समानार्थी शब्द / विरूध्दार्थी शब्द प्रश्नावली

(१) ' खग ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- पक्षी 

----------------------------------------------------

(२) ' बेडूक ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- मंडूक 

----------------------------------------------------

 (३) ' निर्झर ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- झरा 

----------------------------------------------------

 (४) ' समुद्र ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- सागर 

----------------------------------------------------

 (५) ' लाक्षणिक ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- सांकेतिक 

----------------------------------------------------

 (६) ' अनाथ ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- पोरका 

----------------------------------------------------

 (७) ' नदी ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- सरिता 

----------------------------------------------------

 (८) ' राजा ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- भूपती 

----------------------------------------------------

 (९) ' पगार ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- वेतन

----------------------------------------------------

 (१०) ' पृथ्वी' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- धरती 

----------------------------------------------------

 (११) ' रास ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- ढीग

----------------------------------------------------

 (१२) ' पाणि ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- हात

----------------------------------------------------

 (१३) 'अनुमोदन ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- होकार / पाठिंबा 

----------------------------------------------------

 (१४) ' काक ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- कावळा 

----------------------------------------------------

 (१५) ' रजनी ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- रात्र

----------------------------------------------------

 (१६) ' नारळ ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- श्रीफळ 

----------------------------------------------------

 (१७) 'अंत ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- शेवट 

----------------------------------------------------

 (१८) ' तमा ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- काळजी 

----------------------------------------------------

 (१९) ' डोळा ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- नेत्र

----------------------------------------------------

 (२०) ' लता  ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- वेल

----------------------------------------------------

 (२१) ' पाणी ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- जल 

----------------------------------------------------

 (२२) ' पथारी ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- बिछाना / अंथरूण 

----------------------------------------------------

 (२३) ' क्षीर ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- दूध 

----------------------------------------------------

 (२४) ' संहार ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- विनाश 

----------------------------------------------------

 (२५) ' अभिवादन ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- नमस्कार 

----------------------------------------------------

 (२६) ' दीन ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- गरीब 

----------------------------------------------------

 (२७) ' प्रतिबिंब ' या शब्दास समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- प्रतिमा 

----------------------------------------------------

 (२८) ' अभियान ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- मोहीम 

----------------------------------------------------

 (२९) ' मकरंद ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- मध

----------------------------------------------------

 (३०) ' तलवार ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?

उत्तर --- समशेर

==============================

(३१) ' दीन ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- श्रीमंत 

----------------------------------------------------

(३२) ' नैसर्गिक ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- कृत्रिम 

----------------------------------------------------

(३३) ' अति ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- अल्प

----------------------------------------------------

(३४) ' शिस्त ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- बेशिस्त 

----------------------------------------------------

(३५) ' दु:ख ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- आनंद 

----------------------------------------------------

(३६) ' कल्पित ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- वास्तविक 

----------------------------------------------------

(३७) ' प्राचीन ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- अर्वाचीन 

----------------------------------------------------

(३८) ' कवी ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- कवयित्री 

----------------------------------------------------

(३९) ' शेवट ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- आरंभ 

----------------------------------------------------

(४०) ' थोरला ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- धाकटा

----------------------------------------------------

(४१) ' दिन ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- रात्र

----------------------------------------------------

(४२) ' क्षणभंगुर ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- चिरंजीव 

----------------------------------------------------

(४३) ' स्तुती ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- निंदा 

----------------------------------------------------

(४४) ' आपला ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- परका 

----------------------------------------------------

(४५) ' प्रशंसा ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर ---  निंदा 

----------------------------------------------------

(४६) ' उध्दट ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- नम्र 

----------------------------------------------------

(४७) ' निरक्षर ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- साक्षर 

----------------------------------------------------

(४८) ' कोमल ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- कठीण 

----------------------------------------------------

(४९) ' जय ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- पराजय 

----------------------------------------------------

(५०) ' धीट ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- भेकड 

----------------------------------------------------

(५१) ' उदार ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- कंजुष 

===============================

संकलक :- शंकर सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक )

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा - गरताड गावठाण 

केंद्र - रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे 

९४२२७३६७७५ / ७७२१९४१४९६

इतिहास प्रश्नावली ( -- शंकर चौरे सर )

(1) जैनांच्या पवित्र ग्रंथाला काय म्हणतात ?

उत्तर --- आगम सूत्र

----------------------------------------------------

(2) कोणत्या वेदांमध्ये औषधी वनस्पतींची माहिती दिलेली आहे ?

उत्तर --- अथर्ववेद 

----------------------------------------------------

(3) हडप्पा संस्कृतीमध्ये महास्नानगृह कोणत्या ठिकाणी सापडले आहे ?

उत्तर --- मोहेंजोदडो 

----------------------------------------------------

(4) छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यात असणारा देवगिरी किल्ला कोणत्या राज्यघराण्याने स्थापित केला ?

उत्तर --- यादव घराणे 

----------------------------------------------------

(5) कैलास मंदिराची निर्मिती कोणाच्या राजवटीत झाली.

उत्तर --- राष्ट्रकूट 

----------------------------------------------------

(6) गौतम बुद्ध यांचे जन्मस्थळ कोणते ?

उत्तर --- लुम्बिनी 

----------------------------------------------------

(7) हडप्पा संस्कृती कोणत्या नदीच्या खोऱ्यात विकसित झाली ?

उत्तर --- सिंधू 

----------------------------------------------------

(8) कोणत्या वेदामध्ये संगीताचा उल्लेख केलेला आहे ?

उत्तर --- सामवेद 

----------------------------------------------------

(9) पानिपतचे पहिले युद्ध कोणतामध्ये झाले ?

उत्तर --- बाबर आणि इब्राहम लोदी 

----------------------------------------------------

(10) पानिपतचे तिसरे युद्ध ...... वर्षी झाले.

उत्तर --- 1761

----------------------------------------------------

(11) छत्रपती संभाजी महाराजांनी कोणता संस्कृत ग्रंथ लिहिला ?

उत्तर --- बुधभूषण 

----------------------------------------------------

(12) 6 जून 1674 रोजी कोणत्या गडावर शिवरायांचा राज्याभिषेक संपन्न झाला ?

उत्तर --- रायगड 

----------------------------------------------------

(13) मराठ्यांनी ज्या अटकेवर 1758 मध्ये आपला ध्वज फडकवला ते अटक नावाचे ठिकाण सध्या कोठे आहे ?

उत्तर --- पाकिस्तान 

----------------------------------------------------

(14) छत्रपती संभाजी महाराजांचे समाधी स्थळ कोठे 

उत्तर --- वढू बुद्रुक 

----------------------------------------------------

(15) छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या पदस्पर्शाने पावन झालेले शिरपामाळ हे ठिकाण कोठे आहे ?

उत्तर --- जव्हार 

----------------------------------------------------

(16) इतिहासातील तीन प्रसिद्ध लढायांमुळे गाजलेले पानिपत हे शहर कोणत्या राज्यात आहे.

उत्तर --- हरियाणा 

----------------------------------------------------

(17) छत्रपती संभाजी महाराज यांचा जन्म ....... वर्षी झाला.

उत्तर --- 1657

----------------------------------------------------

(18) शिवाजी महाराजांनी अफजलखानाचा वध कोणत्या ठिकाणी केला ?

उत्तर --- प्रतापगड 

----------------------------------------------------

(19) छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या राज्याची प्रथम राजधानी कोणती होती ?

उत्तर --- राजगड 

----------------------------------------------------

(20) शिवाजी महाराजांच्या अष्टप्रधान मंडळातील सुमंत कोण होते ?

उत्तर --- रामचंद्र त्रिंबक डबीर 

----------------------------------------------------

(21) शिवाजी महाराजांचे आजोळ ....... ठिकाणी आहे.

उत्तर --- सिंदखेड राजा ( बुलढाणा ‌)

----------------------------------------------------

(22) शनिवारवाडा कोणाच्या कारकिर्दीत बांधला गेला आहे.

उत्तर --- बाजीराव पेशवे 

----------------------------------------------------

(23) छत्रपती शिवाजी महाराजांचा जन्म कोणत्या किल्ल्यावर झाला ?

उत्तर --- शिवनेरी 

----------------------------------------------------

(24) शिवाजी महाराजांचा राज्याभिषेक कोणत्या वर्षी झाला ?

उत्तर --- 1674

----------------------------------------------------

(25) कोणत्या लढाईने इंग्रजी सत्तेचा पाया बंगालमध्ये घातला गेला ?

उत्तर --- प्लासी 

----------------------------------------------------

(26)प्लासीची लढाई कोणामध्ये झाली ?

उत्तर --- सिराज उद्दौला व इंग्रज 

----------------------------------------------------

(27) ब्रिटिशांनी भारतात ....... या युद्धाने राजकीय सत्येची मुहूर्तमेढ रोवली ?

उत्तर --- प्लासीच्या 

----------------------------------------------------

(28) मुंबई बेट हे इंग्लंडचा राजा...... याला त्याच्या विवाहप्रसंगी आंदण म्हणून दिले.

उत्तर ---  दुसरा चार्ल्स 

----------------------------------------------------

(29) बक्सरची लढाई कधी झाली ?

उत्तर --- 22 आॅक्टोबर 1764

----------------------------------------------------

(30) मुंबई ब्रिटिशांना कोणाकडून आंदण मिळाले होते ?

उत्तर --- पोर्तुगीज 

----------------------------------------------------

(31) ईस्ट इंडिया कंपनीची पहिली फॅक्टरी भारतामध्ये कोठे स्थापन झाली ?

उत्तर --- सुरत 

----------------------------------------------------

(32) कोणत्या कायद्याने भारतातील व्यापारी मक्तेदारी रद्द केली ?

उत्तर --- 1813 सनदी कायदा 

----------------------------------------------------

(33) ईस्ट इंडिया कंपनी आणि सिराज उद्दौला यांच्या बद्दल प्लासीचे युद्ध कधी झाले ?

उत्तर --- 23 जून 1757

----------------------------------------------------

(34) प्लासीची लढाई कोणत्या साली झाली ?

उत्तर --- 1757

----------------------------------------------------

(35) कोणत्या महसुली पध्दतीत शेतकरी जमीन मालक बनले ?

उत्तर --- रयतवारी 

----------------------------------------------------

(36) वास्को - द - गामा यांनी कोणत्या राजाकडून व्यापारी सवलती मिळवल्या ?

उत्तर --- झामोरीन 

----------------------------------------------------

(37) अटलांटिक महासागर पार करून भारताकडे जाण्याचा प्रयत्न करताना अमेरिका खंडाचा शोध कोणी लावला ?

उत्तर --- कोलंबस

----------------------------------------------------

(38) क्रांतीकारकांनी 12 मे 1857 रोजी ...... यास दिल्लीचा बादशहा म्हणून घोषित केले.

उत्तर --- बहादूर शाह 

----------------------------------------------------

(39) 1857 च्या उठावाच्या वेळी कानपूरचे नेतृत्व कोणी केले ?

उत्तर --- नानासाहेब पेशवे 

----------------------------------------------------

(40) वीर बाबुराव शेडमाके ........ लढ्यात सहभागी होते ?

उत्तर --- 1857

----------------------------------------------------

(41) 1857 च्या उठावास स्वातंत्र्य युद्ध कोणी संबोधले ?

उत्तर --- वि. दा. सावरकर 

----------------------------------------------------

(42) पेशवा नानासाहेब यांचा सेनापती ...... याने 1857 च्या उठावात महत्त्वपूर्ण कामगिरी बजावली.

उत्तर --- तात्या टोपे 

----------------------------------------------------

(43)  1857 च्या उठावाची सुरूवात कोठे झाली ?

उत्तर --- मीरत 

----------------------------------------------------

(44) रौलेट अॅक्ट या काळ्या कायद्याविरूध्द महात्मा गांधी यांनी कोणत्या दिवशी हरताळ पाळण्याचे आवाहन केले होते ?

उत्तर --- 6 एप्रिल 1919

----------------------------------------------------

(45) चौकशी शिवाय कोणालाही कारागृहात डांबण्याचे अधिकार सरकारला कोणत्या कायद्याने मिळाले ?

उत्तर --- रौलेट कायदा 

----------------------------------------------------

(46) कोणत्या गोलमेज परिषदेत महात्मा गांधी राष्ट्रीय सभेचे प्रतिनिधी म्हणून उपस्थित होते ?

उत्तर --- दुसरी 

----------------------------------------------------

(47) राष्ट्रीय काँग्रेसच्या पहिल्या महिला अध्यक्षा कोण होत्या ?

उत्तर --- अॅनी बेझंट 

----------------------------------------------------

(48) राष्ट्रीय काँग्रेसच्या कोणत्या अधिवेशनात जहालवादी व मवाळवादी अशी फूट पडली ?

उत्तर --- सुरत 1907

----------------------------------------------------

(49) सन 1936 साली राष्ट्रीय काँग्रेसचे अधिवेशन कोणत्या ठिकाणी झाले होते ?

उत्तर --- फैजपूर 

----------------------------------------------------

(50) राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना कोणत्या वर्षी झाली ?

उत्तर --- 1885

----------------------------------------------------

(51) ' चलो दिल्ली ' ही घोषणा कोणी दिली होती ?

उत्तर --- नेताजी सुभाषचंद्र बोस 

----------------------------------------------------

(52) पंजाब केसरी कोणास संबोधले जाते ?

उत्तर --- लाला लजपतराय 

----------------------------------------------------

(53) भारतीय स्वातंत्र्याचा कायदा कधी पारित झाला ?

उत्तर --- 18 जुलै 1947

----------------------------------------------------

(54) लालबहादूर शास्त्री यांचे समाधी स्थळास .... असे म्हणतात.

उत्तर --- विजयघाट

----------------------------------------------------

(55) जय जवान जय किसान या महान घोषणेचे जनक कोण आहेत ?

उत्तर --- लालबहादूर शास्त्री 

----------------------------------------------------

(56) महात्मा गांधी यांचे समाधी स्थळास .... असे म्हणतात.

उत्तर --- राजघाट ( नवी दिल्ली )

----------------------------------------------------

(57) दर्पण हे पत्र 1832 साली मुंबईत कोणी सुरू केले ?

उत्तर --- बाळशास्त्री जांभेकर 

----------------------------------------------------

(58) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी ...... वृत्तपत्र सुरू केले ?

उत्तर --- समता 

----------------------------------------------------

(59) मराठी वृत्तपत्राचे जनक म्हणून कोणास संबोधले जाते ?

उत्तर --- बाळशास्त्री जांभेकर 

----------------------------------------------------

(60) कृष्णाकाठ हे आत्मचरित्र कोणी लिहिले ?

उत्तर --- यशवंतराव चव्हाण 

----------------------------------------------------

(61) स्वतंत्र भारताच्या झेंड्याचे जनक म्हणून कोणाचा उल्लेख होतो ?

उत्तर --- मॅडम भिकाजी कामा 

----------------------------------------------------

(62) मराठीतील पहिले साप्ताहिक कोणी काढले?

उत्तर --- बाळशास्त्री जांभेकर 

----------------------------------------------------

(63) ' वंदे मातरम् ' हे गीत कोणत्या साहित्यातील आहे ?

उत्तर --- आनंद मठ 

----------------------------------------------------

(64) ' हू वेअर शुद्राज ' हा ग्रंथ कोणी लिहिला ?

उत्तर --- डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर 

----------------------------------------------------

(65) कोणास देश बंधू म्हणून ओळखले जाते ?

उत्तर -- चित्तरंजन दास 

----------------------------------------------------

(66) ' गुलामगिरी ' हा ग्रंथ कोणी लिहिला ?

उत्तर --- महात्मा फुले 

----------------------------------------------------

(67)' माझी जन्मपेठ ' हा ग्रंथ कोणी लिहिला ?

उत्तर --- स्वातंत्र्यवीर सावरकर 

----------------------------------------------------

(68) ' शेतकऱ्यांचा आसूड ' हा ग्रंथ कोणी लिहिला ?

उत्तर --- महात्मा फुले 

----------------------------------------------------

(69) ' बुध्द अॅड हिज धम्म ' हा ग्रंथ कोणी लिहिला आहे ?

उत्तर -- डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर 

----------------------------------------------------

(70) ग्रामगीता कोणी लिहिली आहे ?

उत्तर --- संत तुकडोजी महाराज 

----------------------------------------------------

(71) बहिष्कृत भारत हे पत्र 1927 मध्ये कोणी सुरू केले ?

उत्तर -- डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर 

----------------------------------------------------

(72) सत्यशोधक समाजाचे मुखपत्र म्हणून कोणते वृत्तपत्र ओळखले जाते ?

उत्तर --- दीनबंधू 

----------------------------------------------------

(73) ' रिडल्स इन हिंदूझम ' हे पुस्तक कोणी लिहिले आहे ?

उत्तर --- डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर 

----------------------------------------------------

(74) लोकमान्य टिळकांनी मंडालेच्या तुरुंगात असताना कोणता ग्रंथ लिहिला ?

उत्तर --- गीतारहस्य 

----------------------------------------------------

(75) ' डिस्कवरी आॅफ इंडिया ' हा ग्रंथ पंडित जवाहरलाल नेहरू यांनी ....... येथील तुरुंगात लिहिला.

उत्तर --- अहमदनगर ( अहिल्यानगर)

----------------------------------------------------

(76) ' केसरी ' हे वृत्तपत्र कोणी सुरू केले ?

उत्तर --- लोकमान्य टिळक 

----------------------------------------------------

(77) हरिजन हे साप्ताहिक कोणी सुरू केले ?

उत्तर --- महात्मा गांधी 

----------------------------------------------------

(78) लोकमान्य टिळकांनी कोणती वृत्तपत्रे सुरू केली ?

उत्तर --- केसरी व मराठा 

----------------------------------------------------

(79) ' माझे सत्याचे प्रयोग ' हे आत्मचरित्र कोणी लिहिले आहे ?

उत्तर --- महात्मा गांधी 

----------------------------------------------------

(80) आधुनिक भारताचे जनक या शब्दात कोणत्या समाजसुधारकाचा गौरव केला जातो ?

उत्तर --- राजा राममोहन रॉय 

----------------------------------------------------

(81) भारताचे पोलादी पुरुष म्हणून कोणाला संबोधले जाते ?

उत्तर --- सरदार वल्लभभाई पटेल 

----------------------------------------------------

(82) सरहद गांधी या नावाने कोणाला ओळखले जाते ?

उत्तर --- खान अब्दुल गफार खान 

----------------------------------------------------

(83) संत तुकडोजी महाराज यांचे जन्मगाव कोणते ?

उत्तर --- यावली  (अमरावती जिल्हा )

----------------------------------------------------

( 84) गाडगे बाबांचे जन्मगाव कोणते ?

उत्तर --- शेंडगाव  ( अमरावती जिल्हा )

----------------------------------------------------

(85) भारताने 1971 मध्ये युद्ध जिंकले होते म्हणून दरवर्षी ...... हा दिवस विजय दिवस म्हणून पाळला जातो ?

उत्तर --- 16 डिसेंबर 

----------------------------------------------------

(86) पवनार येथे परमधाम आश्रम कोणी स्थापन केले ?

उत्तर --- विनोबा भावे 

----------------------------------------------------

(87) हंटर आयोग कोणत्या घटनेच्या नंतर स्थापन झाला होता ?

उत्तर --- जालियनवाला बाग हत्याकांड 

----------------------------------------------------

(88) भारतीयांना इंग्रजी शिक्षण देण्याच्या धोरणाचा अवलंब ...... याच्या कारकिर्दीत करण्यात आला.

उत्तर --- लाॅर्ड विल्यम बेटिंग 

----------------------------------------------------

(89) 'लाला लजपत राय' यांना कोणत्या टोपण नावाने संबोधले जाते ?

उत्तर --- लाल 

----------------------------------------------------

(90) ' बाळ गंगाधर टिळक ' यांना कोणत्या टोपण नावाने संबोधले जाते ?

उत्तर --- बाल 

----------------------------------------------------

(91) ' बिपिन चंद्र पाल ' यांना कोणत्या टोपण नावाने संबोधले जाते ?

उत्तर --- पाल 

===============================

संकलक :- शंकर सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक)

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा‌- गरताड गावठाण 

केंद्र - रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे 

9422736775  /  7721941496

भौगोलिक माहिती‌ ( परिसर अभ्यास )

(1) सूर्यमालेत एकूण 8 ग्रह आहेत.

(2) सूर्यमालेतील सर्वात मोठा ग्रह गुरू आहे.

(3) सूर्यमालेतील सर्वात लहान ग्रह बुध आहे.

(4)भूकंपाची तीव्रता रिश्टर स्केल एककात मोजतात.

(5) लीप वर्षात 366 दिवस असतात.

(6) पृथ्वीच्या सर्वात जवळचा ग्रह शुक्र आहे.

(7) शुक्राला पहाटेचा तारा असेही म्हणतात.

(8) सूर्याच्या सर्वात जवळचा ग्रह बुध आहे.

(9) सूर्यापासून सर्वात लांब ग्रह नेपच्यून आहे.

(10) मंगळ ग्रहाला लाल ग्रह म्हणतात.

(11) पृथ्वीला जल ग्रह म्हणतात.

(12) सूर्यग्रहण अमावस्येला होऊ शकते.

(13) सूर्यग्रहणाचे तीन प्रकार पडतात.

(14) सूर्यमालेत सूर्य हा तारा आहे.

(15) चंद्र पृथ्वीचा उपग्रह आहे.

(16) 21 जूनच्या दिवशी सूर्य उत्तर गोलार्धाकडे कलतो.

(17) 21 जून हा उत्तर गोलार्धातील सर्वात मोठा दिवस आहे.

(18) शनी ग्रहाभोवती कडा आहे.

(19) पृथ्वीच्या सर्वात जवळचा तारा सूर्य आहे.

(20) सूर्यमालेतील ग्रह सूर्याभोवती फिरतात.

(21) सूर्य हा हायड्रोजन व हेलिअमचा बनलेला आहे.

(22) सूर्य हा ग्रह नसून तारा आहे.

(23) ग्रह स्वतःभोवती फिरताना सूर्याभोवती फिरतात.

(24) तारे मात्र फक्त स्वतःभोवती फिरतात.

(25) पृथ्वीच्या पृष्ठभागावर 71% पाणी आहे.

(26) पृथ्वीच्या पृष्ठभागावर 29% जमिन आहे.

(27) सर्वात प्रकाशमान ग्रह शुक्र आहे.

(28) सकाळी किंवा संध्याकाळी दिसणारा ग्रह शुक्र आहे.

(29) मंगळ हा सूर्यमालेतील चौथा ग्रह आहे.

(30) पृथ्वी सूर्याभोवती फिरते त्यास परिभ्रमण म्हणतात.

(31) पृथ्वी सूर्याभोवती फिरता फिरता स्वतःभोवती फिरते त्यास पृथ्वीचे परिवलन म्हणतात.

(32) बुध हा सूर्यमालेतील सर्वात लहान ग्रह आहे.

(33) चंद्र दररोज आदल्या दिवशीपेक्षा 50 मिनिटे उशिरा उगवतो.

(34) बटु ग्रह म्हणजे नेपच्यूननचे पलीकडील ग्रह.

(35) सूर्यकुलातील सर्वात लहान परंतु वेगवान ग्रह बुध आहे.

(36) सूर्यमालिकेत सूर्यापासून तिसरा असलेला ग्रह पृथ्वी आहे.

(37) सूर्यकिरणे पृथ्वीवर येण्यास 8 मिनिट 20 सेकंद कालावधी लागतो.

(38) सूर्योदयापासून सूर्यास्तापर्यंतच्या काळास दिन म्हणतात.

(39) वर्षातील सर्वात मोठा दिवस 21 जून आहे.

(40) पृथ्वीला सूर्याभोवती एक प्रदक्षिणा पूर्ण करण्यास 365 दिवसांचा काळ लागतो.

(41) वर्षातील सर्वात लहान दिवस 21 डिसेंबर आहे. 

(42) खग्रास सूर्यग्रहण अमावस्येला होतो.

(43) चंद्रग्रहण पौर्णिमेला होते.

(44) चंद्रग्रहणात पृथ्वीची सावली चंद्रावर पडते.

(45) समुद्राची भरती आणि ओहटी यातील अंतर 12 तास 25 मिनिटे असतो.

=============================

संकलक :- शंकर सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक )

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा - गरताड गावठाण 

केंद्र - रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे 

9422736775 /  7721941496