे. 
मी मध गोळा करते. तुम्ही मला त्रास दिलात, 
तर मी तुम्हांला दंश करीन.
ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- मधमाशी 
~~~~~~~~~~~~~~~~~
(३९) आहोत आम्ही शेजारी, 
भेट नाही संसारी . 
रंग विविधता दाखवतो, 
निसर्ग तुम्हा दावितो.
ओळखा पाहू कोण ?

उत्तर --- डोळे 
~~~~~~~~~~~~~~~~~
(४०) सुगंध येता मन बहरते, 
दुर्गंधीने मी होतो नाराज. 
फळ - फुलांची आवड मजला, 
वासाची मी करतो पारख.
ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- नाक 
~~~~~~~~~~~~~~~~~
(४१) इवली इवली छान सोनुली, 
कडू, आंबट, गोड, तिखट, सांगे तुम्हां 
ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर -- जीभ 
----------------------------------------
(४२) तुरुतुरू पळते
     शेंगा मी खाते 
     राहते मी झाडावर 
     तीन पट्टे पाठीवर
     ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --- खार 
----------------------
(४३) जोरात पळतो 
     पाने मी खातो 
    पोटात माझ्या कस्तुरी 
    पांढरे ठिपके अंगावरी
    ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --- हरीण 
-------------------------
(४४) उंच माझी भरारी 
     रुबाब माझा भारी 
    पक्ष्यांचा मी राजा 
    नागाला देतो मी सजा
     ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --- गरूड
------------------------------
(४५) मी करतो हुपहूप 
     शेपटीला माझ्या शेरभर तूप 
    झाडावरून उड्या मारतो 
    पेरू आणि केळी खातो
     ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --- माकड 
------------------------------------
(४६) माझा नुसता चिवचिवाट 
     पिले माझी पहातात वाट 
    धान्य माझ्या आवडीचे 
    चोचीने टिपून खायचे
    ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --- चिमणी 
---------------------------------
(४७) मी जंगलाचा राजा 
     माझ्याबरोबर करू नका मजा 
     ऐकता माझी डरकाळी 
     सुरू होते पळापळी
     ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --- सिंह 
------------------------------------
(४८) कावऽ कावऽ करीतो 
    पाहुण्यांची चाहूल देतो 
    चिऊताई म्हणे मला चोर 
    रंग माझा काळाभोर
    ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --- कावळा 
------------------------------------
(४९) मला म्हणतात मनीमाऊ 
     शरीर माझे मऊ मऊ 
     मी करते दूध फस्त 
     म्यँव म्यँव करते मस्त
     ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --- मांजर
------------------------------------
(५०) रंग माझा काळा
      गोड माझा गळा 
     कुहुकुहू गाणे माझे 
     स्वर नांदे चहूकडे
      ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --- कोकीळ 
------------------------------------
(५१) मी आहे इमानदार 
      ‌ मला म्हणतात राखणदार 
      भूऽ भूऽ भुंकतो 
     ‌‌ मालकावर जीव लावतो
      ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --- कुत्रा 
------------------------------------
(५२) लाल लाल माझा तुरा 
       पळतो नुसतो भराभरा 
       रंगीबेरंगी रंग माझा 
      कुकुचकू कुकूचकू ओरडणारा
      ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --- कोंबडा 
------------------------------------
(५३) चालण्याचा रुबाब फार 
       पाठीवर माझ्या मदार 
       मी आहे उंच खूप 
      वाळवंटासाठी अनुरूप
     ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --- उंट 
------------------------------------
(५४) विठू विठू बोल माझे 
        मिरची पेरू आवडीचे 
       हिरवे हिरवे अंग माझे 
      लाल चुटूक चोचीचे
      ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --- पोपट 
------------------------------------
(५५) कापसासारखे अंग अन् 
       लाल डोळ्यातून बघतो 
      गवत, गाजर खातो अन् 
      तुरूतुरू गवतावर धावतो
     ‌ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --- ससा 
------------------------------------
(५६) पाऊस मला खूप आवडतो 
        पिसारा फुलवून मी नाचतो 
       मी नाचतो आंब्याच्या वनात 
       रंगून जाल मला पहात
      ओळखा पाहू मी कोण ?

उत्तर --- मोर 
=========================
संकलक :- 
शंकर सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक )
जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा - गरताड गावठाण 
केंद्र - रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे
    ९४२२७३६७७५  / ७७२१९४१४९६

Friday, 2 October 2026

महात्मा गांधी - जयंती निमित्त प्रश्नमंजुषा

(१) महात्मा गांधीजींचे पूर्ण नाव काय?
उत्तर --- मोहनदास करमचंद गांधी
-------------------------------------------------
(२) गांधीजींचा जन्म कधी झाला?
उत्तर  --- २ ऑक्टोबर १८६९
-------------------------------------------------
(३) गांधीजींचा जन्म कोठे झाला?
उत्तर --- पोरबंदर (गुजरात)
-------------------------------------------------
(४) गांधीजींना कोणत्या नावाने ओळखले जाते?
उत्तर --- बापू आणि राष्ट्रपिता
-------------------------------------------------
(५) गांधीजींच्या आईचे नाव काय होते ?
उत्तर --- पुतळीबाई
-------------------------------------------------
(६) गांधीजींच्या वडिलांचे नाव काय होते ?
उत्तर --- करमचंद गांधी 
-------------------------------------------------
(७) गांधीजींच्या पत्नीचे नाव काय?
उत्तर  --- कस्तुरबा गांधी
-------------------------------------------------
(८) गांधीजी सत्यासाठी कोणत्या मार्गाने लढले ?
उत्तर --- सत्य आणि अहिंसा (मारामारी न करता)
-------------------------------------------------
(९) गांधीजी नेहमी काय विणायचे?
उत्तर ---- चरख्यावर सूत
-------------------------------------------------
(१०) गांधीजींचे आवडते भजन कोणते?
उत्तर  --- वैष्णव जन तो
-------------------------------------------------
(११) गांधी जयंती कधी साजरी करतात?
उत्तर ---- २ ऑक्टोबर
-------------------------------------------------
(१२) गांधीजींची समाधी कोठे आहे?
उत्तर --- राजघाट, दिल्ली
-------------------------------------------------
(१३) गांधीजींना "महात्मा" ही पदवी कोणी दिली?
उत्तर  --- रवींद्रनाथ टागोर यांनी
-------------------------------------------------
(१४) महात्मा गांधीजींचा जन्म दिनांक व ठिकाण कोणते?
उत्तर  --- २ ऑक्टोबर १८६९ रोजी पोरबंदर (गुजरात) येथे.
-------------------------------------------------
(१५) गांधीजींचे शिक्षण कोणत्या क्षेत्रात झाले होते?
उत्तर  ---  बॅरिस्टर (वकिली) - इंग्लंडमध्ये.
-------------------------------------------------
(१६) गांधीजींचे राजकीय गुरू कोण होते?
उत्तर --- गोपाळ कृष्ण गोखले.
-------------------------------------------------
(१७) गांधीजींच्या आत्मचरित्राचे नाव काय?
उत्तर --- सत्याचे प्रयोग 
-------------------------------------------------
(१८) गांधीजींनी भारतात केलेली ३ प्रमुख आंदोलने कोणती?
उत्तर --- १) चंपारण्य सत्याग्रह (१९१७), २) दांडी यात्रा / मीठ सत्याग्रह (१९३०), ३) भारत छोडो आंदोलन (१९४२).
-------------------------------------------------
(१९) दांडी यात्रा का प्रसिद्ध आहे?
उत्तर ---  इंग्रजांनी मिठावर कर लावला होता. गांधीजींनी अहमदाबाद ते दांडी (३८५ किमी) पायी चालत जाऊन समुद्राच्या पाण्यापासून मीठ बनवून कायदा मोडला.
-------------------------------------------------
(२०) गांधीजींची जीवनतत्वे कोणती?
उत्तर --- सत्य, अहिंसा, स्वदेशी, स्वावलंबन, सर्वधर्म समभाव.
===========================
संकलक :--
शंकर सिताराम चौरे ‌( प्रा. शिक्षक )
जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा - गरताड गावठाण 
केंद्र - रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे 
७७२१९४१४९६ / ९४२२७३६७७५

Thursday, 1 October 2026

मराठी भाषा ( शब्द उच्चारातील फरक ओळखू या.)

उच्चारभेद असलेल्या शब्द जोड्या वाचा व शब्द उच्चारातील फरक समजून घ्या.

कण --- खण    =∆    कप --- खप
----------------------------------------------
कळ --- खळ.    =∆    गर --- घर
----------------------------------------------
गण --- घण       =∆   गड --- घड
----------------------------------------------
जळ --- झळ      = ∆  टक --- ठक
----------------------------------------------
कड  --- कढ.     = ∆  दर --- धर
----------------------------------------------
पळ --- फळ      = ∆ बट --- भट
----------------------------------------------
बल -- बळ        =∆ नल --- नळ
----------------------------------------------
सण --- सन     = ∆  मण  --- मन
----------------------------------------------
कडा --- खडा.    =∆ कार --- खार
----------------------------------------------
गार -- घार.       =∆ काठ -- खाट
----------------------------------------------
काप --- खाप      =∆ गार  -- घार
----------------------------------------------
गाव --- घाव      = ∆ चाप --- छाप
----------------------------------------------
जाड --- झाड     =∆ जगा --- झगा
----------------------------------------------
तवा  -- थवा       =∆ ताट --- थाट
----------------------------------------------
ताप -- थाप        =∆ सात -- साथ
----------------------------------------------
दार --- धार         =∆पळा --- फळा
----------------------------------------------
माप --- माफ    = ∆ साप --- साफ
----------------------------------------------
पार  --- फार       =∆ बाग --- भाग
----------------------------------------------
काल --- काळ     =∆ माल --- माळ
----------------------------------------------
गाल --- गाळ      =∆ शाप --- साप
----------------------------------------------
काऊ --- खाऊ    =∆ चावा --- छावा
----------------------------------------------
जरा -- झरा.       =∆ तारा  --- थारा
----------------------------------------------
कडी --- खडी   =∆ कळी --- खळी
----------------------------------------------
केळ -- खेळ      =∆ गोट --- घोट
----------------------------------------------
गोटा --- घोटा     =∆  कडी  --- कढी
----------------------------------------------
पंत --- पंथ       =∆ दीर --- धीर
----------------------------------------------
दूर --- धूर         =∆ बारा --- भारा
----------------------------------------------
बाई --- भाई     =∆ बाजी --- भाजी
----------------------------------------------
वेल --- वेळ     =∆ कोण --- कोन
----------------------------------------------
वेश --- वेस     =∆ माशा --- मासा
----------------------------------------------
घोष --- घोस   =∆ कोष -- कोस
----------------------------------------------
कडक --- खडक  =∆ पडके -- फडके
============================
लेखन :- शंकर सिताराम चौरे (प्रा.शिक्षक)
जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा- गरताड गावठाण 
केंद्र -- रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे
९४२२७३६७७५ / ७७२१९४१४९६