माझ्या ब्लॉगवर मी श्री.शंकर चौरे आपले स्वागत करत आहे,ब्लॉग अपडेट करण्याचे काम चालू आहे..

ब्लॉग भेटी.

Sunday, 12 April 2026

कै. पिताबाई रूस्तम कोकणी (भोये ) -- "पिताई " यांच्या पुण्यतिथी /पुण्यस्मरण दिनानिमित्त )' ( भारत विशेष सामान्यज्ञान २१४ प्रश्न)

(१) भारताचा स्वातंत्र्यदिन कोणता ?
उत्तर -- १५ ऑगस्ट
----------------------------
(२) भारताचा प्रजासत्ताक दिन कोण़ता ?
उत्तर -- २६ जानेवारी
-----------------------------
(३) भारताचा राष्ट्रध्वज कोणता ?
उत्तर -- तिरंगा
----------------------------
(४) भारताचे राष्ट्रगीत कोणते ?
उत्तर -- जनगणमन
----------------------------
(५) भारताचा राष्ट्रीय खेळ कोणता ?
उत्तर -- हॉकी
----------------------------
(६) भारताचा राष्ट्रीय प्राणी कोणता ?
उत्तर -- वाघ
----------------------------
(७) भारताचा राष्ट्रीय पक्षी कोणता ?
उत्तर -- मोर
----------------------------
(८) भारताचे राष्ट्रीय वृक्ष कोणते ?
उत्तर -- वड
----------------------------
(९) भारताचे राष्ट्रीय फळ कोणते ?
उत्तर -- आंबा
----------------------------
(१०) भारताचे राष्ट्रीय फूल कोणते ?
उत्तर -- कमळ
----------------------------
(११) भारताची राष्ट्रीय नदी कोणती ?
उत्तर -- गंगा
----------------------------
(१२) भारताचे राष्ट्रीय स्मारक कोणते ?
उत्तर -- ताजमहल
----------------------------
(१३) भारताचे राष्ट्रीयगीत कोणते ?
उत्तर --  वंदेमातरम्
----------------------------
(१४) भारताचा राष्ट्रीय जलचर प्राणी कोणता ?
उत्तर -- डॉल्फिन मासा 
----------------------------
(१५) भारताची राष्ट्रभाषा कोणती ?
उत्तर -- हिंदी
----------------------------
(१६) भारतातील सर्वात लांब नदी कोणती ?
उत्तर --- गंगा 
---------------------------------
(१७) भारतात सर्वात जास्त पाऊस कोठे पडतो ?
उत्तर --- मौसिनराम 
---------------------------------
(१७) माऊंटअबू हे थंड हवेचे ठिकाण कोणत्या राज्यात आहे ?
उत्तर --- राजस्थान 
---------------------------------
(१८) मसुरी हे थंड हवेचे ठिकाण कोणत्या राज्यात आहे ?
उत्तर --- उत्तराखंड 
---------------------------------
(१९) आकारमाने भारतातील सर्वात मोठे राज्य कोणते ?
उत्तर --- राजस्थान 
---------------------------------
(२०) गुलाबी शहर या नावाने ओळखले जाणारे शहर कोणते ?
उत्तर --- जयपूर 
---------------------------------
(२१) भारतातील सर्वात उत्तरेकडील राज्य कोणते ?
उत्तर --- जम्मू काश्मिर 
---------------------------------
(२२) उटी हे थंड हवेचे ठिकाण कोणत्या राज्यात आहे ?
उत्तर --- तामिळनाडू 
---------------------------------
(२३) ज्वारी उत्पादनात भारतात प्रथम क्रमांकाचे राज्य कोणते आहे ?
उत्तर --- महाराष्ट्र 
---------------------------------
(२४) भारतातील सर्वात मोठा गिरसप्पा धबधबा कोणत्या राज्यात आहे ?
उत्तर --- कर्नाटक 
---------------------------------
(२५) विशाखापट्टणम हे बंदर कोणत्या राज्यात आहे ?
उत्तर --- आंध्रप्रदेश 
---------------------------------
(२६) महाराष्ट्राचे लोकनृत्य कोणते आहे ?
उत्तर --- लावणी 
---------------------------------
(२७) भारताची आर्थिक राजधानी म्हणून कोणते शहर मानले जाते ?
उत्तर --- मुंबई 
---------------------------------
(२८) भारतातील सर्वात लांब पश्चिमवाहीनी नदी कोणती ?
उत्तर --- नर्मदा 
---------------------------------
(२९) दिल्ली शहर कोणत्या नदीकाठी वसले आहे ?
उत्तर --- यमुना 
---------------------------------
(३०) गरबानृत्य ही कोणत्या राज्यातील सांस्कृतिक कला आहे ?
उत्तर --- गुजरात 
---------------------------------
(३१) भारतातील क्षेत्रफळाने सर्वात लहान राज्य कोणते ?
उत्तर --- गोवा 
---------------------------------
(३२) चेरापुंजी हे ठिकाण कोणत्या राज्यात आहे ?
उत्तर --- मेघालय 
---------------------------------
(३३) भारतातील किती राज्यांना समुद्रकिनारा लाभलेला आहे ?
उत्तर --- नऊ
---------------------------------
(३४) श्रीनगर हे शहर कोणत्या नदीकाठी वसलेले आहेत ?
उत्तर --- झेलम 
---------------------------------
(३५) भारतातील कोणत्या राज्याला सर्वाधिक लांबीचा समुद्रकिनारा लाभला आहे ?
उत्तर --- गुजरात 
---------------------------------
(३६) कांचनगंगा हे शिखर कोणत्या राज्यात आहे ?
उत्तर --- सिक्कीम 
---------------------------------
(३७) राजस्थानच्या वाळवंटातून वाहणारी एकमेव नदी कोणती ?
उत्तर --- लुनी 
---------------------------------
(३८) तापी नदीचा उगम स्थान कोणत्या ठिकाणी आहे ?
उत्तर --- मुलताई ( बैतुल जिल्हा - मध्यप्रदेश )
---------------------------------
(३९) भारतातील सर्वात लांब धरण कोणते आहे ?
उत्तर --- हिराकूड 
---------------------------------
(४०) नर्मदा नदीचा उगम कोठे आहे ?
उत्तर --- अमरकंटक ( मध्यप्रदेश )
---------------------------------
(४१) यमुना आणि गंगा या दोन नद्यांचा संगम कोठे होतो ?
उत्तर --- प्रयागराज 
---------------------------------
(४२) कोणार्क सूर्यमंदिर हे भारतातील कोणत्या राज्यात आहे ?
उत्तर --- ओडिशा 
---------------------------------
(४३) भारतातील सर्वात पूर्वेकडील राज्य कोणते ?
उत्तर --- अरूणाचल प्रदेश 
---------------------------------
(४४) भारताच्या सर्वात दक्षिणेकडील भाग कोणता ?
उत्तर --- अंदमान - निकोबार 
---------------------------------
(४५) आग्रा हे शहर कोणत्या नदीकाठी वसले आहे ?
उत्तर --- यमुना 
---------------------------------
(४६) भारतात एकूण किती राज्ये आहेत ?
उत्तर --- २८
---------------------------------
(४७) भारतात एकूण किती केंद्रशासित प्रदेश आहेत ?
उत्तर --- ८
---------------------------------
(४८) ताजमहाल कोणत्या राज्यात आहे ?
उत्तर --- उत्तरप्रदेश 
---------------------------------
(४९) भारताचे मध्यवर्ती ठिकाण ( झिरो माईल) कोठे आहे ?
उत्तर --- नागपूर 
---------------------------------
(५०) भारतातील सर्वोत्कृष्ट नैसर्गिक बंदर कोणते ?
उत्तर --- मुंबई 
---------------------------------
(५१) भारतीय अंतराळ संशोधन कार्यक्रमाचे शिल्पकार कोण ?
उत्तर -- विक्रम साराभाई
---------------------------------
(५२) सरदार सरोवर हा प्रकल्प कोणत्या नदीवर बांधण्यात आला आहे ?
उत्तर --- नर्मदा 
---------------------------------
(५३) नर्मदा नदी कोणत्या समुद्रात जाऊन मिळते ‌?
उत्तर --- अरबी समुद्र 
---------------------------------
(५४) भारतातील १०० % साक्षर असणारे राज्य कोणते ?
उत्तर --- केरळ 

(५५) गुलाबी शहर या नावाने ओळखले जाणारे शहर कोणते ?
उत्तर  --- जयपूर 
---------------------------------
(५६) भारतातील सर्वात लांब नदी कोणती ?
उत्तर  -- गंगा 
-----------------------------------
(५७) माऊंटअबू  हे थंड हवेचे ठिकाण कोणत्या राज्यात आहे ?
उत्तर -- राजस्थान 
-----------------------------------
(५८) शंभर रूपयांच्या नोटेवर कोणाची सही असते ?
उत्तर -- आरबीआय गव्हर्नर 
-----------------------------------
(५९) सापुतारा हे थंड हवेचे ठिकाण कोणत्या राज्यात आहे ?
उत्तर -- गुजरात 
-----------------------------------
(६०) दिल्ली हे शहर कोणत्या नदीकाठी वसले आहे ?
उत्तर -- यमुना 
-----------------------------------
(६१) गरबानृत्य ही कोणत्या राज्यांतील सांस्कृतिक कला आहे ?
उत्तर -- गुजरात 
-----------------------------------
(६२) महाराष्ट्राचे लोकनृत्य कोणते आहे ?
उत्तर -- लावणी 
-----------------------------------
(६३) सुवर्ण मंदिर कोणत्या शहरात आहे ?
उत्तर -- अमृतसर 
-----------------------------------
(६४)  भारताला सुमारे किती किलोमीटर समुद्र किनारपट्टी मिळाली आहे ?
उत्तर --- ७५१७ किलोमीटर 
-----------------------------------
(६५) भारताच्या शेजारी किती राष्ट्रे आहेत ?
उत्तर --- ७
---------------------------------
(६६) भारत सरकारने कोणत्या नदीस राष्ट्रीय नदीचा दर्जा दिला आहे ?
उत्तर --- गंगा 
----------------------------------
(६७) भारतातील सर्वात लांब पश्चिमवाहिनी नदी कोणती ?
उत्तर --- नर्मदा 
----------------------------------------
(६८) लोकसंख्येने जगातील प्रथम क्रमांकाचा देश कोणता ?
उत्तर --- भारत 
----------------------------------------
(६९) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी धर्मांतराची घोषणा कोठे केली ?
उत्तर --- येवला 
----------------------------------------
(७०) महाराष्ट्रातील पहिली कापड गिरणी कोठे सुरू करण्यात आली ?
उत्तर --- मुंबई 
----------------------------------------
(७१) सरदार सरोवर प्रकल्प कोणत्या नदीवर आहे ?
उत्तर --- नर्मदा 
----------------------------------------
(७२) भारताचे राष्ट्रपिता कोणाला म्हणतात ?
उत्तर --- महात्मा गांधी 
----------------------------------------
(७३) पंडित जवाहरलाल नेहरू यांना कोणत्या टोपणनावाने ओळखतात ?
उत्तर --- चाचा 
----------------------------------------
(७४) भारत देशाला स्वातंत्र्य कधी मिळाले ?
उत्तर --- १५ आॅगस्ट १९४७
----------------------------------------
(७५) भारतीय रिझर्व्ह बँकेचे मुख्यालय कोठे आहे ?
उत्तर --- मुंबई 
----------------------------------------
(७६) भारतातील सर्वांत लांब धरण कोणते आहे ?
उत्तर -- हिराकूड 
----------------------
(७७) स्वतंत्र भारताचे पहिले कायदामंत्री कोण होते ?
उत्तर -- डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर 
------------------------
(७८) भारतातील सर्वाधिक स्त्रीयांचे प्रमाण असणारे राज्य कोणते ?
उत्तर -- केरळ 
----------------------------------------------
(७९) लालबहादूर शास्त्री यांचे समाधी स्थळास काय म्हणतात ?
उत्तर -- विजयघाट 
----------------------------------------------
(८०) देशातील १००% साक्षर असलेला पहिला जिल्हा कोणता ?
उत्तर -- एर्नाकुलम 
----------------------------------------------
(८१) माऊन्ट अबु हे थंड हवेचे ठिकाण कोणत्या राज्यात आहे ?
उत्तर -- राजस्थान 
----------------------------------------------
(८२) दार्जिलिंग हे थंड हवेचे ठिकाण कोणत्या राज्यात आहे ?
उत्तर -- पश्चिम बंगाल 
----------------------------------------------
(८३) बिहु हा सण कोणत्या राज्यात साजरा केला जातो ?
उत्तर -- आसाम 
----------------------------------------------
(८४) भरतनाट्यम हा कोणत्या राज्याचा नृत्यप्रकार आहे ?
उत्तर -- तामिळनाडू 
----------------------------------------------
(८५) वारली ही चित्रकला शैली कोणत्या राज्याची आहे ?
उत्तर -- महाराष्ट्र 
----------------------------------------------
(८६)  ' भांगडा ' हे कोणत्या राज्याचे नृत्य आहे ?
उत्तर -- पंजाब 
----------------------------------------------
(८७) भारतातील कोणत्या राज्यात सर्वांत जास्त रबराचे उत्पादन होते ?
उत्तर -- केरळ 
----------------------------------------------
(८८) सरदार वल्लभभाई पटेल राष्ट्रीय पोलीस अकादमी कोठे आहे ?
उत्तर -- हैदराबाद 
----------------------------------------------
(८९) मधुबनी चित्रकला प्रकार कोणत्या राज्यात प्रसिद्ध आहे ?
उत्तर -- बिहार 
----------------------------------------------
(९०) भारताची आर्थिक राजधानी कोणती आहे ?
उत्तर -- मुंबई 
----------------------------------------------
(९१) भारताचे पहिले उपपंतप्रधान कोण होते ?
उत्तर -- सरदार वल्लभभाई पटेल 
----------------------------------------------
(९२) हरिप्रसाद चौरसिया हे कोणत्या वादनप्रकाराशी संबंधित आहेत ?
उत्तर -- बासरी 
----------------------------------------------
(९३)  ' मुंडा ' ही आदिवासी जमात मुख्यत्वे कोणत्या राज्यात आढळते ?
उत्तर -- झारखंड 
----------------------------------------------
(९४) कोणत्या शहरास भारतातील इलेक्ट्रॉनिक उद्योगांची राजधानी गणले जाते ?
उत्तर -- बंगळूरु 
----------------------------------------------
(९५) पश्चिम बंगाल या राज्याची राजधानी कोणती ?
उत्तर -- कोलकाता 
----------------------------------------------
(९६) भारतातील लोकसंख्येच्या दृष्टीने सर्वांत मोठे राज्य कोणते ?
उत्तर -- उत्तर प्रदेश 
----------------------------------------------
(९७) भारतात कोणते राज्य भाषिक तत्वावर सर्वप्रथम अस्तित्वात आले ?
उत्तर -- आंध्रप्रदेश 
----------------------------------------------
(९८) तापी नदी कोणत्या समुद्राला मिळते ?
उत्तर -- अरबी समुद्र 
----------------------------------------------
(९९) भारतातील पहिला लोहमार्ग कोणता आहे ?
उत्तर -- मुंबई -- ठाणे 
----------------------------------------------
(१००) भारताच्या तिरंगी राष्ट्रध्वजात कोणत्या रंगाचा पट्टा वरच्या बाजूस असतो ?
उत्तर -- केशरी 
----------------------------------------------
(१०१) भारताच्या राष्ट्रध्वजाची उंची व लांबी यांचे प्रमाण कसे आहे ?
उत्तर --  २ : ३
----------------------------------------------
(१०२) स्वतंत्र भारताचे पहिले शिक्षणमंत्री कोण होते ?
उत्तर -- मौलाना अबुल कलाम आझाद 
----------------------------------------------
(१०३) भारतातील दक्षिण रेल्वेचे मुख्यालय कोठे आहे ?
उत्तर -- चेन्नई 
--------------------------------------------
(१०४) ' राजघाट ' हे कोणाचे समाधीस्थळ म्हणून प्रसिद्ध आहे ?
उत्तर -- महात्मा गांधी 
----------------------------------------------
(१०५) भारत व चीन या दोन देशाच्या दरम्यान असलेल्या सिमा रेषेला काय म्हणतात ?
उत्तर -- मॅकमोहन सीमारेषा 
----------------------------------------------
(१०६) भारतात सर्वात पहिल्यांदा सूर्य कोणत्या राज्यात दिसतो ?
उत्तर -- अरूणाचल प्रदेश 
----------------------------------------------
(१०७) आग्रा हे शहर कोणत्या नदीकाठी वसले आहे ?
उत्तर -- यमुना 
----------------------------------------------
(१०८)  डॉ बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या समाधी स्थळाचे नाव काय आहे ?
उत्तर -- चैत्यभूमी 
---------------------------------------
(१०९) कोणत्या देशाला भारताची सर्वात जास्त सीमा आहे ?
उत्तर -- बांग्लादेश 
----------------------------------------
(१०९) भारताची पूर्व - पश्चिम लांबी किती आहे ?
उत्तर -- २९३३  किलोमीटर 
----------------------------------------
(११०) भारताची दक्षिण - उत्तर लांबी किती आहे ?
उत्तर -- ३२१४ किलोमीटर 
----------------------------------------
(१११) भारतातील कोणत्या राज्यास सर्वाधिक लांबीचा समुद्रकिनारा लाभला आहे ?
उत्तर -- गुजरात ( १६०० कि. मी. )
----------------------------------------
(११२) आधार क्रमांकामध्ये किती अंक आहेत ?
उत्तर -- १२ ( बारा )
----------------------------------------
(११३) १ रूपयाच्या नोटांवर कोणाची सही असते ?
उत्तर -- वित्त सचिव भारत सरकार 
----------------------------------------
(११४) भारतातील सार्वजनिक क्षेत्रातील सर्वात मोठी बँक कोणती ?
उत्तर -- स्टेट बँक ऑफ इंडिया 
----------------------------------------
(११५) कोणत्या बॅंकेच्या शाखा देशात सर्वाधिक आहेत ?
उत्तर -- स्टेट बँक ऑफ इंडिया 
----------------------------------------
(११६) भारतात  'बॅकांची बॅक ' म्हणून कोणती बँक ओळखली जाते ?
उत्तर -- आर. बी. आय.
----------------------------------------
(११७) आपल्या देशाची राजधानी कोणती ?
उत्तर -- दिल्ली 
----------------------------------------------
(११८) महाराष्ट्राच्या पश्चिमेला कोणता समुद्र आहे ?
उत्तर -- अरबी समुद्र 
----------------------------------------------
(११९) भारताच्या पहिल्या महिला पंतप्रधान कोण ?
उत्तर -- इंदिरा गांधी
----------------------------------------
(१२०) भारतरत्न मिळविणारी पहिली भारतीय महिला कोण ?
उत्तर -- इंदिरा गांधी 
---------------------------------------
(१२१) स्वतंत्र भारताचे पहिले राष्ट्रपती कोण ?
उत्तर --- डॉ. राजेंद्र प्रसाद 
----------------------------------------------
(१२२) स्वतंत्र भारताचे पहिले पंतप्रधान कोण ?
उत्तर --- पंडित जवाहरलाल नेहरू
----------------------------------------------
(१२३) भारताच्या पहिल्या महिला राष्ट्रपती कोण ?
उत्तर --- प्रतिभाताई पाटील
----------------------------------------------
(१२४) भारतीय वंशाची पहिली महिला अंतराळविरांगणा कोण ?
उत्तर --- कल्पना चावला
----------------------------------------------
(१२५) एव्हरेस्टवर सर्वप्रथम चढाई करणारा भारतीय पुरूष कोण ?
उत्तर --- शेरपा  तेनसिंग  नोर्के (१९५३ )
----------------------------------------------
(१२६) लोकसंख्येच्या दृष्टीने भारतातील सर्वात मोठे राज्य कोणते ?
उत्तर --- उत्तरप्रदेश
----------------------------------------------
(१२७) भारतातील सर्वात मोठे वाळवंट कोणते ?
उत्तर --- थरचे वाळवंट
----------------------------------------------
(१२८) भारतातील सर्वात मोठी मशीद कोणती ?
उत्तर --- जामा मशिद ( दिल्ली )
----------------------------------------------
(१२९) भारतातील (पात्राने) सर्वात मोठी नदी कोणती ?
उत्तर --- ब्रम्हपूत्रा
----------------------------------------------
(१३०) भारतातील सर्वात मोठे वस्तुसंग्रहालय कोणते ?
उत्तर --- इंडिया म्युझियम, कोलकाता
----------------------------------------------
(१३१) भारतातील सर्वाधिक उष्ण ठिकाण कोणते ?
उत्तर --- गंगानगर ( राजस्थान )
----------------------------------------------
(१३२) भारतातील सर्वात उंच धरण कोणते ?
उत्तर --- तिहरी (भागीरथी नदी, उत्तराखंड )
----------------------------------------------
(१३३) क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने भारतातील सर्वात लहान राज्य कोणते ?
उत्तर --- गोवा
----------------------------------------------
(१३४) लोकसंख्येच्या दृष्टीने भारतातील सर्वात लहान राज्य कोणते ?
उत्तर --- सिक्कीम 
---------------------------------------------
(१३५) स्वतंत्र भारताचे पहिले कायदामंत्री कोण ?
उत्तर --- डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर
----------------------------------------------
(१३६) जगातील सर्वाधिक पावसाचे ठिकाण कोणते ?
उत्तर --- मौसिनराम ( मेघालय, भारत )
----------------------------------------------
(१३७) जगातील सर्वात लांब प्लॅटफॉर्म कोणते ?
उत्तर -- गोरखपूर (उत्तरप्रदेश )
----------------------------------------------
(१३८) जगातील सर्वात मोठी राज्यघटना कोणती ?
उत्तर -- भारताची
----------------------------------------------
(१३९) जगातील सर्वात लांब धरण कोणते ?
उत्तर -- हिराकूड ( भारत)
----------------------------------------------
(१४०) भारतीय राष्ट्रध्वजाच्या डिझाईनचे श्रेय कोणाला दिले जाते ?
उत्तर -- पिंगली वेंकय्या 
------------------------------------
(१४१) भारताच्या तिरंगी राष्ट्रध्वजात कोणत्या रंगाचा पट्टा वरच्या बाजूस असतो ?
उत्तर -- केशरी 
------------------------------------
(१४२) आपल्या देशाच्या राष्ट्रध्वजावरील अशोक चक्राचा रंग कोणता आहे ?
उत्तर -- निळा 
---------------------------------------
(१४३) भारताच्या तिरंगी राष्ट्रध्वजात कोणत्या रंगाचा पट्टा खालच्या बाजूस असतो ?
उत्तर -- हिरव्या 
---------------------------------------
(१४४) भारताच्या राष्ट्रचिन्ह / राजमुद्रा कोणत्या ठिकाणच्या अशोक स्तंभावरून स्विकारण्यात आले आहे ?
उत्तर -- सारनाथ 
---------------------------------------
(१४५) भारतीय राजमुद्रेवर कोणते प्राणी आहेत ?
उत्तर -- सिंह, घोडा, बैल.
---------------------------------------
(१४६) भारतीय राष्ट्रीय चिन्हाखाली कोणते वाक्य छापले आहे ?
उत्तर -- सत्यमेव जयते.
---------------------------------------
(१४७) सारनाथ येथील स्तंभावर एकूण किती सिंह आहेत.
उत्तर -- ४ ( चार )
---------------------------------------
(१४८) घटना समितीने ' जन - गण - मन ' या गीतास राष्ट्रगीत म्हणून केव्हा मान्यता दिली ?
उत्तर -- २४ जानेवारी १९५०
---------------------------------------
(१४९)  ' जन गण मन ' हे भारतीय राष्ट्रगीत कोणी लिहिले ?
उत्तर -- रविंद्रनाथ टागोर 
---------------------------------------
(१५०) ' वंदे मातरम् ' हे गीत कोणाच्या आनंदमठ या कांदबरीतून घेण्यात आले ?
उत्तर -- बंकिमचंद्र चटर्जी 
---------------------------------------
(१५१) भारतामध्ये मतदान करण्यासाठी कमीतकमी वयाची अट काय आहे ?
उत्तर -- १८ वर्षे 
---------------------------------------
(१५२) भारताचे सर्वोच्च न्यायालय कोठे आहे ?
उत्तर -- दिल्ली 
---------------------------------------
(१५३) विधानसभा सदस्यत्वाकरिता (आमदार) वयाची किमान पात्रता किती आहे ?
उत्तर -- २५ वर्षे 
---------------------------------------
(१५४) लोकसभा खासदार / सदस्य होण्यासाठी किमान वय किती असावे ?
उत्तर -- २५ वर्षे 
---------------------------------------
(१५५) चवदार तळे सत्याग्रह कोणी केला ?
उत्तर -- डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर 
---------------------------------------
(१५६) राष्ट्रध्वजावरील अशोकचक्रात किती आ-या‌ आहेत ?
उत्तर -- २४
---------------------------------------
(१५७) महाराष्ट्रातील सर्वांत मोठी ( लांब) नदी कोणती ?
उत्तर -- गोदावरी 
---------------------------------------
(१५८) भारतातील पहिली कापड गिरणी कोणत्या ठिकाणी सुरू झाली ?
उत्तर -- मुंबई 
---------------------------------------
(१५९) भारतातील पहिली प्रवाशी रेल्वे कोठून कोठे धावली ?
उत्तर -- मुंबई -- ठाणे 
---------------------------------------
(१६०) डॉ बाबासाहेब आंबेडकर यांचे मूळगाव कोणते ?
उत्तर -- आंबवडे ( दापोली - रत्नागिरी )
---------------------------------------
(१६१)  डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचा जन्म कोणत्या ठिकाणी झाला ?
उत्तर -- महू (मध्यप्रदेश )
---------------------------------------
(१६२) महात्मा गांधींनी मिठाच्या सत्याग्रहाला कोठून प्रारंभ केला ?
उत्तर -- साबरमती ( गुजरात )
---------------------------------------
(१६३) ताजमहाल हे कोणत्या नदीच्या काठावर आहे ?
उत्तर -- यमुना 
---------------------------------------
(१६४) पणजी हे शहर कोणत्या राज्याची राजधानी आहे ?
उत्तर -- गोवा 
---------------------------------------
(१६५) सापूतारा हे थंड हवेचे ठिकाण कोणत्या राज्यात आहे ?
उत्तर -- गुजरात 
---------------------------------------
(१६६) ' मसूरी ' हे थंड हवेचे ठिकाण कोणत्या राज्यात आहे ?
उत्तर -- उत्तराखंड 
---------------------------------------
(१६७) अंकलेश्वर खनिजतेल क्षेत्र कोणत्या राज्यात आहे ?
उत्तर -- गुजरात 
---------------------------------------
(१६८) मुंडा ही आदिवासी जमात मुख्यत्वे कोणत्या राज्यात आढळणे ?
उत्तर -- झारखंड 
---------------------------------------
(१६९) इंडिया गेट कोठे आहे ?
उत्तर -- दिल्ली 
---------------------------------------
(१७०) भारतातील सर्वोच्च नागरी पुरस्कार कोणता ?
उत्तर -- भारतरत्न 
--------------------------------
(१७१) भारतीय चित्रपटसृष्टीचे जनक म्हणून कोणास ओळखले जाते ?
उत्तर -- दादासाहेब फाळके 
--------------------------------
(१७२) जालियनवाला बाग हत्याकांड कोणत्या शहरात घडले ?
उत्तर -- अमृतसर 
--------------------------------
(१७३) भारतरत्न मिळालेली पहिली भारतीय महिला कोण ?
उत्तर -- इंदिरा गांधी 
--------------------------------
(१७४) भारतीय लोकसभेचा कार्यकाळ किती वर्षांचा असतो ?
उत्तर -- ५ ( पाच )
--------------------------------
(१७५) ' तिहार जेल ' कोणत्या शहरात आहे ?
उत्तर -- दिल्ली 
--------------------------------
(१७६) भारतातील पहिले इलेक्ट्रॉनिक शहर कोणते‌ ?
उत्तर -- बंगलोर 
--------------------------------
(१७७) ' खजुराहो लेणी ' कोणत्या राज्यात आहे ?
उत्तर -- मध्यप्रदेश 
--------------------------------
(१७८) ' कोलार ' सोन्याची खाण असणारे राज्य कोणते ?
उत्तर -- कर्नाटक 
--------------------------------
(१८०) चारमिनार, सालारजंग म्युझियम असणारे शहर कोणते ?
उत्तर -- हैदराबाद 
--------------------------------
(१८१) भारतातील कोणत्या शहराला ' गुलाबी शहर ' म्हटले जाते ?
उत्तर -- जयपूर 
--------------------------------
(१८२) नॅशनल पोलिस अकॅडमी कोणत्या ठिकाणी आहे ?
उत्तर -- हैदराबाद 
--------------------------------
(१८३) भारतातील सर्वाधिक स्त्रीयांचे प्रमाण असणारे राज्य कोणते‌ ?
उत्तर -- केरळ 
---------------------------------------
(१८४) भारताच्या उत्तरेस कोणते देश आहेत ?
उत्तर -- चीन, नेपाळ, भूतान.
----------------------------------------
(१८५) भारतात सर्वाधिक साखर कारखाने कोणत्या राज्यात आहेत ?
उत्तर -- महाराष्ट्र 
----------------------------------------
(१८६) भारतातील कोणत्या शहराला ‌' गुलाबी शहर ' म्हटले जाते ?
उत्तर -- जयपूर 
----------------------------------------
(१८७) ' सापुतारा ' हे थंड हवेचे ठिकाण कोणत्या राज्यात आहे ?
उत्तर -- गुजरात 
----------------------------------------
(१८८) ' तिहार ' जेल कोणत्या राज्यात आहे ?
उत्तर -- दिल्ली 
----------------------------------------
(१८९) भारतात सध्या किती घटक राज्य आहेत ?
उत्तर -- २८
----------------------------------------
(१९०) भारतात सागरी मासेमारीत कोणते राज्य अग्रेसर आहे ?
उत्तर -- महाराष्ट्र 
----------------------------------------
(१९१) क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने भारताचा जगात कितवा क्रमांक लागतो ?
उत्तर -- सातवा 
----------------------------------------
(१९२) भारतात सर्वाधिक शेंगदाणा पिकविणारे राज्य कोणते ?
उत्तर -- गुजरात 
----------------------------------------
(१९३) भारतातील सर्वाधिक जिल्हे असणारे राज्य कोणते ?
उत्तर -- उत्तर प्रदेश 
---------------------------------------
(१९४) ' राजघाट ' हे कोणाचे समाधीस्थळ म्हणून प्रसिद्ध आहे ?
उत्तर -- महात्मा गांधी 
--------------------------------
(१९५) भारतातील पहिले नियोजित शहर कोणते ?
उत्तर -- चंदिगड 
---------------------------------------
(१९६)भारताच्या केंद्रीय कायदेमंडळाचे नाव काय आहे ?
उत्तर --- संसद
---------------------------------------
(१९७) भारताचा घटनात्मक प्रमुख कोण आहे ?
उत्तर --- राष्ट्रपती
---------------------------------------
(१९८) भारताच्या सरन्यायाधीशाची नेमणूक कोण करतात ?
उत्तर --- राष्ट्रपती 
---------------------------------------
(१९९) भारताच्या राष्ट्रपतीला गोपनीयतेची शपथ कोण देतात ?
उत्तर -- भारताचे सरन्यायाधीश 
---------------------------------------
(२००)  भारताने कोणत्या शासनपध्दतीचा स्विकार केला आहे ?
उत्तर -- लोकशाही 
---------------------------------------
(२०१) भारतातील पहिल्या आधार कार्ड धारक महिलेचे नाव सांगा ?
उत्तर --- रंजना सोनवणे‌ (नंदुरबार, महाराष्ट्र)
---------------------------------------
(२०२) भारताचे प्रवेशद्वार म्हणून कोणत्या शहराची ओळख आहे ?
उत्तर --- मुंबई
---------------------------------------
(२०३) भारताचा पहिला अवकाश वीर कोण आहे ?
उत्तर --- राकेश शर्मा
---------------------------------------
(२०४) भारतातील सर्वात मोठा लष्करी सन्मान कोणता आहे ?
उत्तर --- परमवीर चक्र
---------------------------------------
(२०५) भारताचे तिन्ही सेनादलाचे प्रमुख कोण असतात ?
उत्तर --- राष्ट्रपती

(२०६) भारतीय अर्थशास्राचे जनक कोण ?
उत्तर -- दादाभाई नौरोजी
----------------------------------------------
(२०७) वास्को - द - गामा पोर्तुगीज खलाशी कोणत्या बंदरावर उतरून भारतात आला ?
उत्तर -- कालिकत 
----------------------------------------------
(२०८) टपाल व तारपध्दतीचा जनक कोणाला म्हणतात ?
उत्तर -- लाॅर्ड डलहौसी 
----------------------------------------------
(२०९)  ' दांडी यात्रा ' कशाशी संबंधित होती ?
उत्तर -- मिठाचा कायदा मोडणे.
----------------------------------------------
(२१०) भारताची गानकोकिळा कोणाला म्हणतात ?
उत्तर -- सरोजिनी नायडू 
----------------------------------------------
(२११) ' सारे जहाँ से अच्छा ' हे गीत कोणी लिहिले ?
उत्तर -- महम्मद इक्बाल 
----------------------------------------------
(२१२)  ' दि डिस्कव्हरी ऑफ इंडिया ' हे पुस्तक कोणी लिहिले ?
उत्तर -- जवाहरलाल नेहरू 
----------------------------------------------
(२१३ ) जगप्रसिद्ध कैलास मंदिर हे कोणत्या लेण्यांमध्ये आहे ?
उत्तर -- वेरूळ  (महाराष्ट्र )
--------------------------------------------
(२१४) भारतीय अंतराळ संशोधन कार्यक्रमाचे शिल्पकार कोण ?
उत्तर -- विक्रम साराभाई
==========================
संकलक :- शंकर सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक )
जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा गरताड (गावठाण )
केंद्र - रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे 
९४२२७३६७७५ / ७७२१९४१४९६

Thursday, 9 April 2026

इतिहास प्रश्नावली ( छत्रपती शिवाजी महाराज )

(१) छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या वडिलांचे नाव काय ?
उत्तर -- शहाजीराजे भोसले
--------------------------------------
(२) छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या आईचे नाव काय ?
उत्तर -- जिजाबाई
-------------------------------------
(३) छत्रपती शिवाजी महाराजाचा जन्म कधी झाला ?
उत्तर -- १९ फेब्रुवारी १६३०
------------------------------------
(४) छत्रपती शिवाजी महाराजांचा जन्म कोणत्या किल्ल्यावर झाला ?
उत्तर -- शिवनेरी किल्ला 
-----------------------------------
(५) शिवनेरी किल्ला कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?
उत्तर -- पुणे 
-----------------------------------
(६) छत्रपती शिवाजी महाराज ज्या काळात होऊन गेले, तो काळ ..….. होता.
उत्तर -- मध्य युगाचा
-----------------------------------
(७) छत्रपती शिवाजी महाराजांनी ..... स्वराज्य निर्माण केले.
उत्तर -- महाराष्ट्रात
-------------------------------------
(८) स्वराज्य म्हणजे काय ?
उत्तर -- स्वतःचे राज्य
-----------------------------------
(९) छत्रपती शिवाजी महाराजांनी कोणाशी झुंज दिली ?
उत्तर -- रयतेवर अन्याय करणा-या सत्तांशी.
-------------------------------------
(१०)  शहाजीराजे हे ...... गाढे पंडित होते.
उत्तर -- संस्कृतचे
-----------------------------------
(११) मावळात राहणा-या लोकांना ..... म्हणत.
उत्तर -- मावळे 
-----------------------------------
(१२) शिवरायांचा विवाह कोणत्या घराण्यातील मुलीशी झाला ?
उत्तर -- फलटणचे नाईक - निंबाळकर
------------------------------------
(१३) छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या पत्नीचे नाव काय ?
उत्तर -- सईबाई
-----------------------------------
(१४) शिवाजी महाराजांनी कोणते कार्य हाती घेतले ?
उत्तर -- स्वराज्य स्थापण्याचे 
-----------------------------
(१५) शहाजीराजांच्या पत्नीचे नाव काय ?
उत्तर -- जिजाबाई 
-----------------------------
(१६) जिजाबाईचं माहेर कोणत्या घराण्यातील होते ?
उत्तर -- सिंदखेडचे जाधव 
-----------------------------
(१७) घृष्णेश्वराच्या मंदिराचा जीर्णोद्धार कोणी केला ?
उत्तर -- मालोजीराजे भोसले 
-----------------------------
(१८) शहाजीराजे भोसले यांच्या वडिलांचे नाव काय ?
उत्तर -- मालोजीराजे भोसले 
-----------------------------
(१९) शिवनेरी किल्ला पुणे जिल्ह्यातील कोणत्या तालुक्यात आहे ?
उत्तर -- जुन्नर 
-----------------------------
(२०) छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या काळातील स्वराज्याची पहिली राजधानी कोणती ?
उत्तर -- राजगड 
-----------------------------
(२१)  दादाजी कोंडदेव हे शहाजीराजांचे कोण होते ?
उत्तर -- इमानी सेवक 
-----------------------------
(२१) छत्रपती शिवाजी महाराज व अफजलखान यांची ...... माचीवर भेटण्याची जागा निश्चित झाली.
उत्तर -- प्रतापगडाच्या
-----------------------------
(२२) छत्रपती शिवरायांनी रायरीच्या किल्ल्याचे नाव काय ठेवले ?
उत्तर -- रायगड
-----------------------------
(२३) भोरप्या डोंगरावर शिवरायांनी ..... हा किल्ला बांधला.
उत्तर -- प्रतापगड 
-----------------------------
(२४) छत्रपती शिवाजी महाराजांचे वकील कोण होते ?
उत्तर -- पंताजी गोपीनाथ 
-----------------------------
(२५) ' घोडखिंड ' ......... या नावानेच इतिहासात अमर झाली ?
उत्तर -- पावनखिंड 
-----------------------------
(२६) तानाजी मालुसरे हा कोकणातील कोणत्या गावाचा राहणार होता ?
उत्तर -- उमरठे
-----------------------------
(२७) तानाजी मालुसरे यांच्या भावाचे नाव काय ?
उत्तर -- सूर्याजी 
-----------------------------
(२८) छत्रपती शिवाजी महाराजांनी नव्या राजधानीसाठी कोणत्या किल्ल्याची निवड केली ?
उत्तर -- रायगड
-----------------------------
(२९) छत्रपती शिवाजी महाराजांचा राज्याभिषेक कोणत्या वर्षी झाला ?
उत्तर -- १६७४
-----------------------------
(३०) शिवरायांनी राज्याभिषेकापासून कोणता शक सुरू केला ?
उत्तर -- राज्याभिषेक शक 
-----------------------------
(३१) छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या सावत्र भावाचे नाव काय ?
उत्तर -- व्यंकोजीराजे 
-----------------------------
(३२) ...... ही शिवरायांची कुलदेवता होती.
उत्तर -- तुळजाभवानी
-----------------------------
(३३) ...... यांस लोक ' प्रतिशिवाजी ' म्हणत.
उत्तर -- नेताजी पालकर
-----------------------------
(३४) शिवरायांनी तोरणा गडाचे कोणते नामकरण केले ?
उत्तर -- प्रचंडगड 
-----------------------------
(३५) शिवरायांची राजमुद्रा ...... भाषेत होती.
उत्तर -- संस्कृत 
------------------------------
(३६) शिवरायांनी १६४५ साली स्वराज्यस्थापनेची प्रतिज्ञा कोणत्या मंदिरात घेतली ?
उत्तर -- रायरेश्वराच्या मंदिरात
-------------------------------
(३७) शिवरायांच्या संस्कृत भाषेतील राजमुद्रेचा भावार्थ काय होता ?
उत्तर -- हे राज्य लोककल्याणासाठी आहे.
--------------------------------
(३८) " गड आला पण सिंह गेला !" हे उद्गार शिवरायांनी कोणाविषयी काढले ?
उत्तर -- तानाजी मालुसरे
----------------------------------
(३९) कोंढाण्याच्या किल्ल्याचे काय नामकरण करण्यात आले ?
उत्तर -- सिंहगड 
---------------------------------
(४०) शिवरायांचे निधन कोणत्या तारखेला झाले ?
उत्तर -- ३ एप्रिल १६८०
------------------------------------
(४१) शहाजी महाराजांचे मराठवाड्यातील मूळचे गाव कोणते ?
उत्तर -- वेरुळ 
------------------------------------
(४२) वीर बाजीप्रभू यांचे जन्मस्थान कोणत्या तालुक्यात आहे ?
उत्तर -- भोर 
------------------------------------
(४३) पाचाड येथे कोणाची समाधी आहे ?
उत्तर -- राजमाता जिजाबाई 
------------------------------------
(४४) छत्रपती शिवाजी महाराजाचा राज्याभिषेक कोणत्या किल्लावर पार पडला ?
उत्तर -- रायगड 
--------------------------------------
(४५) वसईच्या किल्ल्याचा प्रकार कोणता ?
उत्तर -- भूईकोट 
------------------------------------
(४६) शिवाजी महाराजांनी अफजलखानाचा वध कधी आणि कुठे केला?
उत्तर -१० नोव्हेंबर १६५९ रोजी प्रतापगडाच्या पायथ्याशी.
------------------------------------
(४७) शिवाजी महाराजांनी लाल महालावर कधी हल्ला केला आणि शाहिस्तेखानाची फजिती केली?
उत्तर -- ५ एप्रिल १६६३
------------------------------------
(४८) शिवाजी महाराज आग्र्याहून कधी निसटले?
उत्तर -- १७ ऑगस्ट १६६६
------------------------------------
(४९) छत्रपती शिवाजी महाराज युद्धनीती मध्ये कोणत्या तंत्राचा वापर करीत होते?
उत्तर -- गनिमी कावा
------------------------------------
(५०) पन्हाळगडावरून सिद्धी जोहरच्या वेढ्यातून निसटल्यानंतर छत्रपती शिवाजी राजे विशाळगडावर पोहोचेपर्यंत कोणी घोडखिंड लढविली?
उत्तर -- बाजीप्रभू देशपांडे
------------------------------------
(५१) बाजीप्रभू देशपांडे यांच्या पराक्रमानंतर घोडखिंडीला कोणते नाव देण्यात आले ?
उत्तर -- पावनखिंड 
------------------------------------
(५२) शिवाजी महाराजांची राजमुद्रा कोणत्या भाषेत होती?
उत्तर -- संस्कृत
------------------------------------
(५३) आग्र्यावरून सुटका झाल्यानंतर शिवाजी महाराजांनी संभाजी राजांना कुठे ठेवले?
उत्तर -- मथुरा येथे
------------------------------------
(५४) छत्रपती शिवाजी राजांनी कोणत्या किल्ल्याचे नाव बदलून सिंहगड हे नाव ठेवले?
उत्तर -- कोंढाणा 
------------------------------------
(५५) छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या किल्ल्यांची संख्या किती होती?
उत्तर --  ३६१ सुमारे 
------------------------------------
(५६) छत्रपती शिवरायांनी सुरतेवर कधी स्वारी केली?
उत्तर -- इ.स. १६६४ मध्ये
------------------------------------
(५७) छत्रपती शिवरायांची सोन्याची नाणी कोणती होती?
उत्तर -- होण /  शिवराई: तांब्याची नाणी 
------------------------------------
(५८) छत्रपती शिवाजी राजांच्या राज्याभिषेक वेळी कोण पौरोहित होते?
उत्तर -- गागाभट्ट
------------------------------------
(५९) छत्रपती शिवाजीराजांचा प्रमुख गुप्तहेर कोण होता?
उत्तर: बहिर्जी नाईक
------------------------------------
(६०) छत्रपती शिवाजी महाराजांनी मुरुंबदेव किल्ल्याची पुनर्बांधणी करून त्याचे नाव काय ठेवले?
उत्तर -- राजगड
------------------------------------
(६१) छत्रपती शिवाजी महाराज सर्वाधिक काळ कोणत्या किल्ल्यावर राहिले?
उत्तर: रायगड
------------------------------------
(६२) छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या तलवारीचे नाव काय होते?
उत्तर -- भवानी
------------------------------------
(६३) छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या आजोबांचे नाव काय होते?
उत्तर: मालोजीराजे भोसले
-------------------------------------
(६४) हिंदवी स्वराज्याचे संस्थापक म्हणून कोणास ओळखले जाते ?
उत्तर --- छत्रपती शिवाजी महाराज 
--------------------------------------
(६५) स्वराज्याची पहिली राजधानी कोणती होती?
उत्तर --- राजगड 
--------------------------------------
(६६)  'लळिंग ' किल्ला कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?
उत्तर -- धुळे
---------------------------------------------
(६७) 'शिवनेरी ' किल्ला कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?
उत्तर -- पुणे
----------‐-----‐----------------------------
(६८) 'जंजिरा ' किल्ला कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?
उत्तर -- रायगड
----------‐-----‐----------------------------
(६९) 'सिंधुदुर्ग ' किल्ला कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?
उत्तर -- सिंधुदुर्ग
----------‐-----‐----------------------------
(७०)'अजिंक्यतारा ' किल्ला कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?
उत्तर -- सातारा
----------‐-----‐----------------------------
(७१) 'तोरणा ' किल्ला कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?
उत्तर -- पुणे
----------‐-----‐----------------------------
(७२) 'मुल्हेर ' किल्ला कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?
उत्तर -- नाशिक
----------‐-----‐---------------------------
(७३)' देवगड ' किल्ला कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?
उत्तर -- सिंधुदुर्ग
----------‐-----‐----------------------------
(७४)'प्रतापगड ' किल्ला कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?
उत्तर -- सातारा
----------‐-----‐----------------------------
(७५)'साल्हेर ' किल्ला कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?
उत्तर -- नाशिक
----------‐-----‐----------------------------
(७६) 'कंधार ' किल्ला कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?
उत्तर -- नांदेड
----------‐-----‐----------------------------
(७७) 'करमाळा ' किल्ला कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?
उत्तर -- सोलापूर
----------‐-----‐---------------------------
(७८) 'नळदुर्ग ' किल्ला कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?
उत्तर -- धाराशिव (उस्मानाबाद)
----------‐-----‐----------------------------
(७९) माहुली ' किल्ला कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?
उत्तर -- ठाणे
----------‐-----‐----------------------------
(८०) 'वसई ' किल्ला कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?
उत्तर -- पालघर
----------‐-----‐----------------------------
(८१) 'रायगड ' किल्ला कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?
उत्तर -- रायगड
----------‐-----‐----------------------------
(८२)'अर्नाळा ' किल्ला कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?
उत्तर -- पालघर
----------‐-----‐----------------------------
(८३) 'कर्नाळा ' किल्ला कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?
उत्तर -- रायगड
----------‐-----‐----------------------------
(८४) 'हरिचंद्रगड ' किल्ला कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?
उत्तर -- अहिल्यानगर (अहमदनगर)
----------‐-----‐----------------------------
(८५) 'सज्जनगड ' किल्ला कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?
उत्तर -- सातारा
----------‐-----‐-----------------------------
(८६) 'विशाळगड ' किल्ला कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?
उत्तर -- कोल्हापूर
----------‐-----‐-----------------------------
(८७) 'देवगिरी ' किल्ला कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?
उत्तर -- छत्रपती संभाजी नगर (औरंगाबाद)
----------‐-----‐----------------------------
(८८)' थाळनेर ' किल्ला कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?
उत्तर -- धुळे
----------‐-----‐----------------------------
(८९) ' सिंहगड ' (कोंढाणा) किल्ला कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?
उत्तर -- पुणे
---------------------------------------------
(९०) ' पन्हाळा ' किल्ला कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?
उत्तर -- कोल्हापूर
------------------------------------
(९१) गाविलगड किल्ला कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?
उत्तर -- अमरावती 
------------------------------------
(९२) सुवर्णदुर्ग किल्ला कोठे आहे ?
उत्तर -- दापोली  ( रत्नागिरी )
------------------------------------
(९३) हरिश्चंद्रगड व रतनगड ही ठिकाणे कोणत्या जिल्ह्यात आहेत ?
उत्तर -- अहिल्यानगर 
------------------------------------
(९४) कोणता किल्ला छत्रपती शिवाजी महाराज यांनी आधी जिंकला ?
उत्तर -- तोरणा 
------------------------------------
(९५) सिंदखेडराजा येथे ........ यांचा राजवाडा आहे.
उत्तर -- लखुजी जाधव 
------------------------------------
(९६) छत्रपती शिवाजी महाराजांनी सुरतेवर कोणत्या साली स्वारी केली ?
उत्तर -- १६६४
------------------------------------
(९७) शिवाजी महाराजांच्या राज्याभिषेकासाठी ....... हा इंग्रजी वकील उपस्थित होता.
उत्तर -- हेन्री ऑक्झिडेन 
------------------------------------
(९८) छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या काळात हेर खात्याचे प्रमुख कोण होते ?
उत्तर -- बहिर्जी नाईक 
------------------------------------
(९९) छत्रपती शिवाजी महाराजांनी सिंधुदूर्ग व  ..... या सारखे समुद्र किल्ले बांधले ?
उत्तर -- विजयदुर्ग 
------------------------------------
(१००) प्रतापगड हा किल्ला कोणत्या डोंगरावर बांधण्यात आला आहे ?
उत्तर -- भोरप्या 
------------------------------------
(१०१) पूर्वी कोंढाणा नावाने ओळखले जाणारा किल्ला कोणता ?
उत्तर -- सिंहगड 
------------------------------------
(१०२) छत्रपती शिवाजी महाराज व अफजलखान यांची भेट ...... येथे ठरली होती.
उत्तर -- प्रतापगडाच्या पायथ्याशी 
------------------------------------
(१०३) शिवाजी महाराजांनी लाल महालावर छापा टाकून कोणाची बोटे तोडली ?
उत्तर -- शाहिस्तेखान 
------------------------------------
(१०४) छत्रपती शिवाजी महाराज नंतर गादीवर कोण बसले ?
उत्तर -- संभाजी महाराज 
------------------------------------
(१०५) छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या काळात यांच्यामार्फत राज्य कारभार चालत असे ?
उत्तर -- अष्टप्रधान मंडळ 
------------------------------------
(१०६) शिवाजी महाराजांच्या आई वीरमाता जिजाबाई यांचे जन्मठिकाण कोठे आहे ?
उत्तर -- सिंदखेडराजा 
------------------------------------
(१०७) तंजावर येथे राज्य करणाऱ्या शिवाजी महाराजांच्या सावत्र भावाचे नाव काय ?
उत्तर -- व्यंकोजी 
------------------------------------
(१०८)  ...... यांनी महाराष्ट्रात स्वराज्य निर्माण केले ?
उत्तर -- छत्रपती शिवाजी महाराज 
------------------------------------
(१०९) शिवनेरीचा किल्लेदार कोण होता ?
उत्तर -- विजयराज 
------------------------------------
(११०)  छत्रपती शिवरायांचा विवाह फलटणच्या नाईक निंबाळकर घराण्यातील कोणत्या मुलीशी झाला ?
उत्तर -- सईबाई 
------------------------------------
(१११) कोणत्या किल्ल्यास ' प्रचंडगड ' असे नाव दिले ?
उत्तर -- तोरणा 
------------------------------------
(११२) ' होता जीवा म्हणून वाचला शिवा ' असे कोणाबद्दल म्हटले जाते ?
उत्तर -- जिवाजी महाला 
------------------------------------
(११३)  ' गड आला पण सिंह गेला ' असे कोणासंदर्भात म्हटले जाते ?
उत्तर -- तानाजी मालुसरे 
 ==============================
संकलक :- शंकर सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक )
जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा गरताड गावठाण 
केंद्र - रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे
९४२२७३६७७५ / ७७२१९४१४९६

Friday, 3 April 2026

समानार्थी शब्द / विरूध्दार्थी शब्द प्रश्नावली

(१) ' खग ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?
उत्तर --- पक्षी 
----------------------------------------------------
(२) ' बेडूक ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?
उत्तर --- मंडूक 
----------------------------------------------------
 (३) ' निर्झर ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?
उत्तर --- झरा 
----------------------------------------------------
 (४) ' समुद्र ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?
उत्तर --- सागर 
----------------------------------------------------
 (५) ' लाक्षणिक ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?
उत्तर --- सांकेतिक 
----------------------------------------------------
 (६) ' अनाथ ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?
उत्तर --- पोरका 
----------------------------------------------------
 (७) ' नदी ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?
उत्तर --- सरिता 
----------------------------------------------------
 (८) ' राजा ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?
उत्तर --- भूपती 
----------------------------------------------------
 (९) ' पगार ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?
उत्तर --- वेतन
----------------------------------------------------
 (१०) ' पृथ्वी' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?
उत्तर --- धरती 
----------------------------------------------------
 (११) ' रास ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?
उत्तर --- ढीग
----------------------------------------------------
 (१२) ' पाणि ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?
उत्तर --- हात
----------------------------------------------------
 (१३) 'अनुमोदन ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?
उत्तर --- होकार / पाठिंबा 
----------------------------------------------------
 (१४) ' काक ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?
उत्तर --- कावळा 
----------------------------------------------------
 (१५) ' रजनी ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?
उत्तर --- रात्र
----------------------------------------------------
 (१६) ' नारळ ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?
उत्तर --- श्रीफळ 
----------------------------------------------------
 (१७) 'अंत ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?
उत्तर --- शेवट 
----------------------------------------------------
 (१८) ' तमा ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?
उत्तर --- काळजी 
----------------------------------------------------
 (१९) ' डोळा ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?
उत्तर --- नेत्र
----------------------------------------------------
 (२०) ' लता  ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?
उत्तर --- वेल
----------------------------------------------------
 (२१) ' पाणी ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?
उत्तर --- जल 
----------------------------------------------------
 (२२) ' पथारी ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?
उत्तर --- बिछाना / अंथरूण 
----------------------------------------------------
 (२३) ' क्षीर ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?
उत्तर --- दूध 
----------------------------------------------------
 (२४) ' संहार ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?
उत्तर --- विनाश 
----------------------------------------------------
 (२५) ' अभिवादन ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?
उत्तर --- नमस्कार 
----------------------------------------------------
 (२६) ' दीन ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?
उत्तर --- गरीब 
----------------------------------------------------
 (२७) ' प्रतिबिंब ' या शब्दास समानार्थी शब्द काय आहे ?
उत्तर --- प्रतिमा 
----------------------------------------------------
 (२८) ' अभियान ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?
उत्तर --- मोहीम 
----------------------------------------------------
 (२९) ' मकरंद ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?
उत्तर --- मध
----------------------------------------------------
 (३०) ' तलवार ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द काय आहे ?
उत्तर --- समशेर
==============================
(३१) ' दीन ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?
उत्तर --- श्रीमंत 
----------------------------------------------------
(३२) ' नैसर्गिक ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?
उत्तर --- कृत्रिम 
----------------------------------------------------
(३३) ' अति ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?
उत्तर --- अल्प
----------------------------------------------------
(३४) ' शिस्त ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?
उत्तर --- बेशिस्त 
----------------------------------------------------
(३५) ' दु:ख ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?
उत्तर --- आनंद 
----------------------------------------------------
(३६) ' कल्पित ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?
उत्तर --- वास्तविक 
----------------------------------------------------
(३७) ' प्राचीन ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?
उत्तर --- अर्वाचीन 
----------------------------------------------------
(३८) ' कवी ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?
उत्तर --- कवयित्री 
----------------------------------------------------
(३९) ' शेवट ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?
उत्तर --- आरंभ 
----------------------------------------------------
(४०) ' थोरला ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?
उत्तर --- धाकटा
----------------------------------------------------
(४१) ' दिन ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?
उत्तर --- रात्र
----------------------------------------------------
(४२) ' क्षणभंगुर ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?
उत्तर --- चिरंजीव 
----------------------------------------------------
(४३) ' स्तुती ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?
उत्तर --- निंदा 
----------------------------------------------------
(४४) ' आपला ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?
उत्तर --- परका 
----------------------------------------------------
(४५) ' प्रशंसा ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?
उत्तर ---  निंदा 
----------------------------------------------------
(४६) ' उध्दट ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?
उत्तर --- नम्र 
----------------------------------------------------
(४७) ' निरक्षर ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?
उत्तर --- साक्षर 
----------------------------------------------------
(४८) ' कोमल ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?
उत्तर --- कठीण 
----------------------------------------------------
(४९) ' जय ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?
उत्तर --- पराजय 
----------------------------------------------------
(५०) ' धीट ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?
उत्तर --- भेकड 
----------------------------------------------------
(५१) ' उदार ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?
उत्तर --- कंजुष 
===============================
संकलक :- शंकर सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक )
जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा - गरताड गावठाण 
केंद्र - रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे 
९४२२७३६७७५ / ७७२१९४१४९६