भूगोल सामान्यज्ञान प्रश्नावली‌ -१३०

(१) जगातील सर्वात मोठा देश कोणता ?

उत्तर -- रशिया 

--------------------------------------

(२) जगातील सर्वात लहान देश कोणता ?

उत्तर -- व्हॅटिकन सिटी 

--------------------------------------

(३) जगातील सर्वात लांब नदी कोणती आहे ?

उत्तर -- नाईल 

----------------------------------------

(४) कांगारू हा प्राणी कोणत्या देशात आढळतो ?

उत्तर -- ऑस्ट्रेलिया 

----------------------------------------

(५) ' नासा ' ही संस्था कोठे स्थित आहे ?

उत्तर -- वाॅशिंग्टन 

----------------------------------------

(६) न्यूयॉर्क हे शहर कोणत्या देशात आहे ?

उत्तर --अमेरिकेत

----------------------------------------

(७) उगवत्या सूर्याचा देश म्हणून कोणत्या राष्ट्रास संबोधले जाते ?

उत्तर -- जपान 

----------------------------------------

(८) कळसूबाई शिखराची उंची किती मीटर आहे ?

उत्तर -- १६४६ मीटर 

----------------------------------------

(९) जगातील सर्वात जास्त लोकसंख्या असलेला देश कोणता ?

उत्तर -- भारत 

----------------------------------------

(१०) जगातील सर्वात मोठा खंड कोणता ?

उत्तर -- आशिया 

----------------------------------------

(११) जगाची विभागणी एकूण किती खंडामध्ये झाली आहे ?

उत्तर -- ७ ( सात )

----------------------------------------

(१२) जगातील सर्वात मोठे वाळवंट कोणते ?

उत्तर -- सहारा 

----------------------------------------

(१३) संयुक्त राष्ट्रसंघटनेचे मुख्यालय कोठे आहे ?

उत्तर -- न्यूयॉर्क 

----------------------------------------

(१४) लंडन हे शहर कोणत्या देशात आहे ?

उत्तर -- इंग्लंड 

----------------------------------------

(१५) पाकिस्तानची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- इस्लामाबाद 

----------------------------------------

(१६) टोरंटो हे शहर कोणत्या देशात आहे ?

उत्तर -- कॅनडा 

----------------------------------------

(१७) रोम हे शहर कोणत्या देशात आहे ?

उत्तर -- इटली 

----------------------------------------

(१८) लाहोर हे शहर कोणत्या देशात आहे ?

उत्तर -- पाकिस्तान 

----------------------------------------

(१९) पॅरीस हे शहर कोणत्या देशात आहे ?

उत्तर -- फ्रान्स 

----------------------------------------

(२०) सिडनी हे शहर कोणत्या देशात आहे ?

उत्तर -- ऑस्ट्रेलिया 

----------------------------------------

(२१) थर हे वाळवंट कोणत्या देशात आहे ?

उत्तर -- भारत / पाकिस्तान 

----------------------------------------

(२२) बिजींग हे शहर कोणत्या देशात आहे ?

उत्तर -- चीन 

----------------------------------------

(२३) बांगलादेशाची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- ढाका 

----------------------------------------

(२४) श्रीलंका देशाची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- कोलंबो 

----------------------------------------

(२५) नेपाळ देशाची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- काठमांडू 

----------------------------------------

(२६) रशिया देशाची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- माॅस्को 

----------------------------------------

(२७) जगातील सर्वात मोठी नदी ( विस्ताराने) कोणती ?

उत्तर -- अॅमेझाॅन 

----------------------------------------

(२८) मॅकमोहन रेषा कोणत्या दोन देशांमधील सीमारेषा निश्चित करते ?

उत्तर -- भारत -- चीन 

----------------------------------------

(२९) क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने भारत हा जगातील ...... क्रमांकाचा मोठा देश आहे.

उत्तर -- सातव्या 

----------------------------------------

(३०) कोणत्या देशाला भारताची सर्वात जास्त सीमा आहे ?

उत्तर -- बांग्लादेश 

----------------------------------------

(३१) भारताची भू सीमा किती देशांना भिडते ?

उत्तर -- सात 

----------------------------------------

(३२) कोणत्या देशाच्या सीमेशी भारताची सागरी सीमा संलग्न नाही ?

उत्तर -- चीन, नेपाळ,  भूतान 

----------------------------------------

(३३) भारताच्या कोणत्या राज्याची सीमा नेपाळ, भूतान व बांग्लादेश या तिन्ही देशांना भिडल्या आहेत ?

उत्तर -- पश्चिम बंगाल 

----------------------------------------

(३४) भारतातील कोणत्या राज्यास सर्वाधिक लांबीचा समुद्रकिनारा लाभला आहे ?

उत्तर -- गुजरात 

----------------------------------------

(३५) भारताच्या दक्षिणेला कोणता महासागर आहे ?

उत्तर -- हिंदी महासागर 

----------------------------------------

(३६) समुद्रसपाटीपासून माउंट एव्हरेस्ट या पर्वत शिखराची उंची किती आहे ?

उत्तर -- ८८४८ मीटर 

----------------------------------------

(३७) इंदिरा पाॅईंट कोणत्या बेटावर आहे ?

उत्तर -- निकोबार 

----------------------------------------

(३८) धूपगड - पंचमढी ही शिखरे कोणत्या पर्वतरांगामध्ये अस्तित्वात आहेत ?

उत्तर -- सातपुडा 

----------------------------------------

(३९) कांचनगंगा हे शिखर कोणत्या राज्यात आहे ?

उत्तर -- सिक्कीम 

----------------------------------------

(४०) भारतातील सर्वात लांब नदी कोणती ?

उत्तर -- गंगा 

----------------------------------------

(४१) भारतातील सर्वात लांब धरण कोणते ?

उत्तर -- हिराकूड 

----------------------------------------

(४२) नर्मदा नदीचा उगम कोठे आहे ?

उत्तर -- अमरकंटक ( मध्यप्रदेश )

----------------------------------------

(४३) यमुना व गंगा या दोन नद्यांचा संगम कोठे होतो ?

उत्तर -- प्रयागराज 

----------------------------------------

(४४) भारतातील कोणत्या शहराला गुलाबी शहर म्हटले जाते ?

उत्तर -- जयपूर 

----------------------------------------

(४५) क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने भारत देशातील सर्वात मोठे राज्य कोणते ?

उत्तर -- राजस्थान 

----------------------------------------

(४६) कोणार्क सूर्यमंदिर हे भारतातील कोणत्या राज्यात आहे ?

उत्तर -- ओडिशा 

----------------------------------------

(४७) भारतातील सर्वात पूर्वेकडील राज्य कोणते ?

उत्तर -- अरूणाचल प्रदेश 

----------------------------------------

(४८) उत्तर प्रदेश राज्याची राजधानी कोणती आहे ?

उत्तर -- लखनऊ

----------------------------------------

(४९) आग्रा हे शहर कोणत्या नदीकाठी वसले आहे ?

उत्तर -- यमुना 

----------------------------------------

(५०) पानिपत हे ठिकाण कोणत्या राज्यात आहे ?

उत्तर -- हरियाणा 

----------------------------------------

(५१) भारतात एकूण किती राज्य आहेत ?

उत्तर -- २८

----------------------------------------

(५२) दादरा व नगर हवेली या केंद्रशासित प्रदेशाची राजधानी कोणती आहे ?

उत्तर -- सिल्वासा 

----------------------------------------

(५३) भारतातील कोणत्या राज्यास देवभूमी असे म्हणतात ?

उत्तर -- उत्तराखंड 

----------------------------------------

(५४) सुवर्ण मंदिर ( Golden Temple ) कोठे आहे ?

उत्तर -- अमृतसर (पंजाब )

----------------------------------------

(५५) झिरो ( 0 ) मैल कोणत्या शहरात आहे ?

उत्तर -- नागपूर 

=======================

(५६) भारताच्या उत्तर सीमेवर कोणता पर्वत आहे ?

उत्तर -- हिमालय

---------------------------------------

(५७) खैबर खिंड कोठे आहे ?

उत्तर -- पाकिस्तान

----------------------------------------

(५८) भारतातील सर्वात लांब नदी कोणती आहे ?

उत्तर -- गंगा नदी

---------------------------------------

(५९) सरदार सरोवर धरण कोणत्या नदीवर बांधला आहे ?

उत्तर -- नर्मदा

---------------------------------------

(६०) भारतातील पहिला अणुऊर्जा प्रकल्प महाराष्ट्रात कोठे आहे ?

उत्तर -- तारापूर

--------------------------------------

(६१) कृष्णा नदी कोठून उगम पावते ?

उत्तर -- महाबळेश्वर 

--------------------------------------

(६२) उकाई धरण कोणत्या नदीवर आहे ?

उत्तर -- तापी 

------------------------------------

(६३) महाराष्ट्रातील पहिले जलविद्युत केंद्र कोठे आहे ?

उत्तर -- खोपोली

-----------------------------------

(६४) जगातील सर्वात मोठा दुग्ध उत्पादक देश कोणता ?

उत्तर -- भारत

-----------------------------------

(६५) भारताची सर्वात लांब भू - सीमा कोणत्या देशाबरोबर आहे ?

उत्तर -- बांग्लादेश

-----------------------------------

(६६) भारतातील सर्वात उंच धरण कोणते आहे ?

उत्तर -- टिहरी धरण

---------------------------------

(६७) भारतातील सर्वात लांब धरण कोणते आहे ?

उत्तर -- हिराकुड धरण 

-----------------------------------

(६८) हिराकुड धरण कोणत्या नदीवर आहे ?

उत्तर -- महानदी (ओडिशा)

----------------------------------

(६९) भारतात सर्वात जास्त चहा कोणत्या राज्यात उत्पादन केला जातो ?

उत्तर -- आसाम 

--------------------------------

(७०) भारतात सर्वोत्तम चहा कोठे उत्पादन केला जातो ?

उत्तर -- दार्जिलिंग

--------------------------------

(७१) भारतात सर्वांत जास्त ऊस उत्पादन करणारे राज्य कोणते ?

उत्तर -- उत्तरप्रदेश 

--------------------------------

(७२) भारतात नैसर्गिक रबराचे सर्वांत जास्त उत्पादन कोणत्या राज्यात होते ?

उत्तर -- केरळ 

------------------------------------

(७३) जगात सर्वाधिक लोकसंख्या असलेला देश कोणता ?

उत्तर -- भारत

------------------------------------

(७४) काश्मीरची सर्वात महत्त्वपूर्ण नदी कोणती आहे ?

उत्तर -- झेलम

------------------------------------

(७५) नर्मदा आणि तापी नद्यांच्या मध्ये कोणता पर्वत आहे ?

उत्तर -- सातपुडा 

=========================

(७६) भारतातील किती राज्यांना समुद्र किनारा लाभला आहे ?

उत्तर --  नऊ

----------------------------------

(७७) गुलाबी शहर या नावाने ओळखले जाणारे शहर कोणते ?

उत्तर --  जयपूर

----------------------------------

(७८) आकारमानाने भारत देशातील सर्वात मोठे राज्य कोणते?

उत्तर -- राजस्थान

----------------------------------

(७९) भारतात सर्वांत जास्त पाऊस कोठे पडतो ?

उत्तर --  मौसिनराम

----------------------------------

(८०) माऊंटअबू हे थंड हवेचे ठिकाण कोणत्या राज्यात आहे ?

उत्तर -- राजस्थान

----------------------------------

(८१) भारतात सर्वात लांब पश्चिमवाहिनी नदी कोणती ?

उत्तर --- नर्मदा

----------------------------------

(८२) चेन्नई ही कोणत्या राज्याची राजधानी आहे ?

उत्तर -- तामिळनाडू

----------------------------------

(८३) सापुतारा हे थंड हवेचे ठिकाण कोणत्या राज्यात आहे ?

उत्तर -- गुजरात

----------------------------------

(८४) ' ताजमहल ' कोणत्या राज्यात आहे ?

उत्तर -- उत्तरप्रदेश

----------------------------------

(८५) ' मसुरी ' हे थंड हवेचे ठिकाण कोणत्या राज्यात आहे ?

उत्तर -- उत्तराखंड

----------------------------------

(८६) भारतातील सर्वात लांब नदी कोणती ?

उत्तर -- गंगा

----------------------------------

(८७) आकारमानाने भारत देशातील सर्वात लहान राज्य कोणते ?

उत्तर -- गोवा

========================

(८८) सील व वाॅलरस मासे कोणत्या प्रदेशात आढळतात ?

उत्तर -- टुंड्रा प्रदेश 

---------------------------------

(८९) कोणत्या महासागरात सर्वाधिक खोली असणारे ठिकाण आहे ?

उत्तर -- पॅसिफिक महासागर 

---------------------------------

(९०) पनामा कालवा हा ...... महासागरांना जोडतो.

उत्तर -- अटलांटिक व‌ पॅसिफिक 

---------------------------------

(९१) जागतिक व्यापार संघटनेचे मुख्यालय कोठे आहे ?

उत्तर -- जिनिव्हा 

---------------------------------

(९२) युनिसेफ चे मुख्यालय कोठे आहे ?

उत्तर -- न्यूयॉर्क 

---------------------------------

(९३) ' हि-याचे शहर ' म्हणून दक्षिण आफ्रिकेतील कोणत्या शहरास ओळखले जाते ?

उत्तर -- किंबर्ले 

---------------------------------

(९४) जागतिक कृषी पर्यटन दिन कधी साजरा केला जातो ?

उत्तर -- १६ मे 

---------------------------------

(९५) उलट्या टोपीच्या आकाराच्या एस्कीमोंच्या घराला काय म्हणतात ?

उत्तर -- इग्लू 

---------------------------------

(९६) उगवत्या सूर्याचा देश म्हणून कोणत्या राष्ट्रास संबोधले जाते ?

उत्तर -- जपान 

---------------------------------

(९७) जगात सर्वात जास्त लोकसंख्या असलेला देश कोणता ?

उत्तर -- भारत 

---------------------------------

(९८) हि-याच्या खाणी कोणत्या खंडात विपुल प्रमाणात आढळतात ?

उत्तर -- आफ्रिका 

---------------------------------

(९९) मरियाना गर्ता ही जगातील सर्वात खोल गर्ता कोणत्या महासागरात आहे ?

उत्तर -- पॅसिफिक 

---------------------------------

(१००) जगातील सर्वात मोठे वाळवंट कोणते ?

उत्तर -- सहारा 

---------------------------------

(१०१)  संयुक्त राष्ट्र संघाचे मुख्यालय कोठे आहे ?

उत्तर -- न्यूयॉर्क 

---------------------------------

(१०२) लंडन हे शहर कोणत्या नदीकाठी वसलेले आहे ?

उत्तर -- थेम्स 

---------------------------------

(१०३) माॅरिशसची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- पोर्ट लुईस 

---------------------------------

(१०४) स्वित्झर्लंड हा देश कोणत्या खंडामध्ये आहे ?

उत्तर -- युरोप 

---------------------------------

(१०५) इंडोनेशियाची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- नुसंतारा 

---------------------------------

(१०६) पाकिस्तानची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- इस्लामाबाद 

---------------------------------

(१०७)  हिंदी महासागरातील प्रवाळ बेटाचे उदाहरण म्हणून कोणते बेट सांगता येईल ?

उत्तर -- मालदीव 

---------------------------------

(१०८) मूळ रेखावृत्त कोणत्या देशातून जाते ?

उत्तर -- इंग्लंड 

---------------------------------

(१०९) सर क्रिक खाडीचा प्रदेश कोणत्या दोन देशांच्या दरम्यान आहे ?

उत्तर -- भारत -- पाकिस्तान 

---------------------------------

(११०) रोम शहर कोणत्या नदीच्या काठी वसलेले आहे ?

उत्तर -- टायबर 

---------------------------------

(१११) अटाकामा वाळवंट कोणत्या खंडात पसरलेला आहे ?

उत्तर -- दक्षिण आफ्रिका 

---------------------------------

(११२) युक्रेनची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- किव 

---------------------------------

(११३) " रॅडक्लीफ लाइन " कोणत्या दोन देशांमधील सीमा दर्शविते ?

उत्तर -- भारत -- पाकिस्तान 

---------------------------------

(११४) अफगाणिस्तान या देशाची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- काबूल 

---------------------------------

(११५) टिटिकाका हे सर्वोच्च सरोवर कोण देशांमध्ये पसरले आहे ?

उत्तर -- पेरू आणि बोलेव्हिया 

---------------------------------

(११६) जगातील सर्वात मोठ्या नदीचे नाव काय ?

उत्तर -- अँमेझॉन 

---------------------------------

(११७) भारताच्या पश्चिमेस कोणता समुद्र आहे ?

उत्तर -- अरबी समुद्र

----------------------------------

(११८) भारताच्या पूर्वेस कोणता उपसागर आहे ?

उत्तर -- बंगालचा उपसागर

-----------------------------------

(११९) भारताच्या दक्षिणेस कोणता महासागर आहे ?

उत्तर -- हिंदी महासागर

----------------------------------

(१२०) जगातील सर्वात मोठे बेट कोणते ?

उत्तर -- ग्रिनलॅंड 

----------------------------------

(१२१) हिरोशिमा व नागासाकी ही शहरे कोणत्या देशात आहेत ?

उत्तर -- जपान

----------------------------------

(१२२) अंदमान निकोबार द्वीपसमूह कोणत्या देशाचा भाग आहे ?

उत्तर -- भारत

----------------------------------

(१२३) जगातील उंच इमारत बुर्ज खलिफा कोणत्या‌ देशात आहे ?

उत्तर -- दुबई 

---------------------------------------

(१२४) जगातील सर्वात मोठा ( क्षेत्रफळाने ) देश कोणता ?

उत्तर -- रशिया 

----------------------------------------

(१२५) भारताची पूर्व - पश्चिम लांबी किती आहे ?

उत्तर -- 2933  किलोमीटर 

----------------------------------------

(१२६) भारताची दक्षिण - उत्तर लांबी किती आहे ?

उत्तर -- 3214 किलोमीटर 

----------------------------------------

(१२७) भारताला सुमारे किती किलोमीटर लांबीची समुद्र किनारपट्टी लाभली आहे ?

उत्तर -- 7517  कि. मी.

----------------------------------------

(१२८) भारतातील कोणत्या राज्यास सर्वाधिक लांबीचा समुद्रकिनारा लाभला आहे ?

उत्तर -- गुजरात ( 1600 कि. मी. )

----------------------------------------

(१२९) समुद्रसपाटीपासून माउंट एव्हरेस्ट या पर्वत शिखराची उंची किती आहे ?

उत्तर -- 8848 मीटर 

--------------------------------------

(१३०) भारताची सर्वात लांब भू - सीमा कोणत्या देशाबरोबर आहे ?

उत्तर -- बांग्लादेश

===========================

संकलक :- 

शंकर सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक )

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा - गरताड गावठाण 

केंद्र - रोहोड,  ता. साक्री, जि. धुळे 

9422736775  /  7721941496

सामान्य विज्ञान 107 प्रश्नावली

(1) 100%  शुध्द सोने म्हणजे किती कॅरेट असते ?

उत्तर -- 24 कॅरेट 

---------------------------------------------

(2) दागिने तयार करण्यासाठी किती कॅरेट सोने वापरतात  ?

उत्तर -- 22 कॅरेट 

--------------------------------------------

(3) जस्त आणि तांबे यांच्या मिश्रणापासून कोणते संमिश्र तयार करतात ?

उत्तर -- पितळ 

----------------------------------------------

(4) गढूळ पाणी निवळण्यासाठी काय वापरतात ?

उत्तर -- तुरटी 

----------------------------------------------

(5) कोणते पाणी हे बहुतांशी शुध्द पाणी असते ?

उत्तर -- पावसाचे 

----------------------------------------------

(6) कोणता रोग हा प्रदूषित पाण्यापासून होतो ?

उत्तर -- कावीळ 

----------------------------------------------

(7) कोणत्या क्रियेने द्रवाचे रूपांतर वायूत होते ?

उत्तर -- बाष्पीभवन क्रिया 

----------------------------------------------

(8) कोणत्या क्रियेने द्रव पदार्थाचे रूपांतर स्थायूत होते ?

उत्तर -- गोठण क्रिया 

----------------------------------------------

(9) कोणत्या क्रियेने वायुरूप पदार्थाचे रूपांतर द्रवरूप पदार्थात होते ?

उत्तर -- संघनन क्रिया 

----------------------------------------------

(10) पदार्थाच्या वितळण्याच्या तापमानास काय म्हणतात ?

उत्तर -- संघनन 

----------------------------------------------

(11) बाष्पीभवन क्रियेचा वेग कशावर अवलंबून असतो ?

उत्तर -- उच्च तापमान / वा-याची गती / पसरटपणा.

----------------------------------------------

(12) एकमेकांशी संबंध दाखवणारा विभिन्न जातीसमूहास काय म्हणतात ?

उत्तर -- प्रजाती 

----------------------------------------------

(13) जवळचे संबंध दर्शविणा-या प्रजातींच्या समूहास कोणत्या नावाने संबोधतात ?

उत्तर -- कुल 

----------------------------------------------

(14) विषमज्वर हा रोग कोणत्या कारणामुळे होतो ?

उत्तर -- दूषित पाणी 

----------------------------------------------

(15) काॅलरा हा रोग कोणत्या कारणामुळे होतो ?

उत्तर -- साथीचे रोग 

----------------------------------------------

(16) क्षय रोगाचा प्रसार कशाद्वारे होतो ?

उत्तर -- दूषित हवा 

----------------------------------------------

(17) कोणत्या रोगामध्ये त्वचेवर लहान लहान फोड येऊन ते पाण्याच्या फोडासारखे दिसतात व काही दिवसात त्यावर खपली धरते ?

उत्तर -- कांजिण्या 

----------------------------------------------

(18) कोणत्या रोगाचा प्रसार घरमाश्यांमुळे दूषित झालेले अन्न आणि पाणी यामुळे होतो ?

उत्तर -- काॅलरा 

----------------------------------------------

(19) कोणता पिसाळलेला प्राणी चालल्यास रेबीज रोज होऊ शकतो ?

उत्तर -- कुत्रा / मांजर / माकड 

----------------------------------------------

(20) ठराविक मुदतीचा ताप येणे हे लक्षण कोणत्या रोगाचे आहे ?

उत्तर -- विषमज्वर 

----------------------------------------------

(21) बारीक ताप येणे आणि थुंकीतून रक्त पडणे ही लक्षणे कोणत्या रोगाची आहेत ?

उत्तर -- क्षय 

----------------------------------------------

(22) निरोगी व्यक्तीला लस दिल्याने काय होते ? ( कशासाठी देतात ? )

उत्तर -- व्यक्तीच्या शरीराची रोगप्रतिकार शक्ती वाढते.

----------------------------------------------

(23) कोणत्या रोग्यास जलसंजीवनी द्यावी लागते ?

उत्तर -- हगवण 

----------------------------------------------

(24) हिमोग्लोबीनचा रंग कोणता आहे ?

उत्तर -- तांबडा 

----------------------------------------------

(25) रक्तगटाचे मुख्य प्रकार किती आहेत ?

उत्तर -- चार 

----------------------------------------------

(26) कोणता रक्तगट असलेल्या व्यक्तीस ' सर्व योग्य ग्राहीता ' म्हणतात ?

उत्तर -- AB 

----------------------------------------------

(27) रक्ताभिसरण संस्थेचे सर्वात महत्त्वाचे इंद्रिय कोणते आहे ?

उत्तर -- हृदय 

----------------------------------------------

(28) मानवी हृदय किती कप्प्यांमध्ये विभागलेले आहे ?

उत्तर -- चार 

----------------------------------------------

(29) निरोगी माणसाच्या हृदयाचे ठोके प्रती मिनिटास किती असतात ?

उत्तर -- 72

----------------------------------------------

(30) हिरड्या सुजणे व त्यातून रक्त येणे ही कोणत्या रोगाची लक्षणे आहेत ?

उत्तर -- स्कव्र्ही

----------------------------------------------

(31) लठ्ठ व्यक्तींना कोणता रोग होण्याचा संभव अधिक असतो.

उत्तर -- मधुमेह 

----------------------------------------------

(32) मेंदूला रक्त पुरवठा करणारी धमनी बंद झाली, तर व्यक्तीला कशाचा झटका येतो ?

उत्तर -- अर्धांगाचा 

----------------------------------------------

(33) कोणत्या ग्रंथीमध्ये इन्सुलिन स्त्रवते.

उत्तर -- स्वादुपिंड 

----------------------------------------------

(34) कमी तापमानात साठलेली कोणती फळे काळी पडतात ?

उत्तर -- केळी 

----------------------------------------------

(35) साठवणीच्या काळात कोणत्या पदार्थांना कोंब फुटतात ?

उत्तर -- बटाटे 

----------------------------------------------

(36) कोणता अन्नपदार्थ शीत कपाटात ठेवतात ?

उत्तर -- दूध 

----------------------------------------------

(37) कोणत्या धातूच्या वा मिश्रधातूच्या भांड्यात ठेवलेले दूध हिरवट होते ?

उत्तर -- तांबे 

----------------------------------------------

(38) कोणता प्राणी जेवढे खातो त्याच्या कितीतरी पटीने अधिक तो धान्याची नासाडी करतो ?

उत्तर -- उंदीर 

----------------------------------------------

(39) साठवणीतील बटाट्यांना मोड येऊ नयेत म्हणून त्यांवर कोणत्या प्रारणाचा मारा करतात ?

उत्तर -- गॅमा 

----------------------------------------------

(40) कोणत्या भांड्यात ठेवलेले ताक खराब होते ?

उत्तर -- पितळेचे भांडे 

----------------------------------------------

(41) शेंगदाणे जास्त दिवस संग्रही केले तर काय होते ?

उत्तर -- शेंगदाणे खवट होतात.

----------------------------------------------

(42) टेलिफोनचा शोध कोणी लावला ?

उत्तर -- ग्राहम बेल 

----------------------------------------------

(43) वाफेच्या इंजिनाचा शोध कोणी लावला ?

उत्तर -- जेम्स वॅट 

----------------------------------------------

(44) कोणत्या दोन तंत्रज्ञानाच्या एकत्र उपयोगाची परिणती ई - मेल ( ई - पत्र ) ही आहे ?

उत्तर -- संगणक आणि संचारण तंत्रज्ञान 

----------------------------------------------

(45) अवकाशात जाणारा पहिला मनुष्य कोण होता ?

उत्तर -- युरी गागारीन 

----------------------------------------------

(46) सर्वप्रथम चंद्रावर उतरणारा, पाय ठेवणारा मानव कोणता ?

उत्तर -- नील आर्मस्ट्राँग 

----------------------------------------------

(47) भारतीय अवकाश संशोधन संस्था ( ISRO ) केव्हा स्थापन करण्यात आली ?

उत्तर -- 1969

----------------------------------------------

(48) भारताचा पहिला उपग्रह कोणता आहे ?

उत्तर -- आर्यभट्ट 

----------------------------------------------

(49) सजीव पेशीमध्ये बदल घडवून आणणा-या कार्याचा अभ्यास कोणत्या तंत्रज्ञानात होतो ?

उत्तर -- जैव 

----------------------------------------------

(50) संगणकात माहिती साठविणा-या घटकास काय म्हणतात ?

उत्तर -- चीप 

----------------------------------------------

(51) अनेक वायूंपासून बनलेल्या हवेला काय म्हणतात ?

उत्तर -- वातावरण 

----------------------------------------------

(52) जे प्राणी दुसऱ्या प्राण्यांना मारून अन्न मिळवतात, त्यांना काय म्हणतात ?

उत्तर -- मांसाहारी 

----------------------------------------------

(53) सूर्यापासून सर्वांत जवळ असणारा ग्रह कोणता आहे ?

उत्तर -- बुध 

----------------------------------------------

(54) पृथ्वी हा एक ....... आहे ?

उत्तर -- ग्रह 

----------------------------------------------

(55) आकाशातील मोठी अंतरे मोजण्यासाठी खगोलशास्त्रज्ञ कोणत्या एककाचा उपयोग करतात ?

उत्तर -- प्रकाशवर्ष 

----------------------------------------------

(56) आम्ल पदार्थाची चव कशी असते ?

उत्तर -- आंबट 

----------------------------------------------

(57) लोखंडाचे क्षरण कोणत्या जिल्ह्यात उपायाने थांबतात ?

उत्तर -- जस्ताचा मुलामा 

----------------------------------------------

(58) धातू ओढून तार काढता येणा-या गुणधर्मास काय म्हणतात ?

उत्तर -- तन्यता

----------------------------------------------

(59) धातू विद्युतसुवाहक असतात. विद्युतवाहक तारा कोणत्या धातूपासून बनवतात ?

उत्तर -- तांबे 

----------------------------------------------

(60) हवेच्या प्रदूषणात कोणत्या घटकामुळे वाढ झाली आहे ?

उत्तर -- आधुनिकीकरण 

----------------------------------------------

(61) ग्रामीण भागात प्रदूषण कोणत्या घटकामुळे घडून येते ?

उत्तर -- गोव-यांचे ज्वलन 

----------------------------------------------

(62) भाताचा पेंढा उघड्यावर जाळल्यामुळे कोणता वायू तयार होतो ?

उत्तर -- कार्बन डायऑक्साइड 

----------------------------------------------

(63) वणव्यामुळे कोणते प्रदूषण घडून येते ?

उत्तर -- हवेचे प्रदुषण 

----------------------------------------------

(64) हवेच्या प्रदूषणाचा वनस्पतीवर काय परिणाम होतो ?

उत्तर -- पाने पिवळी किंवा रंगहीन होतात.

----------------------------------------------

(65) जंगलतोड आणि इंधनाच्या ज्वलनातून कोणत्या वायूचे प्रमाण वाढत आहे ?

उत्तर -- कार्बनडायऑक्साइड 

----------------------------------------------

(66) पृथ्वीवरील जागतिक तापमान वाढ होण्याचे मुख्य कारण कोणते आहे ?

उत्तर -- CO2 ची वाढ 

----------------------------------------------

(67) दूरदर्शन संचामध्ये कोणत्या पदार्थाचा उपयोग करतात ?

उत्तर -- किर्णोत्सारी 

----------------------------------------------

(68) क्षेत्रफळ, अंतर, घनफळ, वजन, वेळ यामुळे कोणता संबोध स्पष्ट होतो ?

उत्तर -- मापन 

----------------------------------------------

(69) लांबी मोजण्याचे प्रमाणित एकक कोणते ?

उत्तर -- मीटर 

----------------------------------------------

(70) कांजण्या या रोगाचे प्रमुख लक्षण कोणते ?

उत्तर --ताप व पुरळ पडणे.

----------------------------------------------

(71) ब्लिचिंग पावडर कशासाठी वापरली जाते ?

उत्तर -- पाण्याचे निर्जंतुकीकरण, दुर्गंधीनाशक म्हणून.

----------------------------------------------

(72) झाडाचे वय कशावरून ठरवितात ?

उत्तर -- झाडाच्या खोडावरील वर्तुळे 

----------------------------------------------

(73) डेंग्यू रोग कशामुळे प्रसारित होतो ?

उत्तर -- मच्छर चावणे 

----------------------------------------------

(74) रेफ्रिजेटर कोणत्या डिग्री अंशाच्या रेंजमध्ये कार्य करते ?

उत्तर --  2 -- 8

----------------------------------------------

(75) कोणते आजार रक्तामधून प्रसारित होतात ?

उत्तर -- हिपॅटिटीस B / हिपॅटिटीस C / HIV 

----------------------------------------------

(76) संगणकाचा वेग व क्षमता कशावर अवलंबून असते ?

उत्तर -- रॅम 

----------------------------------------------

(77) मज्जासंस्था व त्याच्या विकाराच्या अभ्यासास काय म्हणतात ?

उत्तर -- न्यूराॅलाॅजी

 ----------------------------------------------

(78) एकपेशीय प्राण्यास काय म्हणतात ?

उत्तर -- आदिजीव 

----------------------------------------------

(79) फुफ्फुसाचे मुख्य कार्य कोणते ?

उत्तर -- रक्ताचे शुद्धीकरण 

----------------------------------------------

(80) सूर्यमालेतील सर्वात मोठा ग्रह कोणता ?

उत्तर -- गुरू 

----------------------------------------------

(81) ' ऑक्सिजन ' वायूचा शोध कोणी लावला ?

उत्तर -- जोसेफ प्रिस्टले 

----------------------------------------------

(82) आकाशातील सर्व गोलांना काय म्हणतात ?

उत्तर -- खगोल 

----------------------------------------------

(83) सूर्यमालेत एकूण किती ग्रह आहेत ?

उत्तर -- आठ 

----------------------------------------------

(84) तापमान ........ मध्ये मोजतात.

उत्तर -- अंश सेल्सिअस 

----------------------------------------------

(85) नैसर्गिक पर्यावरणाचे घटक कोणते ?

उत्तर -- हवामान, वनस्पती, प्राणी.

----------------------------------------------

(86) पृथ्वीच्या पृष्ठभागापैकी सुमारे ...... भाग जलाशयाची व्यापलेला आहे.

उत्तर -- 71 %

----------------------------------------------

(87) जगातील सर्वात मोठा व खोल महासागर कोणता आहे ?

उत्तर -- पॅसिफिक 

----------------------------------------------

(88) जगातील सर्वात लहान महासागर कोणता आहे ?

उत्तर -- आर्क्टिक 

----------------------------------------------

(89) पृथ्वीच्या पृष्ठभागापैकी सुमारे ...... भाग हा जमिनीने व्यापलेला आहे.

उत्तर -- 29 %

----------------------------------------------

(90) पृथ्वीवरील पाण्याने व्यापलेल्या विशाल क्षेत्रामुळे पृथ्वीला ........ म्हणतात.

उत्तर -- जलग्रह 

----------------------------------------------

(91) सागरतळात भूकंप झाल्याने काय घडते ?

उत्तर -- त्सुनामी लाटा 

----------------------------------------------

(92) बालकाचा समावेश असणारा वयोगट कोणता आहे ?

उत्तर -- 14 वर्षांखालील वयोगट 

----------------------------------------------

(93) बी उगवण्याच्या प्रक्रियेस काय म्हणतात ?

उत्तर -- अंकुरण 

----------------------------------------------

(94) स्वतःचे अन्न तयार करणाऱ्या सजीवांना काय म्हणतात ?

उत्तर -- स्वयंपोषी 

----------------------------------------------

(95) वाळवंटी क्षेत्रात भूगर्भातील पाण्याची पातळी .... असते ?

उत्तर -- सर्वात खाली 

----------------------------------------------

(96) वाहनांमुळे होणारे प्रदुषण कमी करण्याचा उपाय काय आहे ?

उत्तर -- वायूरूप इंधनाचा वापर 

----------------------------------------------

(97)  मानवी पेशीत किती गुणसूत्रे असतात ?

उत्तर -- 46 (23 जोड्या)

----------------------------------------------

(98) मानवी शरीराचे सर्वसामान्य तापमान किती असते ?  

उत्तर -- 37° सेल्सिअस (98.4 फॅरनहाईट)

----------------------------------------------

(99) अजिबात प्रदूषण न करणारा स्वच्छ स्त्रोत कोणता ?

उत्तर -- सौर ऊर्जा 

----------------------------------------------

(100) भूपृष्ठावरील ऊर्जाचा सर्वात मोठा स्त्रोत कोणता ?

उत्तर -- सूर्य

----------------------------------------------

(101) पाण्याचे आकारमान वाढते जेव्हा ते ...... रूपात असते ?

उत्तर -- स्थायू 

----------------------------------------------

(102) वातावरणातील पाण्याच्या वाफेस ..... म्हणतात.

उत्तर -- आर्द्रता 

----------------------------------------------

(103) समुद्राची खोली कशाच्या साह्याने मोजतात ?

उत्तर -- फॅदोमीटर 

----------------------------------------------

(104) कुत्रे चावल्यावर देण्यात येणारी लस कोणी शोधून काढली ?

उत्तर -- लुई पाश्चर 

----------------------------------------------

(105) काळे सोने कशास म्हणतात ?

उत्तर -- पेट्रोलियम 

----------------------------------------------

(106) विद्युत दिव्यात कोणता वायू वापरला जातो ?

उत्तर -- नायट्रोजन 

----------------------------------------------

(107) माणसाच्या पाठीच्या कण्यात किती मणके असतात ?

उत्तर -- 24

 ============================

संकलन / लेखन :-

शंकर सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक )

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा - गरताड गावठाण 

केंद्र -- रोहोड  ता. साक्री  जि. धुळे 

9422736775 / 7721941496

सामान्यज्ञान - १४२‌ जोड्या

(१) इंद्रधनुष्यात  रंग = सात

(२) आकाशाचा रंग = निळा 

(३) पक्ष्यांचा राजा = गरूड 

(४) भारताचा राष्ट्रीय ध्वज =  तिरंगा

(५) भारताचे राष्ट्रीय फूल =  कमळ

(६) भारताचा राष्ट्रीय पक्षी =  मोर

(७)भारताचा राष्ट्रीय प्राणी = वाघ

(८) भारताचा राष्ट्रीय खेळ =  हाॅकी

(९) भारताचे राष्ट्रगीत = जनगणमन

(१०) भारताचे राष्ट्रीय गीत = वंदे मातरम् 

(११) फुलांचा राजा = गुलाब

(१२) फळांचा राजा =  आंबा

(१३) प्राण्यांचा राजा = सिंह

(१४) साखरेची चव = गोड 

(१५)भारताचे राष्ट्रीय फळ = आंबा 

(१६) महाराष्ट्रातील एकूण जिल्हे = ३६

(१७) महाराष्ट्र राज्याची राजधानी‌ = मुंबई

(१८) महाराष्ट्राचे राज्य फूल=  ताम्हण (जारुळ)

(१९) महाराष्ट्र राज्याचा राज्यवृक्ष = आंबा

(२०) महाराष्ट्र राज्याचा राज्यप्राणी = शेकरू

(२१) महाराष्ट्र राज्याचा राज्यपक्षी = हरियाल

(२२) महाराष्ट्रातील सर्वांत उंच शिखर = कळसुबाई

(२४) हत्तीच्या नाक म्हणजे = सोंड

(२५) आकाराने सर्वात मोठा पक्षी = शहामृग

(२६) पिसारा फुलवून नाचणारा पक्षी = मोर 

(२७) लांब मानेचा प्राणी = जिराफ 

(३१) सर्वांत मोठ्या कानांचा प्राणी = हत्ती 

(३२) वाळवंटात राहणारा प्राणी‌ = उंट 

(३३)झाडावर तुरूतुरू चढणारा प्राणी =खार 

(३४) लांब पिसे असलेला पक्षी = मोर 

(३५) ऊसापासून तयार होते = गूळ 

(३६) ऊसापासून तयार होते = साखर 

(३७) हरभ-याचा पीठ =  बेसन 

(३८) पोपटाचा रंग =  हिरवा 

(३९) मधमाशांचे घर = पोळे 

(४०) कोंबडीचे घर / निवारा = खुराडे 

(४१) चिमणीचे घर‌ = घरटे 

(४२) सिंहाचा निवारा= गुहा 

(४३) माणसाचा निवारा = घर 

(४४) वाघाचा निवारा = गुहा 

(४५) गाई - गुरांचा निवारा = गोठा 

(४६) पक्ष्यांचा समूह = थवा 

(४७) फुलांचा समूह = गुच्छ 

(४८) फुलझाडांचा समूह = ताटवा 

(४९) बांबूचा समूह‌ = बेट 

(५०) बैलांचे ओरडणे =  हंबरणे 

(५१) म्हशीचे ओरडणे  =  रेकणे 

(५२) म्हशीचे पिल्लू =  रेडकू

(५३) घोड्याचे पिल्लू = शिंगरु 

(५४) वाघिणीचे पिल्लू = बच्चा , बछडा 

(५५) गाईचे पिल्लू = वासरू 

(५६) हरणाचे पिल्लू = पाडस,  शावक 

(५७) शेळीचे पिल्लू =  करडू 

(५८) कुत्र्याचे पिल्लू = पिल्लू 

(५९) सिंहाचे पिल्लू = छावा 

(६०) मेंढीचे पिल्लू = कोकरू 

(६१) गाढवाचा पिल्लू = शिंगरु 

(६२) तेलबियांचा राजा = शेंगदाणा

(६३) कोळी या किड्याला पाय= आठ

(६४) ' खजूर ''  या फळात बिया = एक

(६५) फांद्या नसलेली वनस्पती = नारळ

(६६) घरटी न बांधणारा पक्षी = कोंबडी

(६७) घरात जळमटे करणारा प्राणी = कोळी

(६८) सोंड असलेला प्राणी =  हत्ती

(६९) घराची राखण करणारा प्राणी = कुत्रा

(७०) शेतीच्या कामात मदत करणारा प्राणी = बैल

(७१) पाय नसणारा प्राणी =  साप

(७२) सहा पाय असणारा प्राणी = झुरळ

(७३) सजीवांचे दोन गट = प्राणी व वनस्पती 

(७४)‌ बैलाची मादी =  गाय

(७५) कोकिळेने केलेला आवाज = कुहूकुहू

(७६) आवळ्याची चव =  तुरट

(७७)  लिंबाची चव = आंबाट

(७८) जगातील सर्वांत उंच प्राणी = जिराफ

(७९) मिठाची चव = खारट

(८०) गुळाची चव = गोड

(८१) चिंचेची चव = आंबट

(८२) कारल्याची चव = कडू

(८३) कावळ्याचा रंग = काळा

(८४) आपला देश = भारत

(८५) जगातील सर्वांत मोठा पक्षी = शहामृग

(८६) एक दिवसाचे तास = २४ तास

(८७) एक वर्षाचे महिने = १२ (बारा )

(८८) महाराष्ट्रातील सर्वांत लांब नदी =  गोदावरी

(८९) वेगाने धावणारा पक्षी = शहामृग

(९०) सूर्य उगवतो ती दिशा = पूर्व

(९१) सूर्य मावळतो ती दिशा = पश्चिम

(९२) ज्ञानेंद्रिये एकूण = पाच

(९३) मुख्य दिशा =  चार

(९४) उपदिशा = चार

(९५) आठवड्याचे वार = सात

(९६) आकाशाचा रंग =  निळा

(९७) कल्पवृक्ष  = नारळ ( माड )

(९८) महाराष्ट्राची राजभाषा =  मराठी

(९९) कच्च्या कैरीचा रंग = हिरवा

(१००) पृथ्वीचा आकार =  गोल

(१०१) सूर्यापासून मिळते = प्रकाश / उष्णता 

(१०२) सजीव सृष्टी असलेल ग्रह = पृथ्वी

(१०३) पूर्व दिशेच्या समोरची दिशा = पश्चिम

(१०४) दक्षिण दिशेच्या समोरची दिशा =  उत्तर

(१०५)सूर्योदयापासून सूर्यास्तापर्य॓तच्या काळ = दिन

(१०६) सूर्योस्तापासून सूर्यादयापर्यंतच्या काळ =  रात्र

(१०७) दिन व रात्र मिळून एक = पूर्ण दिवस

(१०८) आंब्याची बी = कोय

(१०९) फणसाची बी = आठळी

(११०) कापसाची बी  = सरकी

(१११) चिंचेची बी = चिंचोका

(११२) पारंब्या असणारे झाड =  वड

(११३)समुद्राच्या पाण्याची चव = खारट

(११४) मुख्य ऋतू = तीन 

(११५) ' मुंगी ' या किटकाला पाय =  सहा 

(११६)  एका वर्षात एकूण दिवस‌ = ३६५

(११७) मानवी रक्ताची चव = खारट

(११८) चवीचे प्रकार = चार 

(११९)भुईमुगाची बी = शेंगदाणा

(१२०) सूर्य उगवतो = सकाळी

(१२१) सूर्य उगवण्या‌ अगोदरची वेळ = पहाट

(१२२)सूर्य आकाशात मध्यावर आल्याची वेळ = दुपार

(१२३) सूर्य मावळण्याची वेळ = संध्याकाळ

(१२४) उन्हाळ्यातील हवा = गरम

(१२५) हिवाळ्यातील हवा = थंड

(१२६) पावसाळ्यातील हवा = दमट

(१२७) चवीचे प्रकार = गोड, कडू, आंबट, खारट.

(१२८) ज्ञानेंद्रिये = ज्ञान देणारे अवयव.

(१२९) डोळ्यांचा उपयोग = पाहण्यासाठी.

(१३०) कानाचा उपयोग = ऐकण्यासाठी

(१३१)नाकाचा उपयोग = वास घेणे / श्वास घेणे.

(१३२) शरीरावरील कातडी = त्वचा

(१३३) त्वचेमुळे मिळणारे ज्ञान = स्पर्शज्ञान

(१३४) दातांचा उपयोग = अन्न चावून खाण्यासाठी.

(१३५) बैल पुजेचा सण= पोळा 

(१३६)पावसाळ्याचे महिने = ४ ( चार)

(१३७) उन्हाळ्याचे महिने = ४ ( चार)

(१३८) हिवाळ्याचे महिने = ४ ( चार)

(१३९) एक मिनिटाचे सेकंद = ६०

(१४०) एक तासाचे मिनिटे = ६०

(१४१) एक महिन्याचे दिवस = ३० / ३१

(१४२) पिकलेल्या केळ्यांचा रंग = पिवळा

==========================

लेखन / संकलक :- शंकर सिताराम चौरे (प्रा. शिक्षक)

जि. प. प्रा. शाळा गरताड गावठाण, केंद्र रोहोड

ता. साक्री, जि. धुळे

९४२२७३६७७५  / ७७२१९४१४९६