माझ्या ब्लॉगवर मी श्री.शंकर चौरे आपले स्वागत करत आहे,ब्लॉग अपडेट करण्याचे काम चालू आहे..

ब्लॉग भेटी.

Friday, 28 August 2026

" सामान्यज्ञान प्रश्नमंजुषा प्रश्नावली "

---- गणितीय प्रश्नावली ----

(१) १  मिनिट म्हणजे किती सेकंद ?
उत्तर -- ६० सेकंद
-----------------------------
(२)  १ तास म्हणजे किती मिनिटे ?
उत्तर -- ६० मिनिटे
-----------------------------
(३) १ दिवस म्हणजे किती तास ?
उत्तर -- २४ तास 
-----------------------------
(४)  पाव तास म्हणजे किती मिनिटे ?
उत्तर -- १५ मिनिटे
-----------------------------
(५)  अर्धा तास म्हणजे किती मिनिटे ?
उत्तर -- ३० मिनिटे
-----------------------------
(६) पाऊण तास म्हणजे किती मिनिटे ?
उत्तर -- ४५ मिनिटे
-----------------------------
(७) १ आठवडा म्हणजे किती दिवस ?
उत्तर -- ७ दिवस 
-----------------------------
(८) १ महिना म्हणजे किती दिवस ?
उत्तर -- ३० / ३१ दिवस 
-----------------------------
(९)  १ वर्ष म्हणजे किती दिवस ?
उत्तर -- ३६५ दिवस 
-----------------------------
(१०) अर्धा वर्ष म्हणजे किती महिने ?
उत्तर -- ६ महिने 
-----------------------------
(११)   पाव वर्ष म्हणजे किती महिने ?
उत्तर -- ३ महिने
-----------------------------
(१२) दीड वाजले म्हणजे किती वाजून किती मिनिटे ?
उत्तर -- १ वाजून ३० मिनिटे 
-----------------------------
(१३) अडीच वाजले म्हणजे किती वाजून किती मिनिटे ?
उत्तर --   २ वाजून ३० मिनिटे
-----------------------------
(१४)  एकशे म्हणजे किती ?
उत्तर -- १००
-----------------------------
(१५)  अर्धाशे म्हणजे किती ?
उत्तर -- ५०
-----------------------------
(१६)  पावशे म्हणजे किती ?
उत्तर -- २५
-----------------------------
(१७)  पाऊणशे म्हणजे किती ?
उत्तर -- ७५
-----------------------------
(१८)  सव्वाशे म्हणजे किती ?
उत्तर -- १२५
-----------------------------
(१९)  दीडशे म्हणजे किती ?
उत्तर -- १५०
-----------------------------
(२०)  अडीचशे म्हणजे किती ?
उत्तर -- २५०
-----------------------------
(२१)  साडेतीनशे म्हणजे किती ?
उत्तर -- ३५०
-----------------------------
(२२) १  डझन केळी म्हणजे किती केळी  ?
उत्तर  -- १२ केळी 
-----------------------------
(२३)  अर्धा डझन केळी म्हणजे किती केळी ?
उत्तर -- ६ केळी
-----------------------------
(२४) पाव डझन केळी म्हणजे किती केळी ?
उत्तर  --  ३ केळी
-----------------------------
(२५)  पाऊण डझन केळी म्हणजे किती केळी ?
उत्तर -- ९ केळी
========================
---- भाषिक सामान्यज्ञान ----

(१) गायीच्या पिल्लाला काय म्हणतात ?
उत्तर --- वासरू 
-----------------------------------------------
(२) पुलांच्या समूहाला काय म्हणतात ?
उत्तर --- गुच्छ 
-----------------------------------------------
(३) मधमाश्यांच्या घराला काय म्हणतात ?
उत्तर --- पोळे 
-----------------------------------------------
(४) हरणाच्या पिल्लाला काय म्हणतात ?
उत्तर --- पाडस, शावक 
-----------------------------------------------
(५) बांबूंच्या  समूहाला काय म्हणतात ?
उत्तर --- बेट 
-----------------------------------------------
(६) घोड्याच्या पिल्लाला काय म्हणतात ?
उत्तर --- शिंगरू 
-----------------------------------------------
(७) वाघिणीच्या पिल्लाला काय म्हणतात ?
उत्तर --- बच्चा, बछडा 
-----------------------------------------------
(८) कोंबडीच्या घराला काय म्हणतात ?
उत्तर --- खुराडे 
-----------------------------------------------
(९) सिंहाच्या पिल्लास काय म्हणतात ?
उत्तर --- छावा 
-----------------------------------------------
(१०) हरणाच्या समूहाला काय म्हणतात  ?
उत्तर --- कळप 
-----------------------------------------------
(११) पक्ष्याच्या घराला काय म्हणतात ?
उत्तर --- घरटे 
-----------------------------------------------
(१२) दोन नद्या एकत्र मिळतात त्या ठिकाणस काय म्हणतात ?
उत्तर --- संगम 
-----------------------------------------------
(१३) विमान चालवणा-यास काय म्हणतात ?
उत्तर --- वैमानिक 
-----------------------------------------------
(१४) मूर्ती बनवणा-यास काय म्हणतात ‌?
उत्तर --- मूर्तिकार 
-----------------------------------------------
(१५) चार रस्ते एकत्र येतात त्या जागेस काय म्हणतात ?
उत्तर --- चौक 
-----------------------------------------------
(१६) जादूचे खेळ करून दाखवणा-यास काय म्हणतात ?
उत्तर --- जादूगार 
-----------------------------------------------
(१७) म्हशीच्या पिल्लाला काय म्हणतात ?
उत्तर --- रेडकू 
-----------------------------------------------
(१८) शेळीच्या पिल्लाला काय म्हणतात ?
उत्तर --- करडू 
-----------------------------------------------
(१९) कुत्र्याच्या पिल्लाला काय म्हणतात ?
उत्तर --- पिल्लू 
-----------------------------------------------
(२०) हत्तीच्या ओरडण्याला काय म्हणतात ?
उत्तर --- चीत्कार 
========================

--- विशेष सामान्यज्ञान प्रश्नावली --

(१) भारताचा राष्ट्रीय ध्वज कोणता ?
उत्तर --- तिरंगा
-------------------------------
(२) भारताचे राष्ट्रीय फूल कोणते ?
उत्तर --- कमळ
-------------------------------
(३) भारताचा राष्ट्रीय पक्षी कोणता ?
उत्तर  --- मोर
-------------------------------
(४)भारताचा राष्ट्रीय प्राणी कोणता ?
उत्तर -- वाघ
-------------------------------
(५) भारताचा राष्ट्रीय खेळ कोणता ?
उत्तर --- हाॅकी
-------------------------------
(६) भारताचे राष्ट्रगीत कोणते ?
उत्तर --- जनगणमन
-------------------------------
(७) भारताचे राष्ट्रीय गीत कोणते ?
उत्तर --- वंदे मातरम्
-------------------------------
(८) फुलांचा राजा कोणाला म्हणतात ?
उत्तर --- गुलाब
-------------------------------
(९) फळांचा राजा कोणाला म्हणतात ?
उत्तर -- आंबा
-------------------------------
(१०) प्राण्यांचा राजा कोणाला म्हणतात ?
उत्तर --- सिंह
-------------------------------
(११) पक्ष्यांचा राजा कोणाला म्हणतात ?
उत्तर --- गरूड
-------------------------------
(१२) तेलबियांचा राजा कोणाला म्हणतात ?
उत्तर --- शेंगदाणा 
-------------------------------
(१३) आपले राज्य कोणते ?
उत्तर --- महाराष्ट्र 
-------------------------------
(१४) महाराष्ट्रातील एकूण जिल्हे किती ?
उत्तर --- ३६
-------------------------------
(१५) महाराष्ट्र राज्याची राजधानी कोणती ?
उत्तर -- मुंबई
-------------------------------
(१६) महाराष्ट्र राज्याचा राज्यवृक्ष कोणता ?
उत्तर --- आंबा
-------------------------------
(१७) महाराष्ट्र राज्याचा राज्यप्राणी कोणता ?
उत्तर --- शेकरू
-------------------------------
(१८) महाराष्ट्र राज्याचा राज्यपक्षी कोणता ?
उत्तर --- हरियाल
-------------------------------
(१९) महाराष्ट्रातील सर्वांत उंच शिखर कोणते ?
उत्तर --- कळसूबाई
-------------------------------
(२०) महाराष्ट्र दिन कोणता ?
उत्तर ---- १ मे
========================
------ गणितीय संख्याज्ञान ------

(1) एक अंकी लहानात लहान संख्या कोणती ?
उत्तर -- 1
----------------------------------------
(2) एक अंकी मोठ्यात मोठी संख्या कोणती ?
उत्तर -- 9
----------------------------------------
(3) दोन अंकी लहानात लहान संख्या कोणती ?
उत्तर -- 10
----------------------------------------
(4) दोन अंकी मोठ्यात मोठी संख्या कोणती ?
उत्तर -- 99
------------------------------------------
(5) तीन अंकी लहानात लहान संख्या कोणती ?
उत्तर -- 100
------------------------------------------
(6) तीन अंकी मोठ्यात मोठी संख्या कोणती ?
उत्तर -- 999
------------------------------------------
(7) 1 ते 100 पर्यंत 0 (शून्य ) हा अंक किती वेळा येतो ?
उत्तर -- 11 वेळा
------------------------------------------
(8) 1 ते 100 पर्यंत 1 हा अंक किती वेळा येतो ?
उत्तर -- 21 वेळा
---------------------------------------------
(9) 1 ते 100 पर्यंत 2 ते 9 हे अंक एकूण (प्रत्येकी ) किती वेळा येतात ?
उत्तर -- 20 वेळा
--------------------------------------------
(10) चार अंकी लहानात लहान संख्या कोणती ?
उत्तर -- 1000
------------------------------------------
(11) चार अंकी मोठ्यात मोठी संख्या कोणती ?
उत्तर -- 9999
---------------------------------------------
(12) पाच अंकी लहानात लहान संख्या कोणती ?
उत्तर --- 10,000
----------------------------------------------
(13) पाच अंकी मोठ्यात मोठी संख्या कोणती ?
उत्तर --- 99,999‌
========================
------ भाषिक सामान्यज्ञान ------

(1)  ' मुझिक ' या शब्दाचा मराठी भाषेतील अर्थ कोणता ?
उत्तर -- संगीत
---------------------------
(2) ' कॅप्टन ' या शब्दाचा मराठी भाषेतील अर्थ कोणता ?
उत्तर -- कर्णधार
---------------------------
(3) ' कंप्युटर ' या शब्दाचा मराठी भाषेतील अर्थ कोणता ?
उत्तर -- संगणक
---------------------------
(4)  ' नर्स ' या शब्दाचा मराठी भाषेतील अर्थ कोणता ?
उत्तर -- परिचारिका
---------------------------
(5) ' हाॅस्पिटल ' या शब्दाचा मराठी भाषेतील अर्थ कोणता ?
उत्तर -- रुग्णालय
---------------------------
(6) " डाॅक्टर ' या शब्दाचा मराठी भाषेतील अर्थ कोणता ?
उत्तर -- वैद्य
---------------------------
(7) ' मोबाईल ' या शब्दाचा मराठी भाषेतील अर्थ कोणता ?
उत्तर -- भ्रमणध्वनी
---------------------------
(8) ' मेसेज ' या शब्दाचा मराठी भाषेतील अर्थ कोणता ?
उत्तर -- संदेश
---------------------------
(9) ' वेबसाइट ' या शब्दाचा मराठी भाषेतील अर्थ कोणता ?
उत्तर -- संकेतस्थळ
---------------------------
(10) ' टेक्नॉलॉजी ' या शब्दाचा मराठी भाषेतील अर्थ कोणता ?
उत्तर -- तंत्रज्ञान
---------------------------
(11) ' ग्राउंड ' या शब्दाचा मराठी भाषेतील अर्थ कोणता  ?
उत्तर -- मैदान
---------------------------
(12) ' पेशंट ' या शब्दाचा मराठी भाषेतील अर्थ कोणता ?
उत्तर -- रूग्ण
========================
संकलन :-  शंकर सिताराम चौरे (प्रा. शिक्षक)
जि. प. प्रा.शाळा - गरताड गावठाण 
केंद्र - रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे
  9422736775   /  7721941496

Tuesday, 25 August 2026

संख्याज्ञान ( गणितीय माहिती )

१ = एक 
१० = दहा 
१०० = शंभर 
१००० = एक हजार 
१०,००० = दहा हजार 
१००००० = एक लाख 
===========================
१ = एक 
११ = अकरा 
१११ = एकशे अकरा 
११११ = एक हजार एकशे अकरा 
१११११ = अकरा हजार एकशे अकरा 
११११११ = एक लाख अकरा हजार एकशे अकरा 
===========================
२ = दोन 
२२ = बावीस 
२२२ = दोनशे बावीस 
२२२२ = दोन हजार दोनशे बावीस 
२२२२२ = बावीस हजार दोनशे बावीस 
२२२२२२ = दोन लाख बावीस हजार दोनशे बावीस 
===========================
३ = तीन 
३३ = तेहेतीस 
३३३ = तीनशे तेहेतीस 
३३३३ = तीन हजार तीनशे तेहेतीस 
३३३३३ = तेहेतीस हजार तीनशे तेहेतीस 
३३३३३३ = तीन लाख तेहेतीस हजार तीनशे तेहेतीस 
===========================
४ = चार 
४४= चव्वेचाळीस 
४४४ = चारशे चव्वेचाळीस 
४४४४ = चार हजार चारशे चव्वेचाळीस 
४४४४४ = चव्वेचाळीस हजार चारशे चव्वेचाळीस 
४४४४४४ = चार लाख चव्वेचाळीस हजार चारशे चव्वेचाळीस 
===========================
५ = पाच 
५५ = पंचावन्न 
५५५  = पाचशे पंचावन्न 
५५५५ = पाच हजार पाचशे पंचावन्न 
५५५५५ = पंचावन्न हजार पाचशे पंचावन्न 
५५५५५५ = पाच लाख पंचावन्न हजार पाचशे पंचावन्न 
===========================
६ = सहा 
६६ = सहासष्ट 
६६६ = सहाशे सहासष्ट 
६६६६ = सहा हजार सहाशे सहासष्ट 
६६६६६ = सहासष्ट हजार सहाशे सहासष्ट 
६६६६६६ = सहा लाख सहासष्ट हजार सहाशे सहासष्ट 
===========================
७ = सात 
७७ = सत्याहत्तर 
७७७ = सातशे सत्याहत्तर 
७७७७ = सात हजार सातशे सत्याहत्तर 
७७७७७ = सत्याहत्तर हजार सातशे सत्याहत्तर 
७७७७७७ = सात लाख सत्याहत्तर हजार सातशे सत्याहत्तर 
===========================
८ = आठ 
८८ = अठ्ठयाऐंशी 
८८८ = आठशे अठ्ठयाऐंशी 
८८८८ = आठ हजार आठशे अठ्ठयाऐंशी 
८८८८८ = अठ्ठयाऐंशी हजार आठशे अठ्ठयाऐंशी 
८८८८८८ = आठ लाख अठ्ठयाऐंशी हजार आठशे अठ्ठयाऐंशी 
===========================
९ = नऊ
९९ = नव्याण्णव 
९९९ = नऊशे नव्याण्णव 
९९९९ = नऊ हजार नऊशे नव्याण्णव 
९९९९९ = नव्याण्णव हजार नऊशे नव्याण्णव 
९९९९९९ = नऊ लाख नव्याण्णव हजार नऊशे नव्याण्णव 
===========================
१ = एक 
११ = अकरा 
१०१ = एकशे एक 
१००१ = एक हजार एक 
१०००१ = दहा हजार एक 
१००००१ = एक लाख एक 
===========================
१० एकक  = १ दशक 
१ शतक = १०० एकक 
१ शतक = १० दशक 
१० दशक = १ शतक 
१ हजार = १० शतक 
१०० दशक = १००० एकक 
१० शतक = १ हजार 
१०० शतक = १००० दशक 
===========================
सव्वाशे = १२५
सव्वा दोनशे = २२५
सव्वा तीनशे = ३२५
सव्वा हजार = १२५०
===========================
दीडशे = १५०
अडीचशे = २५०
साडे तीनशे = ३५०
दीड हजार = १५००
===========================
पावणे दोनशे = १७५
पावणे तीनशे = २७५
पावणे चारशे = ३७५
===========================
१ शेकडा = १००
पाव शेकडा = २५
अर्धा शेकडा = ५०
पाऊण शेकडा = ७५
===========================
१ हजार = १०००
पाव हजार = २५०
अर्धा हजार = ५००
पाऊण हजार = ७५०
===========================
१ लक्ष ( लाख ) = १०००००
पाव लक्ष ( लाख ) = २५०००
अर्धा लक्ष ( लाख ) = ५०,०००
पाऊण लक्ष ( लाख ) = ७५,०००
===========================
पाव शतक = २५
अर्ध शतक = ५०
पाऊण शतक = ७५
पाव हजार = २५०
अर्धा हजार = ५००
पाऊण हजार = ७५०
===========================
एक हजार अकरा = १०११
सव्वा पाच हजार = ५,२५०
पावणेआठ हजार = ७७५०
साडे चार हजार = ४५००
सहा हजार सहा = ६००६
सहा हजार सहाशे सहासष्ट = ६६६६
सात हजार पाचशे पंचाहत्तर = ७५७५
सात हजार सात = ७००७
दहा हजार एक = १०,००१
दहा हजार एकशे एक = १०,१०१
अकरा हजार एकशे अकरा = ११,१११
पंधरा हजार सात = १५,००७
वीस हजार दोनशे दोन = २०२०२
तीस हजार आठ  =  ३०,००८
तीस हजार तीनशे तीन = ३०,३०३
पंचवीस हजार पंचवीस = २५,०२५
छप्पन हजार पासष्ट = ५६,०६५
सत्तर हजार सातशे = ७०,७००
सहासष्ट हजार = ६६,०००
सत्तर हजार सात = ७०००७
साठ हजार चारशे दोन = ६०,४०२
छत्तीस हजार तीनशे एकोणचाळीस = ३६,३३९
===========================
पाच लाख पाच हजार पाच = ५,०५००५
तीन लाख तेरा हजार तीस = ३,१३,०३०
नऊ लाख तीन हजार चाळीस = ९,०३०४०
==============================
संकलक :- 
शंकर सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक )
जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा - गरताड गावठाण 
केंद्र - रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे 
७७२१९४१४९६ / ९४२२७३६७७५

मनोरंजक यमक शब्द साखळी ( भाषिक उपक्रम )

"नमस्कार, मी शंकर सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक )
जि.प. शाळा गरताड गावठाण, केंद्र - रोहोड, तालुका - साक्री, जि. धुळे 

   आज मी माझ्या शाळेत इयत्ता २ री / ३  रीच्या वर्गात घेतलेला 'निपुण यमक शब्द कार्ड' हा उपक्रम सादर करत आहे.
  शिक्षक मित्रांनो मी, माझ्या वर्गात / शाळेत सुरुवातीला
२५ पैकी खूप कमी मुलेच शब्द वाचत होती. त्यांना वाचनाचा  कंटाळा येत होता. मग मी विचार केला - वाचनाला ताल देऊया. आणि मी स्वतः  'यमक शब्द साखळी'  शब्द कार्ड बनवली.  आणि या पध्दतीने वाचन - लेखन घेत असल्यामुळे , आता माझ्या विद्यार्थ्यांना वाचनाची आवड निर्माण झाली आहे. मुले आता वाचायला लागली आहेत.

✓उपक्रमाचा हेतू :

१) विद्यार्थ्यांना मराठी वाचन-लेखनाची आवड निर्माण करणे.
२) यमक जुळणाऱ्या शब्दांची ओळख होणे.
३) विद्यार्थी कविता स्वनिर्मितीसाठी आवश्यक असणाऱ्या शब्दांचा परिचय होणे.
४) आनंददायी भाषिक उपक्रमातून शिक्षण देणे.

✓कृती
1) उपक्रम सुरु करण्यापूर्वी मराठी यमक जुळणाऱ्या शब्दजोड्या दोन अक्षरी शब्द, तीन अक्षरी शब्द, चार अक्षरी शब्द संग्रहित करावे.
२) संग्रहित केलेल्या यमक जुळणाऱ्या शब्द जोड्यांचे संच तयार करून घ्यावे.

१) घर वर तर थर धर जर नर
२) गड वड धड जड़ कह घड़ थड
३) घट-पट नट फट गट अट भट
४) कळ नळ पळ मळ वळ बळ गळ
५) मन धन सन वन तन घन बन
६) धरण हरण वरण चरण करण सरण मरण
७) कान मान छान पान रान जान धान
८) नाक चाक ताक हाक बाक आक पाक
९) गार दार खार धार चार धार हार
१०) हात दात जात भात रात सात वात
११) शाल लाल गाल काल ढाल पाल साल
१२) आग नाग बाग राग साग डाग भाग
१३) घास खास डास तास पास वास रास
१४) झाड माड आड जाड ताड नाङ धाड
१५) गाव नाव भाव धाव डाव चाव पाव
१६) साप ताप छाप पाप बाप शाप माप
१७) वाट घाट पाट ताट लाट भाट थाट
१८) बाळ लाळ डाळ काळ गाळ माळ टाळ
१९) ससा बसा हसा रसा घसा ठसा वसा
२०) धडा वडा सड़ा कड़ा खड़ा घड़ा तडा
२१) वारा तारा चारा बारा धारा खारा सारा
२२) शाळा बाळा माळा काळा जाळा आळा वाळा
२३) बालक पालक मालक चालक / गायक  लायक
२४) घागर जागर सागर / भाकर चाकर ठाकर
२५) कळी अळी खळी नळी मळी बळी तळी
२६) आई बाई माई ताई दाई शाई जाई
२७) पूर दूर सूर धूर तूर खूर भूर
२८) वारे तारे सारे खारे घारे आरे भारे
२९) मोर बोर चोर थोर पोर दोर कोर
३०) होळी पोळी मोळी झोळी टोळी कोळी गोळी

✓३) यमक जुळणाऱ्या शब्दांचे कार्ड तयार करणे.
४) दर शनिवारी यमक जुळणाऱ्या शब्द कार्डाचे वाचन करून घ्यावे.
५) यमक जुळणाऱ्या शब्द वाचनाचे मोबाईल मध्ये रेकॉर्डिंग करून ती ऐकविण्यात यावी.
६) यमक जुळणाऱ्या शब्द वाचनाची गोडी निर्माण होऊन छोट्या छोट्या चारोळ्या किंवा कविता रचना करण्यास प्रोत्साहन द्यावे.

✓ फलश्रुति /निष्पत्ति :-

१) विद्यार्थी मराठी यमक जुळणाऱ्या शब्दांचे वाचन लेखन आवडीने करू लागतात.
२) या शब्द संग्रहामुळे स्वनिर्मितीचा आनंद विद्यार्थ्यांना मिळतो.
३) यमक जुळणाऱ्या शब्दजोड्या नवनवीन शोधण्यातून शोधक वृत्ती वाढते.
४) काव्य निर्मितीसाठी आवश्यक असणाऱ्या यमक शब्दांची मदत होते.
=========================
लेखन :- शंकर सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक )
जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा गरताड गावठाण 
केंद्र - रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे
९४२२७३६७७५  / ७७२१९४१४९६