गणित प्रश्नावली ( -- शंकर चौरे सर )

(1) ' ४८६ ' ही संख्या आंतरराष्ट्रीय संख्याचिन्हात कशी लिहाल ?

उत्तर --- 486

----------------------------------------------

(2) '973 ' ही संख्या देवनागरी संख्याचिन्हात कशी लिहाल ?

उत्तर --- ९७३

----------------------------------------------

(3) ' तीनशे एकोणपन्नास ' हे देवनागरी संख्याचिन्हात कसे लिहाल ?

उत्तर --- ३४९

----------------------------------------------

(4) ' 2396 ' ही संख्या देवनागरी संख्याचिन्हात कसे लिहाल ?

उत्तर --- २३९६

----------------------------------------------

(5) ' ३१९६ ' ही संख्या आंतरराष्ट्रीय संख्याचिन्हात कशी लिहाल ?

उत्तर --- 3196

----------------------------------------------

(6) ' ३९८९ ' ही संख्या अक्षरात कशी लिहाल ?

उत्तर --- तीन हजार नऊशे एकोणनव्वद 

-----------------------------------------------

(7) ' सव्वापाच हजार' हे अंकात कसे लिहाल ?

उत्तर --- ५२५०

----------------------------------------------

(8) ' १५००७ ' ही संख्या अक्षरात कशी लिहाल ?

उत्तर --- पंधरा हजार सात 

----------------------------------------------

(9) ' ९००९० ' ही संख्या अक्षरात कशी लिहाल ?

उत्तर --- नव्वद हजार नव्वद 

----------------------------------------------

(10) ' ४०४०४ ' ही संख्या अक्षरात कशी लिहाल ?

उत्तर --- चाळीस हजार चारशे चार 

----------------------------------------------

(11) ' चाळीस हजार चारशे चौदा ' ही संख्या अंकात लिहा.

उत्तर --- ४०४१४

----------------------------------------------

(12) ' पाच लाख पाच हजार पाच ' ही संख्या अंकात लिहा.

उत्तर --- ५०५००५

----------------------------------------------

(13) ५, ४, ३, ७, २  हे अंक एकदाच वापरून लहानात लहान पाच अंकी संख्या तयार करा.

उत्तर --- २३४५७

----------------------------------------------

(14) २, ५, १, ३  या अंकांपासून चार अंकी मोठ्यात मोठी कोणती संख्या तयार होईल ?

उत्तर --- ५३२१

----------------------------------------------

(15) ५, १, २, ७  हे अंक वापरून चार अंकी मोठ्यात मोठी समसंख्या तयार करा.

उत्तर --- ७५१२

----------------------------------------------

(16) चार अंकी मोठ्यात मोठी समसंख्या कोणती ?

उत्तर --- ९९९८

----------------------------------------------

(17) ५, १, २, ७   हे अंक वापरून चार अंकी मोठ्यात मोठी विषमसंख्या तयार करा.

उत्तर --- ७५२१

----------------------------------------------

(18) २, ५, १, ३  या अंकांपासून चार अंकी मोठ्यात मोठी कोणती संख्या तयार होईल ?

उत्तर --- ५३२१

----------------------------------------------

(19) २, १, ५, ०, ३  हे अंक एकदाच वापरून पाच अंकी लहानात लहान संख्या तयार करा.

उत्तर --- १०२३५

----------------------------------------------

(20) २५१६४  ही संख्या विस्तारित रूपात लिहा.

उत्तर --- २००००  + ५००० + १०० + ६० + ४

----------------------------------------------

(21) ' पाच हजार सहाशे एकोणपन्नास ' चे विस्तारित रूप लिहा.

उत्तर --- ५००० + ६०० + ४० + ९

----------------------------------------------

(22) ' ९४५२१ ' या संख्येत ९ या अंकाची स्थानिक किंमत किती ?

उत्तर --- ९००००

----------------------------------------------

(23) ' ३०८७६५'  या संख्येत ३ ची स्थानिक किंमत किती ?

उत्तर --- ३०००००

----------------------------------------------

(24) ' ९ '  हा अंक रोमन संख्याचिन्हात कसे लिहाल ?

उत्तर --- IX

----------------------------------------------

(25) ' १९ ' ही संख्या रोमन अंकात कसे लिहाल ?

उत्तर --- XIX

----------------------------------------------

(26) ' २९ ' हे रोमन अंकात कसे लिहाल ?

उत्तर --- XXIX

----------------------------------------------

(27) रोमन अंकात  ' L ' म्हणजे किती ?

उत्तर --- ५०

----------------------------------------------

(28)  १ ते १०० संख्यांमध्ये ' ९ ' हा अंक किती वेळा येतो ?

उत्तर --- २०

----------------------------------------------

(29) १ ते १०० संख्यांमध्ये  ' ० ' हा अंक एकूण किती वेळा येतो ?

उत्तर --- ११ वेळा 

----------------------------------------------

(30) १ ते १०० संख्यांमध्ये ' १ '  हा अंक एकूण किती वेळा येतो ?

उत्तर --- २१ वेळा 

----------------------------------------------

(31) ज्या संख्येच्या एककस्थानी  ०, २, ४, ६, ८ यापैकी एक अंक असतो, तिला ....... असे म्हणतात.

उत्तर --- समसंख्या 

----------------------------------------------

(32) ज्या संख्येच्या एककस्थानी १, ३, ५, ७, ९ यापैकी एक अंक असतो, तिला ........ असे म्हणतात.

उत्तर --- विषमसंख्या 

================================

संकलक :-- शंकर मुराबाई सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक )

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा - गरताड गावठाण 

केंद्र - रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे 

7721941496 / 9422736775

इतिहास प्रश्नावली ( शंकर चौरे सर )

(1) ' ग्रंथसाहेब ' हा शिखांचा पवित्र धर्मग्रंथ कोणी लिहिला ?

उत्तर -- गुरू नानक 

-----------------------------------------------

(2) भारतीय अर्थशास्राचे जनक कोण ?

उत्तर -- दादाभाई नौरोजी

------------------------------------------------

(3) जैन धर्माचे दोन प्रकार कोणते ?

उत्तर -- श्र्वेतांबर व दिगंबर 

----------------------------------------------

(4) अमेरिकेचा शोध कोणी लावला होता ?

उत्तर -- कोलंबस 

----------------------------------------------

(5) तानसेन हा कोणत्या राज्याच्या दरबारात होता ?

उत्तर -- अकबर 

----------------------------------------------

(6) वास्को - द - गामा पोर्तुगीज खलाशी कोणत्या बंदरावर उतरून भारतात आला ?

उत्तर -- कालिकत 

----------------------------------------------

(7) टपाल व तारपध्दतीचा जनक कोणाला म्हणतात ?

उत्तर -- लाॅर्ड डलहौसी 

----------------------------------------------

(8) ' मुस्लिम लिग ' ची स्थापना कोणी केली ?

उत्तर -- सर सय्यद अहमद खान 

----------------------------------------------

(9) ' मूकनायक ' हे वृत्तपत्र कोणी सुरु केले ?

उत्तर -- डॉ‌. बाबासाहेब आंबेडकर 

----------------------------------------------

(10) मंडालेच्या तुरुंगात असताना लोकमान्य टिळकांनी कोणता ग्रंथ लिहिला ?

उत्तर -- गीतारहस्य 

----------------------------------------------

(11) ' वंदे मातरम् ' हे वृत्तपत्र कोणी सुरु केले ?

उत्तर -- अरविंद घोष 

----------------------------------------------

(12) ' सरहद्द गांधी ' म्हणून कोणाला ओळखले जाते ?

उत्तर -- खान अब्दुल गफार खान –----------------------------------------------

(13) ' पुणे करार ' कोणा कोणात झाला ?

उत्तर -- महात्मा गांधी व डॉ. आंबेडकर 

----------------------------------------------

(14)  ' दांडी यात्रा ' कशाशी संबंधित होती ?

उत्तर -- मिठाचा कायदा मोडणे.

----------------------------------------------

(15) ' गीतांजली ' हे जगप्रसिद्ध काव्य कोणी लिहिले ?

उत्तर -- रवींद्रनाथ टागोर 

----------------------------------------------

(16) ' अभिनव भारत ' या संघटनेची स्थापना कोणी केली ?

उत्तर -- स्वातंत्र्यवीर सावरकर 

----------------------------------------------

(17) ' लोकहितवादी ' म्हणून कोणाला ओळखले जाते ?

उत्तर -- गोपाळ हरी देशमुख 

----------------------------------------------

(18) रयत शिक्षण संस्थेची स्थापना कोणी केली ?

उत्तर -- कर्मवीर भाऊराव पाटील 

----------------------------------------------

(19) ' आनंदमठ ' ही कादंबरी कोणी लिहिली ?

उत्तर -- बंकिमचंद्र चटर्जी 

----------------------------------------------

(20) भारताचे राष्ट्रगीत कोणी लिहिले आहे ?

उत्तर -- रवींद्रनाथ टागोर 

----------------------------------------------

(21) ' देशबंधू ' म्हणून कोणाला ओळखले जाते ?

उत्तर -- चित्तरंजन दास 

----------------------------------------------

(22) भारताची गानकोकिळा कोणाला म्हणतात ?

उत्तर -- सरोजिनी नायडू 

----------------------------------------------

(23) बुध्दांनी आपला उपदेश कोणत्या भाषेतून दिला ?

उत्तर -- पाली 

----------------------------------------------

(24) शिवाजी महाराजांच्या मंत्रिमंडळास काय म्हणतात ?

उत्तर - अष्टप्रधान मंडळ 

----------------------------------------------

(25) कोणत्या राजाचा दरबार ' नवरत्न दरबार ' म्हणून प्रसिद्ध होता ?

उत्तर -- अकबर 

----------------------------------------------

(26) ' सारे जहाँ से अच्छा ' हे गीत कोणी लिहिले ?

उत्तर -- महम्मद इक्बाल 

----------------------------------------------

(27) ' भारतीय असंतोषाचे जनक ' कोणास म्हणतात ?

उत्तर -- लोकमान्य टिळक 

----------------------------------------------

(28)  ' दि डिस्कव्हरी ऑफ इंडिया ' हे पुस्तक कोणी लिहिले ?

उत्तर -- जवाहरलाल नेहरू 

----------------------------------------------

(29) ' लाल - बाल ‍- पाल ' म्हणून कोण प्रसिद्ध होते ?

उत्तर -- लाल लजपतराय , बाळ गंगाधर टिळक, बिपिनचंद्र पाल.

----------------------------------------------

(30) परदेशी मालाच्या मोटारीसमोर कोणी आत्मबलिदान केले ?

उत्तर -- बाबू गेनू 

----------------------------------------------

(31) ' महात्मा गांधींचे आत्मचरित्र कोणते ?

उत्तर -- माझे सत्याचे प्रयोग 

----------------------------------------------

(32) आझाद हिंद फौजेचे/ सेनेचे संस्थापक कोण होते ?

उत्तर -- रासबिहारी बोस 

----------------------------------------------

(33) ' ओरायन ' या ग्रंथाचे लेखक कोण ?

उत्तर -- लोकमान्य टिळक 

----------------------------------------------

(34) भारत छोडो आंदोलनाची सुरुवात कधी झाली ?

उत्तर -- 8  ऑगस्ट 1942

----------------------------------------------

(35) महाराष्ट्राच्या पहिल्या महिला शिक्षिका कोण होत्या?

उत्तर -- सावित्रीबाई फुले 

----------------------------------------------

(36) जैन धर्माचे किती तीर्थकार होऊन गेले ?

उत्तर -- चोवीस 

----------------------------------------------

(37) जगप्रसिद्ध कैलास मंदिर हे कोणत्या लेण्यांमध्ये आहे ?

उत्तर -- वेरूळ 

----------------------------------------------

(38) मुघल सत्तेचा संस्थापक कोण ?

उत्तर -- बाबर 

----------------------------------------------

(39) भारतीय अंतराळ संशोधन कार्यक्रमाचे शिल्पकार कोण ?

उत्तर -- विक्रम साराभाई

----------------------------------------------

(40) भारतीय चित्रपट सृष्टीचे जनक कोण ?

उत्तर -- दादासाहेब फाळके

------------------------------------------------

(41) जैनांच्या पवित्र ग्रंथाला काय म्हणतात ?

उत्तर --- आगम सूत्र

----------------------------------------------------

(42) कोणत्या वेदांमध्ये औषधी वनस्पतींची माहिती दिलेली आहे ?

उत्तर --- अथर्ववेद 

----------------------------------------------------

(43) हडप्पा संस्कृतीमध्ये महास्नानगृह कोणत्या ठिकाणी सापडले आहे ?

उत्तर --- मोहेंजोदडो 

----------------------------------------------------

(44) छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यात असणारा देवगिरी किल्ला कोणत्या राज्यघराण्याने स्थापित केला ?

उत्तर --- यादव घराणे 

----------------------------------------------------

(45) कैलास मंदिराची निर्मिती कोणाच्या राजवटीत झाली.

उत्तर --- राष्ट्रकूट 

----------------------------------------------------

(46) गौतम बुद्ध यांचे जन्मस्थळ कोणते ?

उत्तर --- लुम्बिनी 

----------------------------------------------------

(47) हडप्पा संस्कृती कोणत्या नदीच्या खोऱ्यात विकसित झाली ?

उत्तर --- सिंधू 

----------------------------------------------------

(48) कोणत्या वेदामध्ये संगीताचा उल्लेख केलेला आहे ?

उत्तर --- सामवेद 

----------------------------------------------------

(49) पानिपतचे पहिले युद्ध कोणतामध्ये झाले ?

उत्तर --- बाबर आणि इब्राहम लोदी 

----------------------------------------------------

(50) पानिपतचे तिसरे युद्ध ...... वर्षी झाले.

उत्तर --- 1761

----------------------------------------------------

(51) छत्रपती संभाजी महाराजांनी कोणता संस्कृत ग्रंथ लिहिला ?

उत्तर --- बुधभूषण 

----------------------------------------------------

(52) 6 जून 1674 रोजी कोणत्या गडावर शिवरायांचा राज्याभिषेक संपन्न झाला ?

उत्तर --- रायगड 

----------------------------------------------------

(53) मराठ्यांनी ज्या अटकेवर 1758 मध्ये आपला ध्वज फडकवला ते अटक नावाचे ठिकाण सध्या कोठे आहे ?

उत्तर --- पाकिस्तान 

----------------------------------------------------

(54) छत्रपती संभाजी महाराजांचे समाधी स्थळ कोठे 

उत्तर --- वढू बुद्रुक 

----------------------------------------------------

(55) छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या पदस्पर्शाने पावन झालेले शिरपामाळ हे ठिकाण कोठे आहे ?

उत्तर --- जव्हार 

----------------------------------------------------

(56) इतिहासातील तीन प्रसिद्ध लढायांमुळे गाजलेले पानिपत हे शहर कोणत्या राज्यात आहे.

उत्तर --- हरियाणा 

----------------------------------------------------

(57) छत्रपती संभाजी महाराज यांचा जन्म ....... वर्षी झाला.

उत्तर --- 1657

----------------------------------------------------

(58) शिवाजी महाराजांनी अफजलखानाचा वध कोणत्या ठिकाणी केला ?

उत्तर --- प्रतापगड 

----------------------------------------------------

(59) छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या राज्याची प्रथम राजधानी कोणती होती ?

उत्तर --- राजगड 

----------------------------------------------------

(60) शिवाजी महाराजांच्या अष्टप्रधान मंडळातील सुमंत कोण होते ?

उत्तर --- रामचंद्र त्रिंबक डबीर 

----------------------------------------------------

(61) शिवाजी महाराजांचे आजोळ ....... ठिकाणी आहे.

उत्तर --- सिंदखेड राजा ( बुलढाणा ‌)

----------------------------------------------------

(62) शनिवारवाडा कोणाच्या कारकिर्दीत बांधला गेला आहे.

उत्तर --- बाजीराव पेशवे 

----------------------------------------------------

(63) छत्रपती शिवाजी महाराजांचा जन्म कोणत्या किल्ल्यावर झाला ?

उत्तर --- शिवनेरी 

----------------------------------------------------

(64) शिवाजी महाराजांचा राज्याभिषेक कोणत्या वर्षी झाला ?

उत्तर --- 1674

----------------------------------------------------

(65) कोणत्या लढाईने इंग्रजी सत्तेचा पाया बंगालमध्ये घातला गेला ?

उत्तर --- प्लासी 

----------------------------------------------------

(66)प्लासीची लढाई कोणामध्ये झाली ?

उत्तर --- सिराज उद्दौला व इंग्रज 

----------------------------------------------------

(67) ब्रिटिशांनी भारतात ....... या युद्धाने राजकीय सत्येची मुहूर्तमेढ रोवली ?

उत्तर --- प्लासीच्या 

----------------------------------------------------

(68) मुंबई बेट हे इंग्लंडचा राजा...... याला त्याच्या विवाहप्रसंगी आंदण म्हणून दिले.

उत्तर ---  दुसरा चार्ल्स 

----------------------------------------------------

(69) बक्सरची लढाई कधी झाली ?

उत्तर --- 22 आॅक्टोबर 1764

----------------------------------------------------

(70) मुंबई ब्रिटिशांना कोणाकडून आंदण मिळाले होते ?

उत्तर --- पोर्तुगीज 

----------------------------------------------------

(71) ईस्ट इंडिया कंपनीची पहिली फॅक्टरी भारतामध्ये कोठे स्थापन झाली ?

उत्तर --- सुरत 

----------------------------------------------------

(72) कोणत्या कायद्याने भारतातील व्यापारी मक्तेदारी रद्द केली ?

उत्तर --- 1813 सनदी कायदा 

----------------------------------------------------

(73) ईस्ट इंडिया कंपनी आणि सिराज उद्दौला यांच्या बद्दल प्लासीचे युद्ध कधी झाले ?

उत्तर --- 23 जून 1757

----------------------------------------------------

(74) प्लासीची लढाई कोणत्या साली झाली ?

उत्तर --- 1757

----------------------------------------------------

(75) कोणत्या महसुली पध्दतीत शेतकरी जमीन मालक बनले ?

उत्तर --- रयतवारी 

----------------------------------------------------

(76) वास्को - द - गामा यांनी कोणत्या राजाकडून व्यापारी सवलती मिळवल्या ?

उत्तर --- झामोरीन 

----------------------------------------------------

(77) अटलांटिक महासागर पार करून भारताकडे जाण्याचा प्रयत्न करताना अमेरिका खंडाचा शोध कोणी लावला ?

उत्तर --- कोलंबस

----------------------------------------------------

(78) क्रांतीकारकांनी 12 मे 1857 रोजी ...... यास दिल्लीचा बादशहा म्हणून घोषित केले.

उत्तर --- बहादूर शाह 

----------------------------------------------------

(79) 1857 च्या उठावाच्या वेळी कानपूरचे नेतृत्व कोणी केले ?

उत्तर --- नानासाहेब पेशवे 

----------------------------------------------------

(80) वीर बाबुराव शेडमाके ........ लढ्यात सहभागी होते ?

उत्तर --- 1857

----------------------------------------------------

(81) 1857 च्या उठावास स्वातंत्र्य युद्ध कोणी संबोधले ?

उत्तर --- वि. दा. सावरकर 

----------------------------------------------------

(82) पेशवा नानासाहेब यांचा सेनापती ...... याने 1857 च्या उठावात महत्त्वपूर्ण कामगिरी बजावली.

उत्तर --- तात्या टोपे 

----------------------------------------------------

(83)  1857 च्या उठावाची सुरूवात कोठे झाली ?

उत्तर --- मीरत 

----------------------------------------------------

(84) रौलेट अॅक्ट या काळ्या कायद्याविरूध्द महात्मा गांधी यांनी कोणत्या दिवशी हरताळ पाळण्याचे आवाहन केले होते ?

उत्तर --- 6 एप्रिल 1919

----------------------------------------------------

(85) चौकशी शिवाय कोणालाही कारागृहात डांबण्याचे अधिकार सरकारला कोणत्या कायद्याने मिळाले ?

उत्तर --- रौलेट कायदा 

----------------------------------------------------

(86) कोणत्या गोलमेज परिषदेत महात्मा गांधी राष्ट्रीय सभेचे प्रतिनिधी म्हणून उपस्थित होते ?

उत्तर --- दुसरी 

----------------------------------------------------

(87) राष्ट्रीय काँग्रेसच्या पहिल्या महिला अध्यक्षा कोण होत्या ?

उत्तर --- अॅनी बेझंट 

----------------------------------------------------

(88) राष्ट्रीय काँग्रेसच्या कोणत्या अधिवेशनात जहालवादी व मवाळवादी अशी फूट पडली ?

उत्तर --- सुरत, 1907

----------------------------------------------------

(89) सन 1936 साली राष्ट्रीय काँग्रेसचे अधिवेशन कोणत्या ठिकाणी झाले होते ?

उत्तर --- फैजपूर 

----------------------------------------------------

(90) राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना कोणत्या वर्षी झाली ?

उत्तर --- 1885

----------------------------------------------------

(91) ' चलो दिल्ली ' ही घोषणा कोणी दिली होती ?

उत्तर --- नेताजी सुभाषचंद्र बोस 

----------------------------------------------------

(92) पंजाब केसरी कोणास संबोधले जाते ?

उत्तर --- लाला लजपतराय 

----------------------------------------------------

(93) भारतीय स्वातंत्र्याचा कायदा कधी पारित झाला ?

उत्तर --- 18 जुलै 1947

----------------------------------------------------

(94) लालबहादूर शास्त्री यांचे समाधी स्थळास .... असे म्हणतात.

उत्तर --- विजयघाट

----------------------------------------------------

(95) जय जवान जय किसान या महान घोषणेचे जनक कोण आहेत ?

उत्तर --- लालबहादूर शास्त्री 

----------------------------------------------------

(96) महात्मा गांधी यांचे समाधी स्थळास .... असे म्हणतात.

उत्तर --- राजघाट ( नवी दिल्ली )

----------------------------------------------------

(97) दर्पण हे पत्र 1832 साली मुंबईत कोणी सुरू केले ?

उत्तर --- बाळशास्त्री जांभेकर 

----------------------------------------------------

(98) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी ...... वृत्तपत्र सुरू केले ?

उत्तर --- समता 

----------------------------------------------------

(99) मराठी वृत्तपत्राचे जनक म्हणून कोणास संबोधले जाते ?

उत्तर --- बाळशास्त्री जांभेकर 

----------------------------------------------------

(100) कृष्णाकाठ हे आत्मचरित्र कोणी लिहिले ?

उत्तर --- यशवंतराव चव्हाण 

----------------------------------------------------

(101) स्वतंत्र भारताच्या झेंड्याचे जनक म्हणून कोणाचा उल्लेख होतो ?

उत्तर --- मॅडम भिकाजी कामा 

----------------------------------------------------

(102) मराठीतील पहिले साप्ताहिक कोणी काढले?

उत्तर --- बाळशास्त्री जांभेकर 

----------------------------------------------------

(103) ' वंदे मातरम् ' हे गीत कोणत्या साहित्यातील आहे ?

उत्तर --- आनंद मठ 

----------------------------------------------------

(104) ' हू वेअर शुद्राज ' हा ग्रंथ कोणी लिहिला ?

उत्तर --- डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर 

----------------------------------------------------

(105) कोणास देश बंधू म्हणून ओळखले जाते ?

उत्तर -- चित्तरंजन दास 

----------------------------------------------------

(106) ' गुलामगिरी ' हा ग्रंथ कोणी लिहिला ?

उत्तर --- महात्मा फुले 

----------------------------------------------------

(107)' माझी जन्मपेठ ' हा ग्रंथ कोणी लिहिला ?

उत्तर --- स्वातंत्र्यवीर सावरकर 

----------------------------------------------------

(108) ' शेतकऱ्यांचा आसूड ' हा ग्रंथ कोणी लिहिला ?

उत्तर --- महात्मा फुले 

----------------------------------------------------

(109) ' बुध्द अॅड हिज धम्म ' हा ग्रंथ कोणी लिहिला आहे ?

उत्तर -- डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर 

----------------------------------------------------

(110) ग्रामगीता कोणी लिहिली आहे ?

उत्तर --- संत तुकडोजी महाराज 

----------------------------------------------------

(111) बहिष्कृत भारत हे पत्र 1927 मध्ये कोणी सुरू केले ?

उत्तर -- डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर 

----------------------------------------------------

(112) सत्यशोधक समाजाचे मुखपत्र म्हणून कोणते वृत्तपत्र ओळखले जाते ?

उत्तर --- दीनबंधू 

----------------------------------------------------

(113) ' रिडल्स इन हिंदूझम ' हे पुस्तक कोणी लिहिले आहे ?

उत्तर --- डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर 

----------------------------------------------------

(114) लोकमान्य टिळकांनी मंडालेच्या तुरुंगात असताना कोणता ग्रंथ लिहिला ?

उत्तर --- गीतारहस्य 

----------------------------------------------------

(115) ' डिस्कवरी आॅफ इंडिया ' हा ग्रंथ पंडित जवाहरलाल नेहरू यांनी ....... येथील तुरुंगात लिहिला.

उत्तर --- अहमदनगर ( अहिल्यानगर)

----------------------------------------------------

(116) ' केसरी ' हे वृत्तपत्र कोणी सुरू केले ?

उत्तर --- लोकमान्य टिळक 

----------------------------------------------------

(117) हरिजन हे साप्ताहिक कोणी सुरू केले ?

उत्तर --- महात्मा गांधी 

----------------------------------------------------

(118) लोकमान्य टिळकांनी कोणती वृत्तपत्रे सुरू केली ?

उत्तर --- केसरी व मराठा 

----------------------------------------------------

(119) ' माझे सत्याचे प्रयोग ' हे आत्मचरित्र कोणी लिहिले आहे ?

उत्तर --- महात्मा गांधी 

----------------------------------------------------

(120) आधुनिक भारताचे जनक या शब्दात कोणत्या समाजसुधारकाचा गौरव केला जातो ?

उत्तर --- राजा राममोहन रॉय 

----------------------------------------------------

(121) भारताचे पोलादी पुरुष म्हणून कोणाला संबोधले जाते ?

उत्तर --- सरदार वल्लभभाई पटेल 

----------------------------------------------------

(122) सरहद गांधी या नावाने कोणाला ओळखले जाते ?

उत्तर --- खान अब्दुल गफार खान 

----------------------------------------------------

(123) संत तुकडोजी महाराज यांचे जन्मगाव कोणते ?

उत्तर --- यावली  (अमरावती जिल्हा )

----------------------------------------------------

( 124) गाडगे बाबांचे जन्मगाव कोणते ?

उत्तर --- शेंडगाव  ( अमरावती जिल्हा )

----------------------------------------------------

(125) भारताने 1971 मध्ये युद्ध जिंकले होते म्हणून दरवर्षी ...... हा दिवस विजय दिवस म्हणून पाळला जातो ?

उत्तर --- 16 डिसेंबर 

----------------------------------------------------

(126) पवनार येथे परमधाम आश्रम कोणी स्थापन केले ?

उत्तर --- विनोबा भावे 

----------------------------------------------------

(127) हंटर आयोग कोणत्या घटनेच्या नंतर स्थापन झाला होता ?

उत्तर --- जालियनवाला बाग हत्याकांड 

----------------------------------------------------

(128) भारतीयांना इंग्रजी शिक्षण देण्याच्या धोरणाचा अवलंब ...... याच्या कारकिर्दीत करण्यात आला.

उत्तर --- लाॅर्ड विल्यम बेटिंग 

----------------------------------------------------

(129) 'लाला लजपत राय' यांना कोणत्या टोपण नावाने संबोधले जाते ?

उत्तर --- लाल 

----------------------------------------------------

(130) ' बाळ गंगाधर टिळक ' यांना कोणत्या टोपण नावाने संबोधले जाते ?

उत्तर --- बाल 

----------------------------------------------------

(131) ' बिपिन चंद्र पाल ' यांना कोणत्या टोपण नावाने संबोधले जाते ?

उत्तर --- पाल 

----------------------------------------------------

(132) महाराष्ट्रातील पहिल्या महिला शिक्षिका कोण होत्या ?

उत्तर --- सावित्रीबाई फुले 

-------------------------------------------

(133) पैगंबरांच्या उपदेशांचा संग्रह कोणत्या ग्रंथात आहे ?

उत्तर --- कुराण 

-------------------------------------------

(134) ' वंदे मातरम् ' हे गीत कोणी लिहिले आहे ?

उत्तर --- बंकिमचंद्र चटर्जी 

-------------------------------------------

(135) कस्तुरबा गांधींची समाधी कोठे आहे ?

उत्तर --- आगाखान पॅलेस, पुणे 

-------------------------------------------

(136) भूदान आंदोलनाचा कोणी सुरूवात केली होती ?

उत्तर --- विनोबा भावे 

-------------------------------------------

(137) भारत छोडो आंदोलन केव्हा सुरू झाले ?

उत्तर --- 9 आॅगस्ट 1942

-------------------------------------------

(138) कोणत्या आंदोलनात सरदार वल्लभभाई पटेलांनी मुख्य भूमिका बजावली ?

उत्तर --- बारडोली सत्याग्रह 

-------------------------------------------

(139) ' करा किंवा मरा ' चा मंत्र कोणी दिला ?

उत्तर --- महात्मा गांधी 

-------------------------------------------

(140) गांधींजींनी कोणत्या कायद्याला ' काळा कायदा ' म्हटले होते ?

उत्तर --- राॅलेट अॅक्ट 

-------------------------------------------

(141) जालियनवाला बागेत गोळी चालवण्याचा आदेश कोणी दिला होता ?

उत्तर --- जनरल डायर 

-------------------------------------------

(142) वर्ष 1919 मध्ये जालियनवाला बाग हत्याकांड कोठे झाले होते ?

उत्तर --- अमृतसर 

-------------------------------------------

(143) ' देशबंधु ' ची उपाधी कोणासंबंधी आहे ?

उत्तर --- चित्तरंजन दास 

-------------------------------------------

(144) ' गीतारहस्य ' नावाचा ग्रंथ कोणी लिहिला आहे ?

उत्तर --- बाळ गंगाधर टिळक 

-------------------------------------------

(145)  ' शेर - ए - पंजाब ' उपाधी कोणाला दिली होती ?

उत्तर --- लाला लजपतराय 

-------------------------------------------

(146) भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे पहिले अध्यक्ष कोण होते ?

उत्तर --- डब्लू सी बॅनर्जी 

-------------------------------------------

(147) ' गुलामगिरी '  पुस्तकाचे लेखक कोण होते ?

उत्तर --- ज्योतिबा फुले 

-------------------------------------------

(148) ' ब्राम्हो समाज ' चे संस्थापक कोण होते ?

उत्तर --- राजा राममोहन रॉय 

-------------------------------------------

(149) कोणाला  ' आधुनिकत भारताचे जनक ' मानले जाते ?

उत्तर --- राजा राममोहन रॉय 

-------------------------------------------

(150) ' मूकनायक ' हे वर्तमानपत्र कोणी सुरू केले ?

उत्तर --- डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर 

-------------------------------------------

(151) आर्य समाजाची स्थापना कोणी केली ?

उत्तर --- पंडिता रमाबाई 

-------------------------------------------

(152) शून्याचा शोध कोणी लावला ?

उत्तर --- आर्यभट्ट 

-------------------------------------------

(153) ' पंचतंत्र ' पुस्तकाचे लेखक कोण आहेत ?

उत्तर --- विष्णू शर्मा 

-------------------------------------------

(154) पानिपतचे पहिले युद्ध कोणामध्ये झाले ?

उत्तर --- बाबर व इब्राहिम लोदी 

-------------------------------------------

(155) चाॅंदबीबीची राजधानी कोठे होती ?

उत्तर --- अहमदनगर (अहिल्यानगर) 

-------------------------------------------

(156) पुणे येथे 1848 मध्ये मुलींसाठी पहिली शाळा कोणी सुरू केली ?

उत्तर --- महात्मा ज्योतिबा फुले 

-------------------------------------------

(157) स्वामी विवेकानंदांचे मूळ नाव काय होते ?

उत्तर --- नरेंद्रनाथ दत्त 

-------------------------------------------

(158) वेदांची संख्या किती आहे ?

उत्तर --- चार 

-------------------------------------------

(159) गौतमीपुत्र बुध्दाचे जन्मस्थळ कोठे आहे ?

उत्तर --- लुम्बिनी 

-------------------------------------------

(160) सांचीचा स्तूप कोणी बनवला होता ?

उत्तर --- सम्राट अशोक 

-------------------------------------------

(161) दिल्लीचा पहिला सुलतान कोण होता ?

उत्तर --- अल्लाउद्दीन खिलजी 

-------------------------------------------

(162) चारमीनारची निर्मिती कोणी केली होती ?

उत्तर --- कुतुबशाह

-------------------------------------------

(163) शीख धर्माचे संस्थापक कोणाला मानले जाते ?

उत्तर --- गुरू नानक 

-------------------------------------------

(164) मुघल वंशाचा संस्थापक कोण होता ?

उत्तर --- बाबर 

-------------------------------------------

(165) पानीपत चे पहिले युद्ध केव्हा सुरू झाले ?

उत्तर --- 21 एप्रिल 1526

-------------------------------------------

(166) भारतात बिबीचा मकबरा ( कबर) कोठे आहे ?

उत्तर --- छत्रपती संभाजीनगर  ( औरंगाबाद )

-------------------------------------------

(167) दिल्लीच्या लाल किल्ल्यांची निर्मिती कोणी केली होती ?

उत्तर --- शाहजहाॅं

 -------------------------------------------

(168) दिल्लीच्या प्रसिद्ध जामा मस्जिदची निर्मिती कोणी केली ?

उत्तर --- शाहजहाॅं 

-------------------------------------------

(169) आग्रा येथे यमुना नदीच्या काठावर आपल्या पत्नी मुमताज महालसाठी ताजमहाल कोणी बांधला ?

उत्तर --- शहाजहान

-------------------------------------------

(170) हवामहल कोठे स्थापित आहे ?

उत्तर --- जयपूर 

-------------------------------------------

(171) प्रसिद्ध चेतक घोडा कोणाशी संबंधित आहे ?

उत्तर --- राणा प्रताप 

-------------------------------------------

(172) भारताचा पहिला गव्हर्नर व व्हाईसराय कोण होता ?

उत्तर --- लाॅर्ड कैनिंग 

-------------------------------------------

(173) भारतामध्ये पहिली रेल्वे लाइन कोणत्या गव्हर्नर जनरल च्या काळात पसरवली गेली होती ?

उत्तर --- लाॅर्ड डलहौसी 

-------------------------------------------

(174) भारतात सर्वात प्रथम पहिली सुत गिरणी कोणत्या शहरात स्थापन झाली ?

उत्तर ---- मुंबई 

-------------------------------------------

(175) भारतात पहिली रेल्वे लाईनची निर्मिती इ. स. 1853 मध्ये कोणत्या शहरांमध्ये झाली ?

उत्तर --- मुंबई -- ठाणे 

-------------------------------------------

(176) 15 आॅगस्ट, 1947 नंतर भारताचा कोणता भाग पोर्तुगालांच्या हाती गेला होता ?

उत्तर --- गोवा 

-------------------------------------------

(177) भारताचा समुद्र मार्गे शोध कोणी लावला ?

उत्तर --- वास्को द गामा 

-------------------------------------------

(178) मुख्यतः कोणाच्या प्रयत्नांमुळे सती प्रथा नष्ट झाली ?

उत्तर --- राजा राममोहन राय 

-------------------------------------------

(179) महाराष्ट्राच्या कोणत्या सुधारकाला  ' लोकहितवादी '

म्हटले जाते ?

उत्तर --- गोपाल हरी देशमुख 

-------------------------------------------

(180) ' उलगुलान ' ( महाविद्रोह ) कोणाशी संबंधित आहे ?

उत्तर --- बिरसा मुंडा 

============================

संकलक :- शंकर मुराबाई सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक)

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा‌- गरताड गावठाण 

केंद्र - रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे 

9422736775  /  7721941496

सौ. चंदना शंकर चौरे ' यांच्या वाढदिवसानिमित्त विशेष(मराठी व्याकरण प्रश्नावली )

(१) मुखातून निघणाऱ्या मूल ध्वनीला काय म्हणतात ?

उत्तर -- वर्ण 

--------------------------------------------

(२) ' औष्ठ स्वर ' कोणते आहेत ?

उत्तर -- उ, ऊ 

--------------------------------------------

(३) भाषेचे स्पष्टीकरण करणा-या शास्त्राला .... म्हणतात.

उत्तर -- व्याकरण 

--------------------------------------------

(४) अर्थपूर्ण अक्षर समूह म्हणजे काय ?

उत्तर -- शब्द 

--------------------------------------------

(५) ' महाप्राण ' व्यंजन कोणते ?

उत्तर -- ह 

--------------------------------------------

(६) आर्यन गटातील भाषा कोणत्या ?

उत्तर -- मराठी, हिंदी, संस्कृत, गुजराती 

--------------------------------------------

(७) कंठ तालव्य वर्ण कोणते ?

उत्तर -- ए , ऐ 

--------------------------------------------

(८) महाप्राण वर्ण कोणते ?

उत्तर -- ख, घ, झ, ठ, ड, थ, द्, फ, भ, श, ष, स, ह.

--------------------------------------------

(९) मूळ मराठी वर्णमालेत एकूण वर्णांची संख्या किती होती ?

उत्तर -- ४८

--------------------------------------------

(१०) शासन निर्णय २०२२ नुसार महाराष्ट्र शासनाने स्वीकारलेल्या वर्णमालेमध्ये किती वर्ण आहेत ?

उत्तर -- ५२

--------------------------------------------

(११) नवीन सुधारित वर्णमालेमध्ये स्वर किती आहेत ?

उत्तर -- १४

--------------------------------------------

(१२) नवीन सुधारित वर्णमालेमध्ये स्वरादी किती आहेत ?

उत्तर -- २

--------------------------------------------

(१३) नवीन सुधारित वर्णमालेमध्ये व्यंजने किती आहेत ?

उत्तर -- ३४

--------------------------------------------

(१४) नवीन सुधारित वर्णमालेमध्ये विशेष संयुक्त व्यंजने किती आहेत ?

उत्तर -- २

--------------------------------------------

(१५) मराठी भाषेतील पहिला शिलालेख कोठे आढळला ?

उत्तर -- कर्नाटक 

--------------------------------------------

(१६) श् , ष्, स् या वर्णांना काय म्हणतात ?

उत्तर -- उष्मे 

--------------------------------------------

(१७) ज्या वर्णाचा उच्चार नाटकाद्वारे होतो त्यांना काय म्हणतात ?

उत्तर -- अनुनासिके 

--------------------------------------------

(१८) मराठी भाषेला अभिजात भाषेचा दर्जा कधी देण्यात आला ?

उत्तर -- ३ आॅक्टोबर २०२४

--------------------------------------------

(१९) स्वरादी वर्ण कोणते आहेत ?

उत्तर -- अं, अ:

--------------------------------------------

(२०) -हस्व स्वर कोणते आहेत ?

उत्तर -- अ, इ, उ, ऋ, लृ.

--------------------------------------------

(२१) प् , फ् , ब् , भ् , म् हे कोणते वर्ण आहेत ?

उत्तर -- ओष्ठय वर्ण 

--------------------------------------------

(२२) दंत्य वर्ण कोणते आहेत ?

उत्तर -- लृ , त् , थ् , द् , ध् , न्, ल् , स् 

--------------------------------------------

(२३) व्यंजनांना अक्षरात येण्यासाठी काय करावे ?

उत्तर -- व्यंजन व स्वर यांचे एकत्रीकरण 

--------------------------------------------

(२४) संयुक्त स्वर कोणते आहेत ?

उत्तर -- ए,  ऐ,  ओ,  औ 

--------------------------------------------

(२५)) ज्या वर्णाचा उच्चार स्पष्ट करण्यासाठी स्वरांचे सहाय्य घ्यावे लागते त्यांना काय म्हणतात ?

उत्तर -- व्यंजन 

--------------------------------------------

(२६) ज्या अक्षरात दोन किंवा अधिक व्यंजने प्रथम एकत्र येऊन शेवटी त्यात एक स्वर मिसळतो त्यासा .... म्हणतात.

उत्तर -- जोडाक्षर 

--------------------------------------------

(२७) ' क्ष ' व ' ज्ञ 'यांचा समावेश वर्णमालेच्या तक्त्यात काय म्हणून केला जातो ?

उत्तर -- विशेष संयुक्त व्यंजन 

--------------------------------------------

(२८) खालच्या व वरच्या ओठाचा उपयोग करून जे वर्ण आपण उच्चारतो त्यांना ..... वर्ण म्हणतात.

उत्तर -- ओष्ठय ( उ, ऊ, प्, फ्, ब्, भ्, म् )

--------------------------------------------

(२९) मराठी व्याकरणात वर्णमालेत एकूण किती स्वर आहेत ?

उत्तर -- १४

--------------------------------------------

(३०) मराठी भाषा लेखनासाठी कोणत्या लिपीचा वापर करतात ?

उत्तर -- देवनागरी 

--------------------------------------------

(३१) देवनागरी लिपी असणाऱ्या भाषा कोणत्या ?

उत्तर -- मराठी, गुजराती, हिंदी, संस्कृत.

--------------------------------------------

(३२) उच्चारण स्थान एकच असणा-या स्वरांना काय म्हणतात ?

उत्तर -- सजातीय स्वर 

--------------------------------------------

(३३) ऋ हा स्वर कोणत्या प्रकारचा आहे ?

उत्तर -- मुर्धव्य 

--------------------------------------------

(३४) तोंडावाटे निघणाऱ्या मूलध्वनींना काय म्हणतात ?

उत्तर -- वर्ण 

--------------------------------------------

(३५) ज्या वर्णाचा स्वतंत्रपणे उच्चार करता येतो, त्यांना काय म्हणतात ?

उत्तर -- स्वर 

--------------------------------------------

(३६) चौदाखडी कशी तयार होते ?

उत्तर -- व्यंजनांत चौदा स्वर मिसळून 

--------------------------------------------

(३७) मराठी भाषेत ' क्ष ' व ' ज्ञ ' ही ..... आहेत.

उत्तर -- जोडाक्षरे

--------------------------------------------

(३८) इ, ए हे ...... स्वर आहेत.

उत्तर -- विजातीय 

--------------------------------------------

(३९) इंग्रजीतून मराठीत आलेली इंग्रजी स्वरांची जोडी कोणती ?

उत्तर -- अॅ,  ऑ 

--------------------------------------------

(४०) मराठी वर्णमालेत एकूण किती वर्ण महाप्राण म्हणून मानले जातात ?

उत्तर -- १४

--------------------------------------------

(४१) -हस्व स्वरांचा उच्चार कसा असतो ?

उत्तर -- कमी लांबीचा

--------------------------------------------

(४२) संयुक्त स्वर हे ....... असतात.

उत्तर -- दीर्घ उच्चाराने 

--------------------------------------------

(४३) शब्दांच्या एकूण किती जाती आहेत ?

उत्तर -- ८ ( आठ )

--------------------------------------------

(४४) मराठीमध्ये लिंगाचे मुख्य प्रकार किती ‌?

उत्तर -- तीन 

--------------------------------------------

(४५) मराठीत किती वचन आहेत ?

उत्तर -- २ ( दोन )

--------------------------------------------

(४६) काळाचे मुख्य प्रकार किती ‌?

उत्तर -- ३ ( तीन )

--------------------------------------------

(४७) ' र ' या व्यंजनाची जोडाक्षरे लिहिण्याच्या पध्दती किती आहेत ?

उत्तर --- चार 

-------------------------------------------

(४८) अतिशय क्रोध किंवा चीड भावनेतून कोणता रस निर्माण होतो ?

उत्तर --- रौद्र 

-------------------------------------------

(४९) ' कान फुटले तुहे का तोंडाले कुलूप लावल कोन ?

 हे वाक्य कोणत्या बोलीभाषेतील आहे ?

उत्तर --- व-हाडी

-------------------------------------------

(५०) मूळ महाप्राण वर्ण कोणता आहे ?

उत्तर --- ह

-------------------------------------------

(५१) साधारणतः ' ह '  युक्त उच्चार होणा-या वर्णांना ------- व्यंजने म्हणतात.

उत्तर --- महाप्राण 

-------------------------------------------

(५२) एकूण महाप्राण वर्ण किती आहेत ?

उत्तर --- 14

-------------------------------------------

(५३) ज्या व्यंजनाचा उच्चार करतांना त्यात तीव्रता / कठीणपणा दिसून येतो त्यास ...... व्यंजन म्हणतात.

उत्तर --- कठोर 

-------------------------------------------

(५४) ' भरधाव ' या शब्दातील उपसर्ग ओळखा.

उत्तर --- भर 

-------------------------------------------

(५५) ' कुसंगती ' या शब्दाला -------- हे उपसर्ग लागून आले आहे.

उत्तर ---  ' कु '

-------------------------------------------

(५६) ' जमीनदार ' या शब्दाला ....... प्रत्यय लागून आले आहे ?

उत्तर ---  दार 

-------------------------------------------

(५७) शब्दांच्या एकूण जातीपैकी किती शब्दजाती ' अविकारी आहेत ?

उत्तर --- चार 

-------------------------------------------

(५८) ' वा-याने हलते रान ' यातील ' रान ' या नामाचे लिंग ओळखा.

उत्तर --- नपुंसकलिंग

-------------------------------------------

(५९) आकाशात विहरणारे पक्षी पाहून मन आनंदून गेले.

( या वाक्यातील ' पक्षी ' या शब्दाचे लिंग ओळखा.)

उत्तर --- पुल्लिंग

-------------------------------------------

(६०) ' रोपटे ' या शब्दाचे अनेकवचन कोणते ?

उत्तर --- रोपटी 

-------------------------------------------

(६२) ' पिसू ' या शब्दाचे अनेकवचन कोणते ?

उत्तर --- पिसवा 

-------------------------------------------

(६३) कोणत्या विभक्तीला प्रत्यय नसतात ?

उत्तर --- प्रथमा 

-------------------------------------------

(६४) सर्वनामाचे एकंदर किती प्रकार पडतात ?

उत्तर --- सहा 

-------------------------------------------

(६५) ' मूसळदार पावसाने धरती ओलिचिंब झाली, पण शिवारे पाण्याने तुडुंब भरली.' ( या वाक्यातील विशेषण कोणते ? )

उत्तर --- मुसळधार 

-------------------------------------------

(६६) ' यथान्याय ' या सामासिक शब्दाचा योग्य विग्रह कोणता ?

उत्तर --- न्यायाप्रमाणे 

-------------------------------------------

(६७) ' प्राजक्ता उद्या येणार आहे ना ?'  वाक्याचा प्रकार कोणता ?

उत्तर --- प्रश्नार्थी 

-------------------------------------------

(६८) ' हो तर, अगदी बरोबर, एकशे दहा मोहरा होत्या. 

वाक्यप्रकार ओळखा.

उत्तर --- होकारार्थी 

-------------------------------------------

(६९) ' माधव भित्रा नाही.' या वाक्याचे अर्थ न बदलता होणारे होकारार्थी वाक्य कोणते ?

उत्तर --- माधव शूर आहे.

-------------------------------------------

(७०) ' लहानपण देगा देवा |  मुंगी साखरेचा रवा '  हे कोणत्या अलंकाराचे उदाहरण आहे ?

उत्तर --- दृष्टान्त 

-------------------------------------------

(७१) ' तुला हे पुस्तक आवडले .... ' या वाक्यात गाळलेल्या जागी कोणते योग्य विरामचिन्ह येईल ?

उत्तर --- प्रश्नचिन्ह 

-------------------------------------------

(७२) तो म्हणाला,  " मी येईन."   या वाक्यात किती विरामचिन्हे आहेत ?

उत्तर ---  तीन 

-------------------------------------------

(७३) ' काळ्या दगडावरची रेघ '  म्हणजे ........

उत्तर --- खोटे न ठरणारे शब्द.

-------------------------------------------

(७४) ' तुझे नाव काय '  या वाक्यापुढे कोणते विरामचिन्ह येईल ?

उत्तर --- प्रश्नचिन्ह 

-------------------------------------------

(७५)  'उंबरठे झिजवणे ' या वाक्यप्रचाराचा अर्थ सांगा.

उत्तर --- हेलपाटे मारणे.

-------------------------------------------

(७६) ' घाम गाळणे ' या वाक्यप्रचाराचा अर्थ काय ?

उत्तर --- खूप कष्ट करणे.

-------------------------------------------

(७७) कवितेची रचना करणारी ...........

उत्तर --- कवयित्री 

-------------------------------------------

(७८) मामाला पत्र लिहिताना कोणता मायना लिहाल ?

उत्तर --- तीर्थस्वरूप 

-------------------------------------------

(७९) धाकट्या भावाला पत्र लिहिताना कोणता मायना लिहाल ?

उत्तर --- चिरंजीव 

-------------------------------------------

(८०) आपल्या वडिलांना पत्र लिहिताना कोणता आदरार्थी शब्द वापराल ?

उत्तर --- तीर्थरूप 

-------------------------------------------

(८१) आपल्या मोठ्या भावाला पत्र लिहिताना कोणता मायना वापराल ?

उत्तर --- तीर्थस्वरूप 

-------------------------------------------

(८२) काकांना पत्र लिहिताना कोणता मायना वापराल ?

उत्तर --- तीर्थस्वरूप 

-------------------------------------------

(८३) आपल्या शिक्षकांना पत्र लिहिताना कोणता मायना वापराल ?

उत्तर --- मा‌‌. गुरूवर्य 

-------------------------------------------

(८४) आरोग्यधिका-याला अर्ज लिहिताना कोणता मायना वापराल ?

उत्तर --- माननीय 

-------------------------------------------

(८५) धाकट्या बहिणीस पत्र लिहिताना कोणता मायना वापराल ?

उत्तर --- चिरंजीव 

-------------------------------------------

(८६) सा. न. संक्षिप्तरूपाचे पूर्ण रूप सांगा.

उत्तर --- साष्टांग नमस्कार 

-------------------------------------------

(८७) ती. स्व. संक्षिप्तरूपाचे पूर्ण रूप सांगा.

उत्तर --- तीर्थस्वरूप 

-------------------------------------------

(८८) वि. वि.  संक्षिप्तरूपाचे पूर्ण रूप सांगा.

उत्तर --- विनंती विशेष 

-------------------------------------------

(८९) ' मेघ ' या शब्दाला समानार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- ढग 

-------------------------------------------

(९०) ' पराजय ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- जय 

-------------------------------------------

(९१) ' भाजी ' या शब्दाला जोडून येणारा शब्द कोणता ?

उत्तर --- पाला 

-------------------------------------------

(९२) जसा हरणासारखा चपळ तसा वाघासारखा.......

उत्तर --- हिंस्त्र 

-------------------------------------------

(९३) लढाईत शौर्याने लढणारी स्त्री ..........‌

उत्तर --- वीरांगना 

-------------------------------------------

(९४) मोजता येणार नाही असे ..........

उत्तर --- अगणित 

-------------------------------------------

(९५) ' रक्षण करणारा ' या शब्दसमूहाबदल एक शब्द सांगा.

उत्तर --- रक्षक 

-------------------------------------------

(९६) ' जमिनीखाली गुप्त मार्ग ' या शब्दसमूहासाठी एक शब्द सांगा.

उत्तर --- भुयार 

-------------------------------------------

(९७) गाईचे हंबरणे तशी वाघाची ............

उत्तर --- डरकाळी 

-------------------------------------------

(९८) कुत्र्याचे भुंकणे तसे म्हशीचे ........‌.....

उत्तर --- रेकणे 

-------------------------------------------

(९९) चिमणीची चिवचिव तसे कोकिळीचे  ..........

उत्तर --- कुहूकुहू 

-------------------------------------------

(१००) बेडकाचे डरावणे तसे कोंबड्याचे.........

उत्तर --- आरवणे 

-------------------------------------------

(१०१) घंटेची घणघण तशी पैंजणांची .........

उत्तर --- छुमछुम 

-------------------------------------------

(१०२) अश्रूंची घळघळ तशी पानांची .........

उत्तर --- सळसळ 

-------------------------------------------

(१०३) वाघाच्या ............ सर्व जंगल दणाणून गेले.

उत्तर --- डरकाळीने

-------------------------------------------

(१०४) जसा गुरांचा कळप तसा उंटांचा ..........

उत्तर --- तांडा 

-------------------------------------------

(१०५) जशी पोत्यांची थप्पी तशी नाण्याची .......

उत्तर --- चळत 

-------------------------------------------

(१०६) किल्ल्यांचा जुडगा तसा केळ्याचा .......

उत्तर --- लोंगर / घड 

-------------------------------------------

(१०७) पक्ष्यांचा एक थवा त्या करवंदीच्या ......... जाऊन लपला.

उत्तर --- जाळीत 

-------------------------------------------

(१०८) पक्ष्यांच्या समूहाला काय म्हणतात ?

उत्तर --- थवा 

-------------------------------------------

(१०९) मधमाश्यांच्या घराला काय म्हणतात ?

उत्तर --- पोळे 

-------------------------------------------

(११०) गाईगुरांना बांधण्याची जागा म्हणजे ........

उत्तर --- गोठा 

-------------------------------------------

(१११) जसे गाईचे वासरू तसे म्हशीचे .........

उत्तर --- रेडकू 

-------------------------------------------

(११२) ' कळ लावणे ' या वाक्यप्रचारातील  ' कळ ' या शब्दाचा नेमका अर्थ काय ?

उत्तर --- भांडण 

-------------------------------------------

(११३) ' वंदन ' या शब्दातील अनुस्वार काढून टाकल्यास नवीन तयार होणाऱ्या शब्दाचा अर्थ कोणता ?

उत्तर --- मुख 

-------------------------------------------

(११४) ' नेताजी ' ही पदवी कोणाला मिळाली आहे ?

उत्तर --- सुभाषचंद्र बोस 

-------------------------------------------

(११५) साने गुरुजींचे संपूर्ण नाव काय होते ?

उत्तर --- पांडुरंग सदाशिव साने 

-------------------------------------------

(११६) ' मेरी झांशी नही दुॅंगी !' ही घोषणा कोणी दिली होती  ?

उत्तर --- राणी लक्ष्मीबाई 

-------------------------------------------

(११७) ' जय जवान जय किसान !'  ही घोषणा कोणी दिली होती ?

उत्तर --- लालबहादूर शास्त्री 

-------------------------------------------

(११८) वाक्य म्हणजे ........

उत्तर --- पूर्ण अर्थ व्यक्त करणाऱ्या सुसंगत शब्दसमूहाला 'वाक्य' म्हणतात.

------------------------------------------

(११९) स्वरादी वर्णाची जोडी कोणती ?

उत्तर --- अं  अ:

------------------------------------------

(१२०) सजातीय स्वरांची जोडी कोणती ?

उत्तर --- अ - आ / इ - ई / उ - ऊ

------------------------------------------

(१२१) विजातीय स्वरांची जोडी कोणती ?

उत्तर --- अ - इ /  उ - अ / ऊ - आ  / अ - व

------------------------------------------

(१२२) मराठी भाषेतील स्वतंत्र स्वर कोणता ?

उत्तर --- ळ

------------------------------------------

(१२३) ' इ ' हा स्वर कोणत्या प्रकारचा आहे ?

उत्तर --- -हस्व

------------------------------------------

(१२४) ' काळ्या दगडावरची रेघ म्हणजे ........

उत्तर --- खोटे न ठरणारे शब्द 

---------------------------------------------

(१२५) स्वातंत्र्याचा 75 वा वाढदिवस म्हणजे .....

उत्तर --- अमृत महोत्सव 

---------------------------------------------

(१२६) ' अजातशत्रू ' या अलंकारिक शब्दाचा अर्थ काय आहे ?

उत्तर --- शत्रू नसलेला 

---------------------------------------------

(१२७) ' गाजरपारखी ' या अलंकारिक शब्दाचा अर्थ काय ?

उत्तर --- कसलीही पारख नसलेला.

---------------------------------------------

(१२८) ' घनश्याम सुंदरा श्रीधरा अरूणोदय झाला ' ‌ या वाक्यातील रस ओळखा.

उत्तर --- शांत रस 

---------------------------------------------

(१२९) ' गर्जा जयजयकार, क्रांतीचा, गर्जा जयदेवकार ' या काव्यपंक्तीतील रस ओळखा.

उत्तर --- वीर 

---------------------------------------------

(१३०) ' अण्णा व अक्का ' हे मराठीतील शब्द कोणत्या भाषेतून आलेले शब्द आहेत ?

उत्तर --- कानडी 

---------------------------------------------

(१३१) घी, शेठ, खादी हे शब्द मराठी भाषेत कोणत्या भाषेतून आलेले आहेत ?

उत्तर --- गुजराती

---------------------------------------------

(१३२) परात, घमेले, टिकाव, पिस्तूल, साबूदाणा हे शब्द मराठी भाषेत कोणत्या भाषेतून आलेले आहेत ?

उत्तर --- पोर्तुगीज 

---------------------------------------------

(१३३) पेशवा, हकीकत, पोशाख, तराजू, मेहरबान हे शब्द मराठी भाषेत कोणत्या भाषेतून आलेले आहेत ?

उत्तर --- फारशी 

---------------------------------------------

(१३४) ' साहेब, जुलूम, फकीर, जाहीर' हे शब्द मराठी भाषेत कोणत्या भाषेतून आला आहे ?

उत्तर --- अरबी 

---------------------------------------------

(१३५) चिल्लीपिल्ली, सार, मठ्ठा हे शब्द कोणत्या भाषेतील आहेत ?

उत्तर --- तामिळी 

---------------------------------------------

(१३६) ' किटूकमिडूक, अनारसा हे मराठीत आलेले शब्द कोणत्या भाषेतून आलेले आहेत ?

उत्तर --- तेलुगू 

---------------------------------------------

(१३७) विधानार्थी वाक्याचे शेवटी कोणती विरामचिन्हे येईल ?

उत्तर --- पूर्णविराम 

---------------------------------------------

(१३८) ' तुझे नाव काय आहे '  या वाक्य पुढे कोणते विराम चिन्ह येईल ?

उत्तर --- प्रश्नचिन्ह 

---------------------------------------------

(१३९) ज्या गावच्या बोरी त्या गावच्या ....... ( म्हण पूर्ण करा. )

उत्तर --- बाभळी 

---------------------------------------------

(१४०) " डोक्यावर खापर फोडणे " या म्हणीचे अर्थ काय ?

उत्तर --- दोष देणे 

---------------------------------------------

(१४१) ' दुभत्या गायीच्या लाथा गोड '  या म्हणीचा अर्थ सांगा.

उत्तर --- फायदेशीर गोष्टींसाठी त्रास सहन करणे.

---------------------------------------------

(१४२) ' कुंपणाने शेत खाल्ले ' म्हणीचा अर्थ ओळखा.

उत्तर --- रक्षणकर्त्याकडून नुकसान होणे.

---------------------------------------------

(१४३) काखेत कळसा आणि गावाला वळसा '  या म्हणीचा अर्थ ओळखा.

उत्तर --- वस्तू जवळ असूनही सर्वत्र शोधणे.

---------------------------------------------

(१४४) ' नाचता येईना ........ वाकडे '   म्हण पूर्ण करा.

उत्तर --- अंगण 

---------------------------------------------

(१४५) ' घाम गाळणे '  या वाक्यप्रचाराचा अर्थ ओळखा ?

उत्तर --- खूप कष्ट करणे.

---------------------------------------------

(१४६) ' काढता पाय घेणे '  याचा अर्थ ?

उत्तर --- निघून जाणे.

---------------------------------------------

(१४७) ' रक्ताचे पाणी करणे '  या वाक्प्रचाराचा अर्थ काय ?

उत्तर --- खूप कष्ट करणे.

---------------------------------------------

(१४८) चार रस्ते एकत्र येतात ते ठिकाण ..........

उत्तर --- चौक 

---------------------------------------------

(१४९) ' केसाने गळा कापणे म्हणजे .........

उत्तर --- विश्वासघात होणे.

---------------------------------------------

(१५०) गुरांचा समूह म्हणजे ..........

उत्तर --- कळप 

---------------------------------------------

(१५१) कुसुमाग्रज यांचे मूळ नाव काय आहे ?

उत्तर --- वि. वा. शिरवाडकर ( विष्णू वामन शिरवाडकर )

---------------------------------------------

(१५२) गोविंदाग्रज यांचे मूळ नाव काय आहे ?

उत्तर --- राम गणेश गडकरी 

---------------------------------------------

(१५३) ' कृष्णाजी केशव दामले ' यांचे टोपण नाव काय आहे ?

उत्तर --- केशवसुत 

--------------------------------------------

(१५४) ' श्रद्धांजली ' मधील एकूण वर्ण किती ?

उत्तर --- दहा 

--------------------------------------------------

(१५५) अ - आ, इ - ई, उ - ऊ, हे कोणत्या प्रकारचे स्वर आहेत ?

उत्तर ---  सजातीय 

--------------------------------------------------

(१५६) ए , ऐ, ओ, औ हे कोणत्या प्रकारचे स्वर आहेत ?

उत्तर --- संयुक्त स्वर 

--------------------------------------------------

(१५७) मराठी वर्णमालेतील अं, अ: यांना काय म्हणतात ?

उत्तर --- स्वरादी

--------------------------------------------------

(१५८) ' नैऋऊ ' या शब्दामधील वर्णाची संख्या किती ?

उत्तर --- सहा 

--------------------------------------------------

(१५९) मराठी वर्णमालेत किती स्वरादी आहेत ?

उत्तर --- दोन   ( अं, अ: )

--------------------------------------------------

(१६०) ' आ ' हा स्वर कोणत्या वर्णप्रकारात मोडतो ?

उत्तर --- कंठ्य 

--------------------------------------------------

(१६१) ' जलावतरण ' या संधीचा योग्य विग्रह ओळखा.

उत्तर --- जल + अवतरण 

--------------------------------------------------

(१६२) ' भाकरी ' हा शब्द कोणत्या भाषेतून मराठी भाषेत आला आहे ?

उत्तर --- कानडी 

--------------------------------------------------

(१६३) ' अनुक्रम ' या शब्दातील उपसर्ग ओळखा.

उत्तर --- अनु 

--------------------------------------------------

(१६४) ' मान्य ' या शब्दापासून तयार होणारा उपसर्गयुक्त अचूक शब्द कोणता ?

उत्तर --- अमान्य 

--------------------------------------------------

(१६५) ' सभा ' या शब्दाचे लिंग कोणते ?

उत्तर --- स्त्रीलिंग 

--------------------------------------------------

(१६६) आकाशात विहरणारे पक्षी पाहून मन आनंदून गेले.

( या वाक्यातील ' पक्षी ' शब्दाचे लिंग ओळखा. )

उत्तर --- पुल्लिंग 

--------------------------------------------------

(१६७) ' वा-याने हलते रान '   यातील ' रान ' या नामाचे लिंग ओळखा.

उत्तर --- नपुंसकलिंग 

--------------------------------------------------

(१६८) ' रोपटे ' या शब्दाचे अनेकवचन कोणते ?

उत्तर --- रोपटी 

--------------------------------------------------

(१६९) ' पिसू ' या शब्दाचे अनेकवचन कोणते ?

उत्तर --- पिसवा 

--------------------------------------------------

(१७०) कोणत्या विभक्तीला प्रत्यय नसतात ?

उत्तर --- प्रथमा 

--------------------------------------------------

(१७१) कोणत्या दोन विभक्तीचे प्रत्यय सारखे आहेत ?

उत्तर --- द्वितीया आणि चतुर्थी

--------------------------------------------------

(१७२) ' नव्याची नवलाई सा-यांनाच वेड लावणे ' ‌  या वाक्यातील भाववाचक नाम ओळखा.

उत्तर --- नवलाई 

--------------------------------------------------

(१७३) ' तुला काय पाहिजे ?'   या वाक्यातील  ' काय ' कोणत्या प्रकारचे सर्वनाम आहे ?

उत्तर --- प्रश्नार्थक 

--------------------------------------------------

(१७४) ' पिशवीत काय आहे हे कुणालाच माहीत नाही ' या वाक्यातील सर्वनामाचा प्रकार ओळखा.

उत्तर --- अनिश्चित 

--------------------------------------------------

(१७५) सर्वनामाचे एकंदर किती प्रकार पडतात ?

उत्तर --- सहा 

--------------------------------------------------

(१७६) 'कोणी कोणास हसू नये.'   या वाक्यातील सर्वनामाचा प्रकार कोणता ?

उत्तर --- अनिश्चित 

--------------------------------------------------

(१७७) ' मूसळधार पावसाने धरती ओलिचिंब झाली, पण शिवारे पाण्याने तुडुंब भरली.' ( या वाक्यातील विशेषण कोणते ?

उत्तर --- मुसळधार 

--------------------------------------------------

(१७८) वाक्यातील क्रियापद जेव्हा कर्माप्रमाणे बदलते तेव्हा कोणता प्रयोग होतो.

उत्तर --- कर्मणी 

--------------------------------------------------

(१७९) ' हो तर, अगदी बरोबर, एकशे दहा मोहरा होत्या.'

वाक्यप्रकार ओळखा.

उत्तर --- होकारार्थी 

--------------------------------------------------

(१८०) ' तुला हे पुस्तक आवडले....'  या वाक्यात गाळलेल्या जागी कोणते विरामचिन्ह येईल ?

उत्तर --- प्रश्नचिन्ह 

--------------------------------------------------

(१८१) ' काय हाहाकार माजवला भूकंपाने '  या वाक्यापुढे कोणते विरामचिन्ह हवे ?

उत्तर --- उद्गारवाचक 

--------------------------------------------------

(१८२) सहसंबंध ओळखा :  घुबडाचा : घुत्कार,  तर हंसांचा 

:  ?

उत्तर --- कलरव 

---------------------------------------------------

(१८३) ज्या वर्णाचा स्वतंत्रपणे उच्चार करता येतो, त्यांना काय म्हणतात ?

उत्तर -- स्वर  

---------------------------------------------------

(१८४) मराठी भाषेत ' क्ष ' व ' ज्ञ ' ही ...... आहेत.

उत्तर -- जोडाक्षरे 

---------------------------------------------------

(१८५) ' चहा गोड आहे. ' यातील ' गोड ' पुढीलपैकी काय आहे ?

उत्तर -- विशेषण 

---------------------------------------------------

(१८६) ' सुनिल आंबा खातो ' या वाक्यातील क्रियापद ओळखा ?

उत्तर -- खातो 

--------------------------------------------------

(१८७) मराठी भाषा दिन कधी असतो ?

उत्तर --- 27 फेब्रुवारी 

-------------------------------------------------

(१८८) ' मृत्यूंजय ' या कांदबरीचे लेखक कोण ?

उत्तर --- शिवाजी सावंत 

-------------------------------------------------

(१८९) ' गोविंदाग्रज ' हे टोपण नाव कोणाचे ?

उत्तर --- राम गणेश गडकरी 

-------------------------------------------------

(१९०) ' श्यामची आई ' या पुस्तकाचे लेखक कोण ?

उत्तर --- साने गुरुजी 

-------------------------------------------------

(१९१) ' खानदेशाची कवयित्री ' म्हणून कोणाला ओळखले जाते ?

उत्तर --- बहिणाबाई चौधरी 

-------------------------------------------------

(१९२) वि. वा. शिरवाडकर या साहित्यिकांचे टोपण नाव काय आहे ?

उत्तर --- कुसुमाग्रज 

-------------------------------------------------

(१९३) ' अरे संसार संसार - जसा तवा चुल्यावर ' या काव्यपंक्ती कोणत्या कवीच्या आहेत.

उत्तर --- बहिणाबाई चौधरी 

-------------------------------------------------

(१९४) त्र्यंबक बापूजी ठोंबरे यांना ........ म्हणतात.

उत्तर --- बालकवी 

-------------------------------------------------

(१९५) ' कृष्णाजी केशव दामले ' यांचे टोपणनाव काय आहे ?

उत्तर --- केशवसुत 

-------------------------------------------------

(१९६) ' भारूड ' हा काव्यप्रकार कोणामुळे ओळखला जातो ?

उत्तर --- संत एकनाथ 

-------------------------------------------------

(१९७) अभंगाचे रचनाकार कोण आहेत ?

उत्तर --- संत तुकाराम 

-------------------------------------------------

(१९८) वारक-यांच्या समूहाला काय संबोधले जाते ?

उत्तर --- दिंडी 

-------------------------------------------------

(१९९) ' जिवंत असेपर्यंत ' या शब्दसमूहासाठी योग्य शब्द कोणता ?

उत्तर --- आजन्म 

-------------------------------------------------

(२००) ' भरपूर वर्षे जगणारा ' या शब्दसमूहासाठी योग्य शब्द कोणता ?

उत्तर --- दीर्घायुषी 

-------------------------------------------------

(२०१) तोंडातोंडी चालत आलेली गोष्ट म्हणजे काय ?

उत्तर --- दंतकथा 

-------------------------------------------------

(२०२) ' अंत ' या शब्दाचा उलट अर्थ काय आहे.

उत्तर --- आधी 

-------------------------------------------------

(२०३) ' उन्नती ' या शब्दाला समानार्थी शब्द सांगा.

उत्तर --- प्रगती 

-------------------------------------------------

(२०४) ' रजनी ' या शब्दाचा अर्थ काय होतो ?

उत्तर --- रात्र 

-------------------------------------------------

(२०५) ' थोरला ' या शब्दाचे विरुद्धार्थी शब्द ओळखा.

उत्तर --- धाकटा 

-------------------------------------------------

(२०६) ' निरक्षर ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- साक्षर 

============================

संकलक :- शंकर मुराबाई सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक )

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा - गरताड गावठाण 

केंद्र -- रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे 

9422736775 / 7721941496