माझ्या ब्लॉगवर मी श्री.शंकर चौरे आपले स्वागत करत आहे,ब्लॉग अपडेट करण्याचे काम चालू आहे..

ब्लॉग भेटी.

Sunday, 19 April 2026

मराठी भाषा प्रश्नावली

(1) ' काळ्या दगडावरची रेघ म्हणजे ........

उत्तर --- खोटे न ठरणारे शब्द 
---------------------------------------------
(2) स्वातंत्र्याचा 75 वा वाढदिवस म्हणजे .....

उत्तर --- अमृत महोत्सव 
---------------------------------------------
(3) ' अजातशत्रू ' या अलंकारिक शब्दाचा अर्थ काय आहे ?

उत्तर --- शत्रू नसलेला 
---------------------------------------------
(4) ' गाजरपारखी ' या अलंकारिक शब्दाचा अर्थ काय ?

उत्तर --- कसलीही पारख नसलेला.
---------------------------------------------
(5) ' घनश्याम सुंदरा श्रीधरा अरूणोदय झाला ' ‌ या वाक्यातील रस ओळखा.

उत्तर --- शांत रस 
---------------------------------------------
(6) ' गर्जा जयजयकार, क्रांतीचा, गर्जा जयदेवकार ' या काव्यपंक्तीतील रस ओळखा.

उत्तर --- वीर 
---------------------------------------------
(7) ' अण्णा व अक्का ' हे मराठीतील शब्द कोणत्या भाषेतून आलेले शब्द आहेत ?

उत्तर --- कानडी 
---------------------------------------------
(8) घी, शेठ, खादी हे शब्द मराठी भाषेत कोणत्या भाषेतून आलेले आहेत ?

उत्तर --- गुजराती
---------------------------------------------
(9) परात, घमेले, टिकाव, पिस्तूल, साबूदाणा हे शब्द मराठी भाषेत कोणत्या भाषेतून आलेले आहेत ?

उत्तर --- पोर्तुगीज 
---------------------------------------------
(10) पेशवा, हकीकत, पोशाख, तराजू, मेहरबान हे शब्द मराठी भाषेत कोणत्या भाषेतून आलेले आहेत ?

उत्तर --- फारशी 
---------------------------------------------
(11) ' साहेब, जुलूम, फकीर, जाहीर' हे शब्द मराठी भाषेत कोणत्या भाषेतून आला आहे ?

उत्तर --- अरबी 
---------------------------------------------
(12) चिल्लीपिल्ली, सार, मठ्ठा हे शब्द कोणत्या भाषेतील आहेत ?

उत्तर --- तामिळी 
---------------------------------------------
(13) ' किटूकमिडूक, अनारसा हे मराठीत आलेले शब्द कोणत्या भाषेतून आलेले आहेत ?

उत्तर --- तेलुगू 
---------------------------------------------
(14) विधानार्थी वाक्याचे शेवटी कोणती विरामचिन्हे येईल ?

उत्तर --- पूर्णविराम 
---------------------------------------------
(15) ' तुझे नाव काय आहे '  या वाक्य पुढे कोणते विराम चिन्ह येईल ?

उत्तर --- प्रश्नचिन्ह 
---------------------------------------------
(16) ज्या गावच्या बोरी त्या गावच्या ....... ( म्हण पूर्ण करा. )

उत्तर --- बाभळी 
---------------------------------------------
(17) " डोक्यावर खापर फोडणे " या म्हणीचे अर्थ काय ?

उत्तर --- दोष देणे 
---------------------------------------------
(18) ' दुभत्या गायीच्या लाथा गोड '  या म्हणीचा अर्थ सांगा.

उत्तर --- फायदेशीर गोष्टींसाठी त्रास सहन करणे.
---------------------------------------------
(19) ' कुंपणाने शेत खाल्ले ' म्हणीचा अर्थ ओळखा.

उत्तर --- रक्षणकर्त्याकडून नुकसान होणे.
---------------------------------------------
(20) काखेत कळसा आणि गावाला वळसा '  या म्हणीचा अर्थ ओळखा.

उत्तर --- वस्तू जवळ असूनही सर्वत्र शोधणे.
---------------------------------------------
(21) ' नाचता येईना ........ वाकडे '   म्हण पूर्ण करा.

उत्तर --- अंगण 
---------------------------------------------
(22) ' घाम गाळणे '  या वाक्यप्रचाराचा अर्थ ओळखा ?

उत्तर --- खूप कष्ट करणे.
---------------------------------------------
(23) ' काढता पाय घेणे '  याचा अर्थ ?

उत्तर --- निघून जाणे.
---------------------------------------------
(24) ' रक्ताचे पाणी करणे '  या वाक्प्रचाराचा अर्थ काय ?

उत्तर --- खूप कष्ट करणे.
---------------------------------------------
(25) चार रस्ते एकत्र येतात ते ठिकाण ..........

उत्तर --- चौक 
---------------------------------------------
(26) ' केसाने गळा कापणे म्हणजे .........

उत्तर --- विश्वासघात होणे.
---------------------------------------------
(27) गुरांचा समूह म्हणजे ..........

उत्तर --- कळप 
---------------------------------------------
(28) कुसुमाग्रज यांचे मूळ नाव काय आहे ?

उत्तर -- वि. वा. शिरवाडकर ( विष्णू वामन शिरवाडकर )
---------------------------------------------
(29) गोविंदाग्रज यांचे मूळ नाव काय आहे ?

उत्तर --- राम गणेश गडकरी 
---------------------------------------------
(30) ' कृष्णाजी केशव दामले ' यांचे टोपण नाव काय आहे ?

उत्तर --- केशवसुत 
=================================
संकलक :- शंकर सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक )
जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा - गरताड गावठाण 
केंद्र -- रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे 
9422736775 / 7721941496

Thursday, 16 April 2026

मराठी व्याकरण प्रश्नावली

(1) ' श्रद्धांजली ' शब्दामधील एकूण वर्ण किती ?

उत्तर --- दहा 
--------------------------------------------------
(2) अ - आ, इ - ई, उ - ऊ, हे कोणत्या प्रकारचे स्वर आहेत ?

उत्तर ---  सजातीय 
--------------------------------------------------
(3) ए , ऐ, ओ, औ  हे कोणत्या प्रकारचे स्वर आहेत ?

उत्तर --- संयुक्त स्वर 
--------------------------------------------------
(4) मराठी वर्णमालेतील अं, अ: यांना काय म्हणतात ?

उत्तर --- स्वरादी
--------------------------------------------------
(5) ' नैऋऊ ' या शब्दामधील वर्णाची संख्या किती ?

उत्तर --- सहा 
--------------------------------------------------
(6) मराठी वर्णमालेत किती स्वरादी आहेत ?
उत्तर --- दोन  

------------- ( अं, अ: )
--------------------------------------------------
(7) ' आ ' हा स्वर कोणत्या वर्णप्रकारात मोडतो ?

उत्तर --- कंठ्य 
--------------------------------------------------
(8) ' जलावतरण ' या संधीचा योग्य विग्रह ओळखा.

उत्तर --- जल + अवतरण 
--------------------------------------------------
(9) ' भाकरी ' हा शब्द कोणत्या भाषेतून मराठी भाषेत आला आहे ?

उत्तर --- कानडी 
--------------------------------------------------
(10) भरधाव या शब्दातील उपसर्ग ओळखा.

उत्तर --- भर 
--------------------------------------------------
(11) ' अनुक्रम ' या शब्दातील उपसर्ग ओळखा.

उत्तर --- अनु 
--------------------------------------------------
(12) ' मान्य ' या शब्दापासून तयार होणारा उपसर्गयुक्त अचूक शब्द कोणता ?

उत्तर --- अमान्य 
--------------------------------------------------
(13) ' सभा ' या शब्दाचे लिंग कोणते ?

उत्तर --- स्त्रीलिंग 
--------------------------------------------------
(14) आकाशात विहरणारे पक्षी पाहून मन आनंदून गेले.
( या वाक्यातील ' पक्षी ' शब्दाचे लिंग ओळखा. )

उत्तर --- पुल्लिंग 
--------------------------------------------------
(15) ' वा-याने हलते रान '   यातील ' रान ' या नामाचे लिंग ओळखा.

उत्तर --- नपुंसकलिंग 
--------------------------------------------------
(16) ' रोपटे ' या शब्दाचे अनेकवचन कोणते ?

उत्तर --- रोपटी 
--------------------------------------------------
(17) ' पिसू ' या शब्दाचे अनेकवचन कोणते ?

उत्तर --- पिसवा 
--------------------------------------------------
(18) कोणत्या विभक्तीला प्रत्यय नसतात ?

उत्तर --- प्रथमा 
--------------------------------------------------
(19) कोणत्या दोन विभक्तीचे प्रत्यय सारखे आहेत ?

उत्तर --- द्वितीया आणि चतुर्थी
--------------------------------------------------
(20) ' नव्याची नवलाई सा-यांनाच वेड लावणे ' ‌  या वाक्यातील भाववाचक नाम ओळखा.

उत्तर --- नवलाई 
--------------------------------------------------
(21) ' तुला काय पाहिजे ?'   या वाक्यातील  ' काय ' कोणत्या प्रकारचे सर्वनाम आहे ?

उत्तर --- प्रश्नार्थक 
--------------------------------------------------
(22) ' पिशवीत काय आहे हे कुणालाच माहीत नाही ' या वाक्यातील सर्वनामाचा प्रकार ओळखा.

उत्तर --- अनिश्चित 
--------------------------------------------------
(23) सर्वनामाचे एकंदर किती प्रकार पडतात ?

उत्तर --- सहा 
--------------------------------------------------
(24) 'कोणी कोणास हसू नये.'   या वाक्यातील सर्वनामाचा प्रकार कोणता ?

उत्तर --- अनिश्चित 
--------------------------------------------------
(25) ' मूसळधार पावसाने धरती ओलिचिंब झाली, पण शिवारे पाण्याने तुडुंब भरली.' ( या वाक्यातील विशेषण कोणते ?

उत्तर --- मुसळधार 
--------------------------------------------------
(26) वाक्यातील क्रियापद जेव्हा कर्माप्रमाणे बदलते तेव्हा कोणता प्रयोग होतो.

उत्तर --- कर्मणी 
--------------------------------------------------
(27) ' हो तर, अगदी बरोबर, एकशे दहा मोहरा होत्या.'
वाक्यप्रकार ओळखा.

उत्तर --- होकारार्थी 
--------------------------------------------------
(28) ' तुला हे पुस्तक आवडले....'  या वाक्यात गाळलेल्या जागी कोणते विरामचिन्ह येईल ?

उत्तर --- प्रश्नचिन्ह 
--------------------------------------------------
(29) ' काय हाहाकार माजवला भूकंपाने '  या वाक्यापुढे कोणते विरामचिन्ह हवे ?

उत्तर --- उद्गारवाचक 
--------------------------------------------------
(30) सहसंबंध ओळखा :  घुबडाचा : घुत्कार,  तर हंसांचा 
:  ?

उत्तर --- कलरव 
===============================
संकलक :- शंकर सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक )
जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा - गरताड गावठाण 
केंद्र -- रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे 
9422736775  /  7721941496

Tuesday, 14 April 2026

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर ( प्रश्नमंजुषा )

(1) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचा जन्म कधी झाला ?

उत्तर --- 14 एप्रिल 1891
--------------------------------------
(2) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे जन्मगाव कोणते ?

उत्तर --- महू  (मध्यप्रदेश )
--------------------------------------
(3) डॉ‌. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे संपूर्ण नाव काय ?

उत्तर --- भीमराव रामजी आंबेडकर 
--------------------------------------
(4) डॉ‌. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या आईचे नाव काय होते ?

उत्तर --- भिमाबाई 
--------------------------------------
(5) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या वडिलांचे नाव काय होते ?

उत्तर --- रामजी 
--------------------------------------
(6) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे मूळ आडनाव काय होते ?

उत्तर --- सकपाळ 
--------------------------------------
(7) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे जन्म ठिकाण महू हे कोणत्या राज्यात आहे ?

उत्तर --- मध्यप्रदेश 
--------------------------------------
(8) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे मूळ गाव कोणते ?

उत्तर --- आंबडवे ( रत्नागिरी )
--------------------------------------
(9) चवदार तळ्याचे आंदोलन जेथे झाले ते ठिकाण कोणते ?
उत्तर --- महाड 
---------------------------------------
(10) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी धर्मांतराची घोषणा कधी केली ?

उत्तर --- 13 आॅक्टोबर 1935
-----------------------------------------
(11) भारतीय संविधानाच्या मसुदा समितीचे अध्यक्ष कोण होते ?

उत्तर -- डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर 
-----------------------------------------
(12) भारतीय राज्यघटनेने शिल्पकार कोणास म्हणतात ?

उत्तर --- डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर 
-----------------------------------------
(13) स्वतंत्र भारताचे पहिले कायदा मंत्री कोण होते?

उत्तर --- डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर.
--------------------------------------
(14) डॉ. आंबेडकरांनी बौद्ध धर्माचा स्वीकार कोठे केला?

उत्तर -- नागपूर ( 14 ऑक्टोबर 1956 रोजी )
--------------------------------------
(15) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे निधन कधी झाले ?

उत्तर --- 6 डिसेंबर 1956
----------------------------------------
(16) डॉ. बाबासाहेबांच्या समाधीस्थळाला काय म्हणतात?

उत्तर ---  चैत्यभूमी (मुंबई )
============================
संकलक :- शंकर सिताराम चौरे ( प्रा.‌ शिक्षक)
 जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा जामनेपाडा 
केंद्र - रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे 
9422736775  /  7721941496