नोणी - नोटा सामान्यज्ञान (गणित)

1 रूपयाची 5 नाणी = 5 रूपये 

2 रूपयाची 5 नाणी = 10 रूपये 

5 रूपयाची 2 नाणी = 10 रूपये 

5 रूपयाची 3 नाणी = 15 रूपये 

5 रूपयाची 4 नाणी = 20 रूपये 

5 रूपयाची 5 नाणी = 25 रूपये 

5 रूपयाची 6 नाणी = 30 रूपये 

5 रूपयाची 7 नाणी = 35 रूपये 

5 रूपयाची 8 नाणी = 40 रूपये 

5 रूपयाची 9 नाणी = 45 रूपये 

5 रूपयाची 10 नाणी = 50 रूपये 

5 रूपयाची 50 नाणी = 250 रूपये 

5 रूपयाची 100 नाणी = 500 रूपये 

=======================

10 रूपयाच्या 2 नोटा = 20 रूपये 

10 रूपयाच्या 3 नोटा = 30 रूपये 

10 रूपयाच्या 4 नोटा = 40 रूपये 

10 रूपयाच्या 5 नोटा = 50 रूपये 

10 रूपयाच्या 6 नोटा = 60 रूपये 

10 रूपयाच्या 7 नोटा = 70 रूपये 

10 रूपयाच्या 8 नोटा = 80 रूपये 

10 रूपयाच्या 9 नोटा = 90 रूपये 

10 रूपयाच्या 10 नोटा = 100 रूपये 

10 रूपयाच्या 50 नोटा = 500 रूपये 

10 रूपयाच्या 100 नोटा = 1000 रूपये 

=======================

20 रूपयाच्या 2 नोटा = 40 रूपये 

20 रूपयाच्या 3 नोटा = 60 रूपये 

20 रूपयाच्या 4 नोटा = 80 रूपये 

20 रूपयाच्या 5 नोटा = 100 रूपये 

20 रूपयाच्या 6 नोटा = 120 रूपये 

20 रूपयाच्या 7 नोटा = 140 रूपये 

20 रूपयाच्या 8 नोटा = 160 रूपये 

20 रूपयाच्या 9 नोटा = 180 रूपये 

20 रूपयाच्या 10 नोटा = 200 रूपये 

20 रूपयाच्या 20 नोटा = 400 रूपये 

20 रूपयाच्या 40 नोटा = 800 रूपये 

20 रूपयाच्या 50 नोटा = 1000 रूपये 

=======================

50 रूपयाच्या 2 नोटा = 100 रूपये 

50 रूपयाच्या 3 नोटा = 150 रूपये 

50 रूपयाच्या 4 नोटा = 200 रूपये 

50 रूपयाच्या 5 नोटा = 250 रूपये 

50 रूपयाच्या 6 नोटा = 300 रूपये 

50 रूपयाच्या 7 नोटा = 350 रूपये 

50 रूपयाच्या 8 नोटा = 400 रूपये 

50 रूपयाच्या 9 नोटा = 450 रूपये 

50 रूपयाच्या 10 नोटा = 500 रूपये 

50 रूपयाच्या 20 नोटा = 1000 रूपये 

50 रूपयाच्या 30 नोटा = 1500 रूपये 

50 रूपयाच्या 40 नोटा = 2000 रूपये 

50 रूपयाच्या 50 नोटा = 2500 रूपये 

50 रूपयाच्या 60 नोटा = 3000 रूपये 

50 रूपयाच्या 70 नोटा = 3500 रूपये 

50 रूपयाच्या 80 नोटा = 4000 रूपये 

50 रूपयाच्या 90 नोटा = 4500 रूपये 

50 रूपयाच्या 100 नोटा = 5000 रूपये 

=======================

100 रूपयाच्या 2 नोटा = 200 रूपये 

100 रूपयाच्या 3 नोटा = 300 रूपये 

100 रूपयाच्या 4 नोटा = 400 रूपये 

100 रूपयाच्या 5 नोटा = 500 रूपये 

100 रूपयाच्या 6 नोटा = 600 रूपये 

100 रूपयाच्या 7 नोटा = 700 रूपये 

100 रूपयाच्या 8 नोटा = 800 रूपये 

100 रूपयाच्या 9 नोटा = 900 रूपये 

100 रूपयाच्या 10 नोटा = 1000 रूपये 

100 रूपयाच्या 15 नोटा = 1500 रूपये 

100 रूपयाच्या 20 नोटा = 2000 रूपये 

100 रूपयाच्या 25 नोटा = 2500 रूपये 

100 रूपयाच्या 30 नोटा = 3000 रूपये 

100 रूपयाच्या 35 नोटा = 3500 रूपये 

100 रूपयाच्या 40 नोटा = 4000 रूपये 

100 रूपयाच्या 45 नोटा = 4500 रूपये 

100 रूपयाच्या 50 नोटा = 5000 रूपये 

100 रूपयाच्या 55 नोटा = 5500 रूपये 

100 रूपयाच्या 60 नोटा = 6000 रूपये 

100 रूपयाच्या 65 नोटा = 6500 रूपये 

100 रूपयाच्या 70 नोटा = 7000 रूपये 

100 रूपयाच्या 75 नोटा = 7500 रूपये 

100 रूपयाच्या 80 नोटा = 8000 रूपये 

100 रूपयाच्या 85 नोटा = 8500 रूपये 

100 रूपयाच्या 90 नोटा = 9000 रूपये 

100 रूपयाच्या 95 नोटा = 9500 रूपये 

100 रूपयाच्या 100 नोटा = 10,000 रूपये 

=======================

200 रूपयाच्या 2 नोटा = 400 रूपये 

200 रूपयाच्या 3 नोटा = 600 रूपये 

200 रूपयाच्या 4 नोटा = 800 रूपये 

200 रूपयाच्या 5 नोटा = 1000 रूपये 

200 रूपयाच्या 6 नोटा = 1200 रूपये 

200 रूपयाच्या 7 नोटा = 1400 रूपये 

200 रूपयाच्या 8 नोटा = 1600 रूपये 

200 रूपयाच्या 9 नोटा = 1800 रूपये 

200 रूपयाच्या 10 नोटा = 2000 रूपये 

200 रूपयाच्या 15 नोटा = 3000 रूपये 

200 रूपयाच्या 20 नोटा = 4000 रूपये 

200 रूपयाच्या 25 नोटा = 5000 रूपये 

200 रूपयाच्या 30 नोटा = 6000 रूपये 

200 रूपयाच्या 35 नोटा = 7000 रूपये 

200 रूपयाच्या 40 नोटा = 8000 रूपये 

200 रूपयाच्या 45 नोटा = 9000 रूपये 

200 रूपयाच्या 50 नोटा = 10,000 रूपये 

200 रूपयाच्या 55 नोटा = 11,000 रूपये 

200 रूपयाच्या 60 नोटा = 12,000 रूपये 

200 रूपयाच्या 65 नोटा = 13,000 रूपये 

200 रूपयाच्या 70 नोटा = 14,000 रूपये 

200 रूपयाच्या 75 नोटा = 15,000 रूपये 

200 रूपयाच्या 80 नोटा = 16,000 रूपये 

200 रूपयाच्या 85 नोटा = 17,000 रूपये 

200 रूपयाच्या 90 नोटा = 18,000 रूपये 

200 रूपयाच्या 95 नोटा = 19,000 रूपये 

200 रूपयाच्या 100 नोटा = 20,000 रूपये 

=======================

500 रूपयाच्या 2 नोटा = 1000 रूपये 

500 रूपयाच्या 3 नोटा = 1500 रूपये 

500 रूपयाच्या 4 नोटा = 2000 रूपये 

500 रूपयाच्या 5 नोटा = 2500 रूपये 

500 रूपयाच्या 6 नोटा = 3000 रूपये 

500 रूपयाच्या 7 नोटा = 3500 रूपये 

500 रूपयाच्या 8 नोटा = 4000 रूपये 

500 रूपयाच्या 9 नोटा = 4500 रूपये 

500 रूपयाच्या 10 नोटा = 5000 रूपये 

500 रूपयाच्या 15 नोटा = 7500 रूपये 

500 रूपयाच्या 20 नोटा = 10,000 रूपये 

500 रूपयाच्या 25 नोटा = 12,500 रूपये 

500 रूपयाच्या 30 नोटा = 15,000 रूपये 

500 रूपयाच्या 35 नोटा = 17,500 रूपये 

500 रूपयाच्या 40 नोटा = 20,000 रूपये 

500 रूपयाच्या 45 नोटा = 22,500 रूपये 

500 रूपयाच्या 50 नोटा = 25,000 रूपये 

500 रूपयाच्या 55 नोटा = 27,500 रूपये 

500 रूपयाच्या 60 नोटा = 30,000 रूपये 

500 रूपयाच्या 65 नोटा = 32,500 रूपये 

500 रूपयाच्या 70 नोटा = 35,000 रूपये 

500 रूपयाच्या 75 नोटा = 37,500 रूपये 

500 रूपयाच्या 80 नोटा = 40,000 रूपये 

500 रूपयाच्या 85 नोटा = 42,500 रूपये 

500 रूपयाच्या 90 नोटा = 45,000 रूपये 

500 रूपयाच्या 95 नोटा = 47,500 रूपये 

500 रूपयाच्या 100 नोटा = 50,000 रूपये 

=============================

लेखन :- शंकर मुराबाई सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक)

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा - गरताड गावठाण 

केंद्र - रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे 

9422736775  /  7721941496

पक्ष्यांची माहिती ( मोर, पोपट, कावळा, कोंबडा, कोकीळ )

(१) मोर 

   मोर हा पक्षी फार सुंदर आणि डौलदार असतो. त्याची मान निळी व उंच असते. त्याच्या डोक्यावर छानदार तुरा असतो. पण त्याचे पाय कुरूप व उंच असतात. मोराचा पिसारा वजनदार व लांबलचक असतो. या पिसाऱ्यातील प्रत्येक पिसावर निळे, हिरवे, जांभळे, सोनेरी असे विविध रंग असतात. त्यामुळे प्रत्येक पिसावर डोळयाची आकृती तयार झालेली दिसते.

     मोर रानात राहतो. तो धान्यकण व कीटक खातो. तो फार उंच उडू शकत नाही. पावसाळी ढगांना पाहून मोर आपला पिसारा पसरतो आणि आनंदाने नाचू लागतो. नाचणारा मोर अतिशय विलोभनीय दिसतो.

      मोर हा भारताचा राष्ट्रीय पक्षी आहे.

==============================

(२) पोपट 

पोपट हा एक सुंदर पक्षी आहे. त्याचा रंग हिरवागार असतो. त्याची चोच लालभडक, बाकदार व धारदार असते. त्याच्या गळयाभोवती काळी रेघ असते. त्याला कंठ म्हणतात.

       पोपटाच्या समुदायाला थवा असे म्हणतात. निळ्या आकाशात हिरवागार पोपट छान दिसतो. पोपट हिरव्यागार झाडात पटकन दिसत नाही. पोपट झाडाच्या ढोलीत राहतो. 

       पोपट हा खूप लोकांचा आवडता पाळीव पक्षी आहे. पोपटाला पिंजऱ्यात ठेवतात. पिंजऱ्यातील एका वाटीत त्याचे खाणे व एका वाटीत पाणी ठेवतात. पोपटाला पेरू, हिरवी मिरची व भिजलेली चण्याची डाळ आवडते, पिंजऱ्यात दांडीवर बसून झोके घेतो तेव्हा तो फार छान दिसतो. 'आपण शिकवू तसे पोपट बोलतो. हेच पोपटाचे वैशिष्ट्य आहे.

===============================

(३) कावळा 

     कावळा हा सर्वांच्या परिचयाचा पक्षी आहे. त्याचा रंग काळाकुट्ट असतो. मानेजवळचा भाग मात्र करडा असतो. त्याची चोच खूप मोठी असते. त्याचा आवाज कर्कश असतो. तो काव-काव असे ओरडतो. तो एखादया वस्तूकडे बघताना मान वाकडी करून बघतो. तो खूप चलाख असतो. बघता बघता तो एखादी वस्तू चोचीत उचलून नेतो.

     तो उंच झाडावर आपले घरटे बांधतो. तो अळया, किडे आणि जे इतर काय मिळेल ते खातो. तो घाणेरड्या वस्तूसुद्धा खातो. म्हणून त्याला साफसफाई करणारा पक्षी म्हणतात. एखादा कावळा मरून पडल्यास तेथे काव-काव करत अनेक कावळे एकत्र जमतात.

      लहान मुलांना हा पक्षी आवडतो. त्यांना झोपताना काऊच्या गोष्टी ऐकायला आवडते. 

=================================

(४) कोंबडा 

    कोंबडा हा पाळीव पक्षी आहे. तो फार उंच उडू शकत नाही. मुख्यतः तो चालतोच. त्याचे चालणे ऐटबाज असते. कोंबडे पांढऱ्या, काळया किंवा तपकिरी व मिश्र रंगांचे असतात. कोंबडचाची चोच टोकदार असते. पाय उंच असतात. त्याच्या डोक्यावर लालभडक तुरा असतो. चालताना हा तुरा डोलत असतो. म्हणून त्याला पक्ष्यांतील 'फौजदार' म्हणतात.

      तो दिवसभर इकडेतिकडे फिरत असतो. मातीतील धान्याचे कण व किडे हे त्याचे अन्न असते. रात्री त्याला टोपलीखाली किंवा खुराड्यात ठेवावे लागते. कोंबड्याच्या ओरडण्याला आरवणे असे म्हणतात.

      खेड्यांतील लोकांना कोंबड्याचा फार उपयोग होतो. पहाटे कोंबडा आरवला की लोक जागे होतात. म्हणूनच कोंबड्याला 'गरिबांचे घड्याळ' असे म्हणतात.

===============================

(५) कोकीळ 

कोकीळ हा मधुर आवाजाचा प्रसिद्ध पक्षी आहे. तो रंगाने काळा कुळकुळीत असतो. तो झाडावर राहतो. आंबराईत राहणे त्याला फार आवडते.

    कोकीळ बहुधा वसंत ऋतूमध्येच दिसतो. या काळात आंबराईमधून त्याचे गोड कुहू कुहूऽ नेहमी ऐकू येते. त्याचा मधुर आवाज उंच चढतो आणि दूरवर पसरतो. त्याचा आवाज ऐकू आला तरी प्रत्यक्ष तो पक्षी आपल्याला दिसेलच असे नाही. कारण तो झाडांच्या पानांत लपून बसलेला असतो. त्याच्या कर्णमधुर आवाजाने वातावरण धुंद होते.

     कोकिळा म्हणजे मादी पक्षी. ती पिंगट रंगाची असते. तिच्या अंगावर पांढरे पट्टे असतात. तिचा आवाज मधुर नसतो. ती आळशी असते. स्वतःचे घरटे न बांधता ती आपली अंडी कावळयाच्या घरट्यात घालते.

================================

लेखन / संकलन :-  शंकर सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक )

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा - गरताड गावठाण 

केंद्र - रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे 

७७२१९४१४९६ / ९४२२७३६७७५

मराठी व्याकरण प्रश्नावली

(१) मुखातून निघणाऱ्या मूल ध्वनीला काय म्हणतात ?

उत्तर -- वर्ण 

--------------------------------------------

(२) ' औष्ठ स्वर ' कोणते आहेत ?

उत्तर -- उ, ऊ 

--------------------------------------------

(३) भाषेचे स्पष्टीकरण करणा-या शास्त्राला .... म्हणतात.

उत्तर -- व्याकरण 

--------------------------------------------

(४) अर्थपूर्ण अक्षर समूह म्हणजे काय ?

उत्तर -- शब्द 

--------------------------------------------

(५) ' महाप्राण ' व्यंजन कोणते ?

उत्तर -- ह 

--------------------------------------------

(६) आर्यन गटातील भाषा कोणत्या ?

उत्तर -- मराठी, हिंदी, संस्कृत, गुजराती 

--------------------------------------------

(७) कंठ तालव्य वर्ण कोणते ?

उत्तर -- ए , ऐ 

--------------------------------------------

(८) महाप्राण वर्ण कोणते ?

उत्तर -- ख, घ, झ, ठ, ड, थ, द्, फ, भ, श, ष, स, ह.

--------------------------------------------

(९) मूळ मराठी वर्णमालेत एकूण वर्णांची संख्या किती होती ?

उत्तर -- ४८

--------------------------------------------

(१०) शासन निर्णय २०२२ नुसार महाराष्ट्र शासनाने स्वीकारलेल्या वर्णमालेमध्ये किती वर्ण आहेत ?

उत्तर -- ५२

--------------------------------------------

(११) नवीन सुधारित वर्णमालेमध्ये स्वर किती आहेत ?

उत्तर -- १४

--------------------------------------------

(१२) नवीन सुधारित वर्णमालेमध्ये स्वरादी किती आहेत ?

उत्तर -- २

--------------------------------------------

(१३) नवीन सुधारित वर्णमालेमध्ये व्यंजने किती आहेत ?

उत्तर -- ३४

--------------------------------------------

(१४) नवीन सुधारित वर्णमालेमध्ये विशेष संयुक्त व्यंजने किती आहेत ?

उत्तर -- २

--------------------------------------------

(१५) मराठी भाषेतील पहिला शिलालेख कोठे आढळला ?

उत्तर -- कर्नाटक 

--------------------------------------------

(१६) श् , ष्, स् या वर्णांना काय म्हणतात ?

उत्तर -- उष्मे 

--------------------------------------------

(१७) ज्या वर्णाचा उच्चार नाटकाद्वारे होतो त्यांना काय म्हणतात ?

उत्तर -- अनुनासिके 

--------------------------------------------

(१८) मराठी भाषेला अभिजात भाषेचा दर्जा केव्हा देण्यात आला ?

उत्तर -- ३ आॅक्टोबर २०२४

--------------------------------------------

(१९) स्वरादी वर्ण कोणते आहेत ?

उत्तर -- अं, अ:

--------------------------------------------

(२०) -हस्व स्वर कोणते आहेत ?

उत्तर -- अ, इ, उ, ऋ, लृ.

--------------------------------------------

(२१) प् , फ् , ब् , भ् , म् हे कोणते वर्ण आहेत ?

उत्तर -- ओष्ठय वर्ण 

--------------------------------------------

(२२) दंत्य वर्ण कोणते आहेत ?

उत्तर -- लृ , त् , थ् , द् , ध् , न्, ल् , स् 

--------------------------------------------

(२३) व्यंजनांना अक्षरात येण्यासाठी काय करावे ?

उत्तर -- व्यंजन व स्वर यांचे एकत्रीकरण 

--------------------------------------------

(२४) संयुक्त स्वर कोणते आहेत ?

उत्तर -- ए,  ऐ,  ओ,  औ 

--------------------------------------------

(२५)) ज्या वर्णाचा उच्चार स्पष्ट करण्यासाठी स्वरांचे सहाय्य घ्यावे लागते त्यांना काय म्हणतात ?

उत्तर -- व्यंजन 

--------------------------------------------

(२६) ज्या अक्षरात दोन किंवा अधिक व्यंजने प्रथम एकत्र येऊन शेवटी त्यात एक स्वर मिसळतो त्यासा .... म्हणतात.

उत्तर -- जोडाक्षर 

--------------------------------------------

(२७) ' क्ष ' व ' ज्ञ 'यांचा समावेश वर्णमालेच्या तक्त्यात काय म्हणून केला जातो ?

उत्तर -- विशेष संयुक्त व्यंजन 

--------------------------------------------

(२८) खालच्या व वरच्या ओठाचा उपयोग करून जे वर्ण आपण उच्चारतो त्यांना ..... वर्ण म्हणतात.

उत्तर -- ओष्ठय ( उ, ऊ, प्, फ्, ब्, भ्, म् )

--------------------------------------------

(२९) मराठी व्याकरणात वर्णमालेत एकूण किती स्वर आहेत ?

उत्तर -- १४

--------------------------------------------

(३०) मराठी भाषा लेखनासाठी कोणत्या लिपीचा वापर करतात ?

उत्तर -- देवनागरी 

--------------------------------------------

(३१) देवनागरी लिपी असणाऱ्या भाषा कोणत्या ?

उत्तर -- मराठी, गुजराती, हिंदी, संस्कृत.

--------------------------------------------

(३२) उच्चारण स्थान एकच असणा-या स्वरांना काय म्हणतात ?

उत्तर -- सजातीय स्वर 

--------------------------------------------

(३३) ऋ हा स्वर कोणत्या प्रकारचा आहे ?

उत्तर -- मुर्धव्य 

--------------------------------------------

(३४) तोंडावाटे निघणाऱ्या मूलध्वनींना काय म्हणतात ?

उत्तर -- वर्ण 

--------------------------------------------

(३५) ज्या वर्णाचा स्वतंत्रपणे उच्चार करता येतो, त्यांना काय म्हणतात ?

उत्तर -- स्वर 

--------------------------------------------

(३६) चौदाखडी कशी तयार होते ?

उत्तर -- व्यंजनांत चौदा स्वर मिसळून 

--------------------------------------------

(३७) मराठी भाषेत ' क्ष ' व ' ज्ञ ' ही ..... आहेत.

उत्तर -- जोडाक्षरे

--------------------------------------------

(३८) इ, ए हे ...... स्वर आहेत.

उत्तर -- विजातीय 

--------------------------------------------

(३९) इंग्रजीतून मराठीत आलेली इंग्रजी स्वरांची जोडी कोणती ?

उत्तर -- अॅ,  ऑ 

--------------------------------------------

(४०) मराठी वर्णमालेत एकूण किती वर्ण महाप्राण म्हणून मानले जातात ?

उत्तर -- १४

--------------------------------------------

(४१) -हस्व स्वरांचा उच्चार कसा असतो ?

उत्तर -- कमी लांबीचा

--------------------------------------------

(४२) संयुक्त स्वर हे ....... असतात.

उत्तर -- दीर्घ उच्चाराने 

--------------------------------------------

(४३) शब्दांच्या एकूण किती जाती आहेत ?

उत्तर -- ८ ( आठ )

--------------------------------------------

(४४) मराठीमध्ये लिंगाचे मुख्य प्रकार किती ‌?

उत्तर -- तीन 

--------------------------------------------

(४५) मराठीत किती वचन आहेत ?

उत्तर -- २ ( दोन )

--------------------------------------------

(४६) काळाचे मुख्य प्रकार किती ‌?

उत्तर -- ३ ( तीन )

--------------------------------------------

(४७) ' र ' या व्यंजनाची जोडाक्षरे लिहिण्याच्या पध्दती किती आहेत ?

उत्तर --- चार 

-------------------------------------------

(४८) अतिशय क्रोध किंवा चीड भावनेतून कोणता रस निर्माण होतो ?

उत्तर --- रौद्र 

-------------------------------------------

(४९) ' कान फुटले तुहे का तोंडाले कुलूप लावल कोन ?

 हे वाक्य कोणत्या बोलीभाषेतील आहे ?

उत्तर --- व-हाडी

-------------------------------------------

(५०) मूळ महाप्राण वर्ण कोणता आहे ?

उत्तर --- ह

-------------------------------------------

(५१) साधारणतः ' ह '  युक्त उच्चार होणा-या वर्णांना ------- व्यंजने म्हणतात.

उत्तर --- महाप्राण 

-------------------------------------------

(५२) एकूण महाप्राण वर्ण किती आहेत ?

उत्तर --- 14

-------------------------------------------

(५३) ज्या व्यंजनाचा उच्चार करतांना त्यात तीव्रता / कठीणपणा दिसून येतो त्यास ...... व्यंजन म्हणतात.

उत्तर --- कठोर 

-------------------------------------------

(५४) ' भरधाव ' या शब्दातील उपसर्ग ओळखा.

उत्तर --- भर 

-------------------------------------------

(५५) ' कुसंगती ' या शब्दाला -------- हे उपसर्ग लागून आले आहे.

उत्तर ---  ' कु '

-------------------------------------------

(५६) ' जमीनदार ' या शब्दाला ....... प्रत्यय लागून आले आहे ?

उत्तर ---  दार 

-------------------------------------------

(५७) शब्दांच्या एकूण जातीपैकी किती शब्दजाती ' अविकारी आहेत ?

उत्तर --- चार 

-------------------------------------------

(५८) ' वा-याने हलते रान ' यातील ' रान ' या नामाचे लिंग ओळखा.

उत्तर --- नपुंसकलिंग

-------------------------------------------

(५९) आकाशात विहरणारे पक्षी पाहून मन आनंदून गेले.

( या वाक्यातील ' पक्षी ' या शब्दाचे लिंग ओळखा.)

उत्तर --- पुल्लिंग

-------------------------------------------

(६०) ' रोपटे ' या शब्दाचे अनेकवचन कोणते ?

उत्तर --- रोपटी 

-------------------------------------------

(६२) ' पिसू ' या शब्दाचे अनेकवचन कोणते ?

उत्तर --- पिसवा 

-------------------------------------------

(६३) कोणत्या विभक्तीला प्रत्यय नसतात ?

उत्तर --- प्रथमा 

-------------------------------------------

(६४) सर्वनामाचे एकंदर किती प्रकार पडतात ?

उत्तर --- सहा 

-------------------------------------------

(६५) ' मूसळदार पावसाने धरती ओलिचिंब झाली, पण शिवारे पाण्याने तुडुंब भरली.' ( या वाक्यातील विशेषण कोणते ? )

उत्तर --- मुसळधार 

-------------------------------------------

(६६) ' यथान्याय ' या सामासिक शब्दाचा योग्य विग्रह कोणता ?

उत्तर --- न्यायाप्रमाणे 

-------------------------------------------

(६७) ' प्राजक्ता उद्या येणार आहे ना ?'  वाक्याचा प्रकार कोणता ?

उत्तर --- प्रश्नार्थी 

-------------------------------------------

(६८) ' हो तर, अगदी बरोबर, एकशे दहा मोहरा होत्या. 

वाक्यप्रकार ओळखा.

उत्तर --- होकारार्थी 

-------------------------------------------

(६९) ' माधव भित्रा नाही.' या वाक्याचे अर्थ न बदलता होणारे होकारार्थी वाक्य कोणते ?

उत्तर --- माधव शूर आहे.

-------------------------------------------

(७०) ' लहानपण देगा देवा |  मुंगी साखरेचा रवा '  हे कोणत्या अलंकाराचे उदाहरण आहे ?

उत्तर --- दृष्टान्त 

-------------------------------------------

(७१) ' तुला हे पुस्तक आवडले .... ' या वाक्यात गाळलेल्या जागी कोणते योग्य विरामचिन्ह येईल ?

उत्तर --- प्रश्नचिन्ह 

-------------------------------------------

(७२) तो म्हणाला,  " मी येईन."   या वाक्यात किती विरामचिन्हे आहेत ?

उत्तर ---  तीन 

-------------------------------------------

(७३) ' काळ्या दगडावरची रेघ '  म्हणजे ........

उत्तर --- खोटे न ठरणारे शब्द.

-------------------------------------------

(७४) ' तुझे नाव काय '  या वाक्यापुढे कोणते विरामचिन्ह येईल ?

उत्तर --- प्रश्नचिन्ह 

-------------------------------------------

(७५)  'उंबरठे झिजवणे ' या वाक्यप्रचाराचा अर्थ सांगा.

उत्तर --- हेलपाटे मारणे.

-------------------------------------------

(७६) ' घाम गाळणे ' या वाक्यप्रचाराचा अर्थ काय ?

उत्तर --- खूप कष्ट करणे.

-------------------------------------------

(७७) कवितेची रचना करणारी ...........

उत्तर --- कवयित्री 

-------------------------------------------

(७८) मामाला पत्र लिहिताना कोणता मायना लिहाल ?

उत्तर --- तीर्थस्वरूप 

-------------------------------------------

(७९) धाकट्या भावाला पत्र लिहिताना कोणता मायना लिहाल ?

उत्तर --- चिरंजीव 

-------------------------------------------

(८०) आपल्या वडिलांना पत्र लिहिताना कोणता आदरार्थी शब्द वापराल ?

उत्तर --- तीर्थरूप 

-------------------------------------------

(८१) आपल्या मोठ्या भावाला पत्र लिहिताना कोणता मायना वापराल ?

उत्तर --- तीर्थस्वरूप 

-------------------------------------------

(८२) काकांना पत्र लिहिताना कोणता मायना वापराल ?

उत्तर --- तीर्थस्वरूप 

-------------------------------------------

(८३) आपल्या शिक्षकांना पत्र लिहिताना कोणता मायना वापराल ?

उत्तर --- मा‌‌. गुरूवर्य 

-------------------------------------------

(८४) आरोग्यधिका-याला अर्ज लिहिताना कोणता मायना वापराल ?

उत्तर --- माननीय 

-------------------------------------------

(८५) धाकट्या बहिणीस पत्र लिहिताना कोणता मायना वापराल ?

उत्तर --- चिरंजीव 

-------------------------------------------

(८६) सा. न. संक्षिप्तरूपाचे पूर्ण रूप सांगा.

उत्तर --- साष्टांग नमस्कार 

-------------------------------------------

(८७) ती. स्व. संक्षिप्तरूपाचे पूर्ण रूप सांगा.

उत्तर --- तीर्थस्वरूप 

-------------------------------------------

(८८) वि. वि.  संक्षिप्तरूपाचे पूर्ण रूप सांगा.

उत्तर --- विनंती विशेष 

-------------------------------------------

(८९) ' मेघ ' या शब्दाला समानार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- ढग 

-------------------------------------------

(९०) ' पराजय ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- जय 

-------------------------------------------

(९१) ' भाजी ' या शब्दाला जोडून येणारा शब्द कोणता ?

उत्तर --- पाला 

-------------------------------------------

(९२) जसा हरणासारखा चपळ तसा वाघासारखा.......

उत्तर --- हिंस्त्र 

-------------------------------------------

(९३) लढाईत शौर्याने लढणारी स्त्री ..........‌

उत्तर --- वीरांगना 

-------------------------------------------

(९४) मोजता येणार नाही असे ..........

उत्तर --- अगणित 

-------------------------------------------

(९५) ' रक्षण करणारा ' या शब्दसमूहाबदल एक शब्द सांगा.

उत्तर --- रक्षक 

-------------------------------------------

(९६) ' जमिनीखाली गुप्त मार्ग ' या शब्दसमूहासाठी एक शब्द सांगा.

उत्तर --- भुयार 

-------------------------------------------

(९७) गाईचे हंबरणे तशी वाघाची ............

उत्तर --- डरकाळी 

-------------------------------------------

(९८) कुत्र्याचे भुंकणे तसे म्हशीचे ........‌.....

उत्तर --- रेकणे 

-------------------------------------------

(९९) चिमणीची चिवचिव तसे कोकिळीचे  ..........

उत्तर --- कुहूकुहू 

-------------------------------------------

(१००) बेडकाचे डरावणे तसे कोंबड्याचे.........

उत्तर --- आरवणे 

-------------------------------------------

(१०१) घंटेची घणघण तशी पैंजणांची .........

उत्तर --- छुमछुम 

-------------------------------------------

(१०२) अश्रूंची घळघळ तशी पानांची .........

उत्तर --- सळसळ 

-------------------------------------------

(१०३) वाघाच्या ............ सर्व जंगल दणाणून गेले.

उत्तर --- डरकाळीने

-------------------------------------------

(१०४) जसा गुरांचा कळप तसा उंटांचा ..........

उत्तर --- तांडा 

-------------------------------------------

(१०५) जशी पोत्यांची थप्पी तशी नाण्याची .......

उत्तर --- चळत 

-------------------------------------------

(१०६) किल्ल्यांचा जुडगा तसा केळ्याचा .......

उत्तर --- लोंगर / घड 

-------------------------------------------

(१०७) पक्ष्यांचा एक थवा त्या करवंदीच्या ......... जाऊन लपला.

उत्तर --- जाळीत 

-------------------------------------------

(१०८) पक्ष्यांच्या समूहाला काय म्हणतात ?

उत्तर --- थवा 

-------------------------------------------

(१०९) मधमाश्यांच्या घराला काय म्हणतात ?

उत्तर --- पोळे 

-------------------------------------------

(११०) गाईगुरांना बांधण्याची जागा म्हणजे ........

उत्तर --- गोठा 

-------------------------------------------

(१११) जसे गाईचे वासरू तसे म्हशीचे .........

उत्तर --- रेडकू 

-------------------------------------------

(११२) ' कळ लावणे ' या वाक्यप्रचारातील  ' कळ ' या शब्दाचा नेमका अर्थ काय ?

उत्तर --- भांडण 

-------------------------------------------

(११३) ' वंदन ' या शब्दातील अनुस्वार काढून टाकल्यास नवीन तयार होणाऱ्या शब्दाचा अर्थ कोणता ?

उत्तर --- मुख 

-------------------------------------------

(११४) ' नेताजी ' ही पदवी कोणाला मिळाली आहे ?

उत्तर --- सुभाषचंद्र बोस 

-------------------------------------------

(११५) साने गुरुजींचे संपूर्ण नाव काय होते ?

उत्तर --- पांडुरंग सदाशिव साने 

-------------------------------------------

(११६) ' मेरी झांशी नही दुॅंगी !' ही घोषणा कोणी दिली होती  ?

उत्तर --- राणी लक्ष्मीबाई 

-------------------------------------------

(११७) ' जय जवान जय किसान !'  ही घोषणा कोणी दिली होती ?

उत्तर --- लालबहादूर शास्त्री 

-------------------------------------------

(११८) वाक्य म्हणजे ........

उत्तर --- पूर्ण अर्थ व्यक्त करणाऱ्या सुसंगत शब्दसमूहाला 'वाक्य' म्हणतात.

------------------------------------------

(११९) स्वरादी वर्णाची जोडी कोणती ?

उत्तर --- अं  अ:

------------------------------------------

(१२०) सजातीय स्वरांची जोडी कोणती ?

उत्तर --- अ - आ / इ - ई / उ - ऊ

------------------------------------------

(१२१) विजातीय स्वरांची जोडी कोणती ?

उत्तर --- अ - इ /  उ - अ / ऊ - आ  / अ - व

------------------------------------------

(१२२) मराठी भाषेतील स्वतंत्र स्वर कोणता ?

उत्तर --- ळ

------------------------------------------

(१२३) ' इ ' हा स्वर कोणत्या प्रकारचा आहे ?

उत्तर --- -हस्व

------------------------------------------

(१२४) ' काळ्या दगडावरची रेघ म्हणजे ........

उत्तर --- खोटे न ठरणारे शब्द 

---------------------------------------------

(१२५) स्वातंत्र्याचा 75 वा वाढदिवस म्हणजे .....

उत्तर --- अमृत महोत्सव 

---------------------------------------------

(१२६) ' अजातशत्रू ' या अलंकारिक शब्दाचा अर्थ काय आहे ?

उत्तर --- शत्रू नसलेला 

---------------------------------------------

(१२७) ' गाजरपारखी ' या अलंकारिक शब्दाचा अर्थ काय ?

उत्तर --- कसलीही पारख नसलेला.

---------------------------------------------

(१२८) ' घनश्याम सुंदरा श्रीधरा अरूणोदय झाला ' ‌ या वाक्यातील रस ओळखा.

उत्तर --- शांत रस 

---------------------------------------------

(१२९) ' गर्जा जयजयकार, क्रांतीचा, गर्जा जयदेवकार ' या काव्यपंक्तीतील रस ओळखा.

उत्तर --- वीर 

---------------------------------------------

(१३०) ' अण्णा व अक्का ' हे मराठीतील शब्द कोणत्या भाषेतून आलेले शब्द आहेत ?

उत्तर --- कानडी 

---------------------------------------------

(१३१) घी, शेठ, खादी हे शब्द मराठी भाषेत कोणत्या भाषेतून आलेले आहेत ?

उत्तर --- गुजराती

---------------------------------------------

(१३२) परात, घमेले, टिकाव, पिस्तूल, साबूदाणा हे शब्द मराठी भाषेत कोणत्या भाषेतून आलेले आहेत ?

उत्तर --- पोर्तुगीज 

---------------------------------------------

(१३३) पेशवा, हकीकत, पोशाख, तराजू, मेहरबान हे शब्द मराठी भाषेत कोणत्या भाषेतून आलेले आहेत ?

उत्तर --- फारशी 

---------------------------------------------

(१३४) ' साहेब, जुलूम, फकीर, जाहीर' हे शब्द मराठी भाषेत कोणत्या भाषेतून आला आहे ?

उत्तर --- अरबी 

---------------------------------------------

(१३५) चिल्लीपिल्ली, सार, मठ्ठा हे शब्द कोणत्या भाषेतील आहेत ?

उत्तर --- तामिळी 

---------------------------------------------

(१३६) ' किटूकमिडूक, अनारसा हे मराठीत आलेले शब्द कोणत्या भाषेतून आलेले आहेत ?

उत्तर --- तेलुगू 

---------------------------------------------

(१३७) विधानार्थी वाक्याचे शेवटी कोणती विरामचिन्हे येईल ?

उत्तर --- पूर्णविराम 

---------------------------------------------

(१३८) ' तुझे नाव काय आहे '  या वाक्य पुढे कोणते विराम चिन्ह येईल ?

उत्तर --- प्रश्नचिन्ह 

---------------------------------------------

(१३९) ज्या गावच्या बोरी त्या गावच्या ....... ( म्हण पूर्ण करा. )

उत्तर --- बाभळी 

---------------------------------------------

(१४०) " डोक्यावर खापर फोडणे " या म्हणीचे अर्थ काय ?

उत्तर --- दोष देणे 

---------------------------------------------

(१४१) ' दुभत्या गायीच्या लाथा गोड '  या म्हणीचा अर्थ सांगा.

उत्तर --- फायदेशीर गोष्टींसाठी त्रास सहन करणे.

---------------------------------------------

(१४२) ' कुंपणाने शेत खाल्ले ' म्हणीचा अर्थ ओळखा.

उत्तर --- रक्षणकर्त्याकडून नुकसान होणे.

---------------------------------------------

(१४३) काखेत कळसा आणि गावाला वळसा '  या म्हणीचा अर्थ ओळखा.

उत्तर --- वस्तू जवळ असूनही सर्वत्र शोधणे.

---------------------------------------------

(१४४) ' नाचता येईना ........ वाकडे '   म्हण पूर्ण करा.

उत्तर --- अंगण 

---------------------------------------------

(१४५) ' घाम गाळणे '  या वाक्यप्रचाराचा अर्थ ओळखा ?

उत्तर --- खूप कष्ट करणे.

---------------------------------------------

(१४६) ' काढता पाय घेणे '  याचा अर्थ ?

उत्तर --- निघून जाणे.

---------------------------------------------

(१४७) ' रक्ताचे पाणी करणे '  या वाक्प्रचाराचा अर्थ काय ?

उत्तर --- खूप कष्ट करणे.

---------------------------------------------

(१४८) चार रस्ते एकत्र येतात ते ठिकाण ..........

उत्तर --- चौक 

---------------------------------------------

(१४९) ' केसाने गळा कापणे म्हणजे .........

उत्तर --- विश्वासघात होणे.

---------------------------------------------

(१५०) गुरांचा समूह म्हणजे ..........

उत्तर --- कळप 

---------------------------------------------

(१५१) कुसुमाग्रज यांचे मूळ नाव काय आहे ?

उत्तर --- वि. वा. शिरवाडकर ( विष्णू वामन शिरवाडकर )

---------------------------------------------

(१५२) गोविंदाग्रज यांचे मूळ नाव काय आहे ?

उत्तर --- राम गणेश गडकरी 

---------------------------------------------

(१५३) ' कृष्णाजी केशव दामले ' यांचे टोपण नाव काय आहे ?

उत्तर --- केशवसुत 

--------------------------------------------

(१५४) ' श्रद्धांजली ' मधील एकूण वर्ण किती ?

उत्तर --- दहा 

--------------------------------------------------

(१५५) अ - आ, इ - ई, उ - ऊ, हे कोणत्या प्रकारचे स्वर आहेत ?

उत्तर ---  सजातीय 

--------------------------------------------------

(१५६) ए , ऐ, ओ, औ हे कोणत्या प्रकारचे स्वर आहेत ?

उत्तर --- संयुक्त स्वर 

--------------------------------------------------

(१५७) मराठी वर्णमालेतील अं, अ: यांना काय म्हणतात ?

उत्तर --- स्वरादी

--------------------------------------------------

(१५८) ' नैऋऊ ' या शब्दामधील वर्णाची संख्या किती ?

उत्तर --- सहा 

--------------------------------------------------

(१५९) मराठी वर्णमालेत किती स्वरादी आहेत ?

उत्तर --- दोन   ( अं, अ: )

--------------------------------------------------

(१६०) ' आ ' हा स्वर कोणत्या वर्णप्रकारात मोडतो ?

उत्तर --- कंठ्य 

--------------------------------------------------

(१६१) ' जलावतरण ' या संधीचा योग्य विग्रह ओळखा.

उत्तर --- जल + अवतरण 

--------------------------------------------------

(१६२) ' भाकरी ' हा शब्द कोणत्या भाषेतून मराठी भाषेत आला आहे ?

उत्तर --- कानडी 

--------------------------------------------------

(१६३) ' अनुक्रम ' या शब्दातील उपसर्ग ओळखा.

उत्तर --- अनु 

--------------------------------------------------

(१६४) ' मान्य ' या शब्दापासून तयार होणारा उपसर्गयुक्त अचूक शब्द कोणता ?

उत्तर --- अमान्य 

--------------------------------------------------

(१६५) ' सभा ' या शब्दाचे लिंग कोणते ?

उत्तर --- स्त्रीलिंग 

--------------------------------------------------

(१६६) आकाशात विहरणारे पक्षी पाहून मन आनंदून गेले.

( या वाक्यातील ' पक्षी ' शब्दाचे लिंग ओळखा. )

उत्तर --- पुल्लिंग 

--------------------------------------------------

(१६७) ' वा-याने हलते रान '   यातील ' रान ' या नामाचे लिंग ओळखा.

उत्तर --- नपुंसकलिंग 

--------------------------------------------------

(१६८) ' रोपटे ' या शब्दाचे अनेकवचन कोणते ?

उत्तर --- रोपटी 

--------------------------------------------------

(१६९) ' पिसू ' या शब्दाचे अनेकवचन कोणते ?

उत्तर --- पिसवा 

--------------------------------------------------

(१७०) कोणत्या विभक्तीला प्रत्यय नसतात ?

उत्तर --- प्रथमा 

--------------------------------------------------

(१७१) कोणत्या दोन विभक्तीचे प्रत्यय सारखे आहेत ?

उत्तर --- द्वितीया आणि चतुर्थी

--------------------------------------------------

(१७२) ' नव्याची नवलाई सा-यांनाच वेड लावणे ' ‌  या वाक्यातील भाववाचक नाम ओळखा.

उत्तर --- नवलाई 

--------------------------------------------------

(१७३) ' तुला काय पाहिजे ?'   या वाक्यातील  ' काय ' कोणत्या प्रकारचे सर्वनाम आहे ?

उत्तर --- प्रश्नार्थक 

--------------------------------------------------

(१७४) ' पिशवीत काय आहे हे कुणालाच माहीत नाही ' या वाक्यातील सर्वनामाचा प्रकार ओळखा.

उत्तर --- अनिश्चित 

--------------------------------------------------

(१७५) सर्वनामाचे एकंदर किती प्रकार पडतात ?

उत्तर --- सहा 

--------------------------------------------------

(१७६) 'कोणी कोणास हसू नये.'   या वाक्यातील सर्वनामाचा प्रकार कोणता ?

उत्तर --- अनिश्चित 

--------------------------------------------------

(१७७) ' मूसळधार पावसाने धरती ओलिचिंब झाली, पण शिवारे पाण्याने तुडुंब भरली.' ( या वाक्यातील विशेषण कोणते ?

उत्तर --- मुसळधार 

--------------------------------------------------

(१७८) वाक्यातील क्रियापद जेव्हा कर्माप्रमाणे बदलते तेव्हा कोणता प्रयोग होतो.

उत्तर --- कर्मणी 

--------------------------------------------------

(१७९) ' हो तर, अगदी बरोबर, एकशे दहा मोहरा होत्या.'

वाक्यप्रकार ओळखा.

उत्तर --- होकारार्थी 

--------------------------------------------------

(१८०) ' तुला हे पुस्तक आवडले....'  या वाक्यात गाळलेल्या जागी कोणते विरामचिन्ह येईल ?

उत्तर --- प्रश्नचिन्ह 

--------------------------------------------------

(१८१) ' काय हाहाकार माजवला भूकंपाने '  या वाक्यापुढे कोणते विरामचिन्ह हवे ?

उत्तर --- उद्गारवाचक 

--------------------------------------------------

(१८२) सहसंबंध ओळखा :  घुबडाचा : घुत्कार,  तर हंसांचा 

:  ?

उत्तर --- कलरव 

---------------------------------------------------

(१८३) ज्या वर्णाचा स्वतंत्रपणे उच्चार करता येतो, त्यांना काय म्हणतात ?

उत्तर -- स्वर  

---------------------------------------------------

(१८४) मराठी भाषेत ' क्ष ' व ' ज्ञ ' ही ...... आहेत.

उत्तर -- जोडाक्षरे 

---------------------------------------------------

(१८५) ' चहा गोड आहे. ' यातील ' गोड ' पुढीलपैकी काय आहे ?

उत्तर -- विशेषण 

---------------------------------------------------

(१८६) ' सुनिल आंबा खातो ' या वाक्यातील क्रियापद ओळखा ?

उत्तर -- खातो 

--------------------------------------------------

(१८७) मराठी भाषा दिन कधी असतो ?

उत्तर --- 27 फेब्रुवारी 

-------------------------------------------------

(१८८) ' मृत्यूंजय ' या कांदबरीचे लेखक कोण ?

उत्तर --- शिवाजी सावंत 

-------------------------------------------------

(१८९) ' गोविंदाग्रज ' हे टोपण नाव कोणाचे ?

उत्तर --- राम गणेश गडकरी 

-------------------------------------------------

(१९०) ' श्यामची आई ' या पुस्तकाचे लेखक कोण ?

उत्तर --- साने गुरुजी 

-------------------------------------------------

(१९१) ' खानदेशाची कवयित्री ' म्हणून कोणाला ओळखले जाते ?

उत्तर --- बहिणाबाई चौधरी 

-------------------------------------------------

(१९२) वि. वा. शिरवाडकर या साहित्यिकांचे टोपण नाव काय आहे ?

उत्तर --- कुसुमाग्रज 

-------------------------------------------------

(१९३) ' अरे संसार संसार - जसा तवा चुल्यावर ' या काव्यपंक्ती कोणत्या कवीच्या आहेत.

उत्तर --- बहिणाबाई चौधरी 

-------------------------------------------------

(१९४) त्र्यंबक बापूजी ठोंबरे यांना ........ म्हणतात.

उत्तर --- बालकवी 

-------------------------------------------------

(१९५) ' कृष्णाजी केशव दामले ' यांचे टोपणनाव काय आहे ?

उत्तर --- केशवसुत 

-------------------------------------------------

(१९६) ' भारूड ' हा काव्यप्रकार कोणामुळे ओळखला जातो ?

उत्तर --- संत एकनाथ 

-------------------------------------------------

(१९७) अभंगाचे रचनाकार कोण आहेत ?

उत्तर --- संत तुकाराम 

-------------------------------------------------

(१९८) वारक-यांच्या समूहाला काय संबोधले जाते ?

उत्तर --- दिंडी 

-------------------------------------------------

(१९९) ' जिवंत असेपर्यंत ' या शब्दसमूहासाठी योग्य शब्द कोणता ?

उत्तर --- आजन्म 

-------------------------------------------------

(२००) ' भरपूर वर्षे जगणारा ' या शब्दसमूहासाठी योग्य शब्द कोणता ?

उत्तर --- दीर्घायुषी 

-------------------------------------------------

(२०१) तोंडातोंडी चालत आलेली गोष्ट म्हणजे काय ?

उत्तर --- दंतकथा 

-------------------------------------------------

(२०२) ' अंत ' या शब्दाचा उलट अर्थ काय आहे.

उत्तर --- आधी 

-------------------------------------------------

(२०३) ' उन्नती ' या शब्दाला समानार्थी शब्द सांगा.

उत्तर --- प्रगती 

-------------------------------------------------

(२०४) ' रजनी ' या शब्दाचा अर्थ काय होतो ?

उत्तर --- रात्र 

-------------------------------------------------

(२०५) ' थोरला ' या शब्दाचे विरुद्धार्थी शब्द ओळखा.

उत्तर --- धाकटा 

-------------------------------------------------

(२०६) ' निरक्षर ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

उत्तर --- साक्षर 

============================

संकलक :- शंकर मुराबाई सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक )

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा - गरताड गावठाण 

केंद्र -- रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे 

9422736775 / 7721941496

मिसाईल मॅन ( डॉ. ए. पी.जे अब्दुल कलाम )

देशाचे झाले तुम्ही मिसाईल मॅन 

नाही विसरणार आम्ही तुमचे योगदान 

रामेश्वरम गावातून जन्मलेले भारतरत्न 

सूर्य होऊन जळत राहिले तुमचे कठोर प्रयत्न

आकाशी उड्डाणाचा धरूनी तुम्ही ध्यास 

अग्नीबाणाच्या रूपाने बनले तुम्ही खास 

अग्नीबाणाच्या निर्मितीने जग चकीत झाले 

तुमच्या कार्याचा डंका जगभर गेले

पृथ्वी, अग्नी, नाग अशी क्षेपणास्त्रे तुम्ही निर्मिली

शक्तिशाली देशाची कीर्ती जगभर नेली

स्वप्न क्षेपणास्त्रे तयार करण्याचे पाहत होते 

देशाच्या भविष्यासाठी कधी तुम्ही थकले नव्हते

देशाला उंच शिखरावर नेण्यासाठी केली आण 

तन-मन अर्पण करूनी देशाची उंचावली मान

दूरदृष्टी अन् कार्य थोर, अलौकिक हे असे 

तुमच्या कार्याने आपला देश जगात उठून दिसे

धन्य कलाम चाचा देशप्रेमाची तुमची महती 

भारतासाठी आयुष्य वेचले, पावन झाली धरती 

आपल्या विचाराने आम्ही देश घडविणार 

देशाला महासत्ता बनविण्याचे स्वप्न साकार करणार

लेखक / कवी :- शंकर चौरे सर 

गरताड गावठाण ता. साक्री, जि. धुळे 

9422736775  / 7721941496

मिसाईल मॅन ( विशेष सामान्यज्ञान )

(१) डाॅ. अब्दुल कलमांचे पूर्ण नाव काय ?

उत्तर  -- अबुल पाकीर जैनुलाब्दीन अब्दुल कलाम

----------------------------

(२)डाॅ . ए. पी. जे. अब्दुल कलाम यांचा जन्म कधी व कोठे झाला  ?

उत्तर  ---  १५  ऑक्टोबर १९३१, रामेश्वर

----------------------------

(३) डाॅ.  ए. पी. जे. अब्दुल कलाम यांचा जन्म ठिकाण कोणत्या राज्यात आहे  ?

उत्तर ---  तामिळनाडू

----------------------------

(४) डाॅ. ए.पी. जे. अब्दुल कलाम यांचा मृत्यू वयाच्या ८३ व्या वर्षी कधी व कोठे झाला ?

उत्तर ---  २७ जुलै २०१५ ,  शिलाॅग

--------------------------

(५) शिलाॅग कोणत्या राज्याची राजधानी आहे  ?

उत्तर ---  मेघालय

--------------------------

(६) डाॅ. ए.पी. जे. अब्दुल कलाम यांच्या आत्मचरित्राचे नाव काय  ?

उत्तर ---  अग्निपंख

--------------------------

(७) डाॅ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम यांच्या कविता संग्रहाचे नाव काय  ?

उत्तर  --  माय जर्नी

--------------------------

(८) डाॅ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम यांना भारतरत्न पुरस्कार केव्हा मिळाला  ?

उत्तर ---  १९९७

-------------------------

(९) डाॅ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम यांचा जन्मदिन महाराष्ट्र शासन काय म्हणून साजरा करते  ?

उत्तर ---  वाचन प्रेरणा दिन

-------------------------

(१०) डाॅ. ए.पी. जे. अब्दुल कलाम हे भारताचे  कितवे राष्ट्रपती होते  ?

उत्तर ---   ११ वे

-------------------------

(११) भारतातील कोणत्या राष्ट्रपतीचा उल्लेख मिसाईल मॅन म्हणून करतात  ?

उत्तर ---  डाॅ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम

-----------------------------

(१२) डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम यांचे टोपण नाव काय आहे ?

उत्तर -- मिसाईल मॅन

========================     

संकलक :- शंकर सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक )

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा - गरताड गावठाण 

केंद्र - रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे

९४२२७३६७७५ / ७७२१९४१४९६ 

भाषिक उपक्रम -- ऐकूया सांगूया.

(१) सूर्य सकाळी उगवतो.

      सूर्य संध्याकाळी मावळतो.

----------------------------------

(२) बदक पाण्यात पोहते.

      घार आकाशात उंच उडते.

----------------------------------

(३) उन्हाळ्यात कडक ऊन असते.

     हिवाळ्यात थंडी वाजते.

----------------------------------

(४) ऊस गोड असतो. 

      मिरची तिखट असते.

----------------------------------

(५) चिंचेचे पान छोटे असते. 

     वडाचे पान मोठे असते.

----------------------------------

(६) कापसापासून कापड बनते. 

      ऊसापासून साखर बनते.

----------------------------------

(७) मेथी, शेपू, पालक या पालेभाज्या आहेत. 

     पालेभाज्या नेहमी खाव्यात.

-----------------------------------

(८) गावाबाहेर आमचे शेत आहे. 

     शेतात बाजरी पेरली आहे.

-----------------------------------

(९) सकाळी लवकर उठावे.

     दात घासावेत. स्वच्छ अंघोळ करावी.

-----------------------------------

(१०) सायकलला दोन चाके असतात. 

       सायकल रस्त्यावरून पळते.

-----------------------------------

(११) आकाशात ढग येतात.

       मुसळधार पाऊस पडतो.

       सगळीकडे पाणीच पाणी होते.

----------------------------------

(१२) मला दोन हात आहेत.

       मी हाताने जेवतो.

       मी हाताने लिहितो.

----------------------------------

(१३) आम्ही पाणी पिण्यासाठी वापरतो. 

        पाण्याने अंघोळ करतो. 

        पाण्याने कपडे धुतो, भांडी धुतो.

----------------------------------

(१४) ससा गवत खातो. 

        ससा भित्रा असतो. 

        पण तो चपळ असतो.

----------------------------------

 (१५) कुत्रा पाळीव प्राणी आहे.

         तो घराची राखण करतो.

        तो शेताचीही राखण करतो.

----------------------------------

(१६) गाय पाळीव प्राणी आहे. 

        गाय गवत खाते.

        गाय दूध देते.

----------------------------------

(१७) मांजर पाळीव प्राणी आहे. 

       तिचे अंग मऊ असते.

       मांजर दूध पिते.

----------------------------------

 (१८)‌ पोपट हा पक्षी आहे.

         पोपटाचा रंग हिरवा असतो.

        त्याची चोच लाल असते.

----------------------------------

(१९) ज्वारीची भाकरी करतात. 

        गव्हाची चपाती करतात. 

        तांदळाचा भात करतात. 

        डाळीची आमटी करतात.

----------------------------------

(२०) मला दोन पाय आहेत. 

        पायांनी मी चालतो. 

         पायांनी मी पळतो, 

        मी उड्या मारतो.

----------------------------------

(२१) गावातील रस्ता मोठा आहे. 

        रस्त्यावर वाहने धावतात. 

        रस्त्याने लोक जातात. 

        सगळीकडे गर्दी असते.

-----------------------------------------

(२२) हा माझा भारत देश 

       छान छान माझा देश.

       देशात गावे आहेत.

       गावात माणसे आहेत.

      गावात नदी आहे.

---------------------------------

(२३) थंड हवा सकाळची. 

        गार हवा रात्रीची.

        गरम हवा दुपारची.

       ही तर जादू सूर्याची.

      नाही कधीच संपायची !

--------------------------------

(२४) घरातील केर दारात नको.

       दारातील केर रस्त्यात नको. 

       सारा केर उचलू या.

      कचराकुंडीत टाकू या.

      गाव स्वच्छ ठेवू या !

------------------------------------

(२५) दातांना मंजन लावावे.

      स्वच्छ तोंड धुवावे.

     दररोज अंघोळ करावी. 

  ‌‌  वाढलेली नखे काढावीत.

    स्वच्छ कपडे घालावेत.

------------------------------------

(२६) ही पाहा माझी शाळा.

      शाळेभोवती बाग आहे.

      बागेत फुलांची झाडे आहेत. 

     आम्ही झाडांना पाणी घालतो.

     आम्ही बागेतील गवत काढतो.

-------------------------------------

(२७) मला दोन हात आहेत.

       मी हाताने जेवतो. 

     ‌ मी हाताने नमस्कार करतो.

      मी हाताने लिहितो.

     मी हाताने काम करतो.

------------------------------------

(२८)  गावात घरे आहेत.

        गावाबाहेर शेती आहे.

        शेतात विहीर आहे.

        विहिरीत पाणी आहे.

       पाण्यात मासे आहेत.

--------------------------------------

(२९) आम्ही पाणी पिण्यासाठी वापरतो. 

       आम्ही पाण्याने अंघोळ करतो. 

       आम्ही पाण्याने कपडे धुतो.

       आम्ही पाणी शेतासाठी वापरतो.

       पाणी हे जीवन आहे.

------------------------------------------

(३०) पोपट हा पक्षी आहे.

        पोपटाचा रंग हिरवा आहे. 

       त्याची चोच लाल आहे. 

       तो विठू विठू बोलतो. 

       पोपटाला पिंजऱ्यात ठेवतात.

==========================

संकलन :- शंकर सिताराम चौरे (प्रा. शिक्षक )

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा - गरताड गावठाण 

केंद्र - रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे 

७७२१९४१४९६ / ९४२२७३६७७५

सामान्यज्ञान माहिती

(1) त्रिकोणाच्या बाजूंची संख्या = 3

(2) त्रिकोणाच्या शिरोबिंदूंची संख्या = 3

(3) चौरसाच्या बाजूंची संख्या = 4

(4) चौरसाच्या शिरोबिंदूंची संख्या = 4

(5) आयताच्या बाजूंची संख्या = 4

(6) आयताच्या शिरोबिंदूंची संख्या = 4

====================

(7) मुख्य दिशा = 4

(8) उपदिशा = 4

(9) आठवड्याचे वार = 7

(10) एका वर्षात महिने = 12

(11) एका दिवसाचे तास = 24

(12) एका वर्षाचे दिवस = 365

(13) एका लीप वर्षाचे दिवस = 366

(14) एका वर्षात आठवडे = 52

(15) लीप वर्षात फेब्रुवारी महिन्याचे दिवस= 29

(16) एका तासाचे मिनिटे = 60

=========================

(17) पृथ्वीवर महासागर = 4

(18) पृथ्वीवर खंड = 7

(19) महाराष्ट्रात एकूण जिल्हे = 36

(20) भारतात एकूण राज्य = 28

==========================

✓ दुप्पट, तिप्पट, चौपट, अर्धी, पाव संख्या 

२ ची दुप्पट संख्या = ४

३ ची दुप्पट संख्या = ६

४ ची दुप्पट संख्या = ८

५ ची दुप्पट संख्या = १०

६ ची दुप्पट संख्या = १२

७ ची दुप्पट संख्या = १४

८ ची दुप्पट संख्या = १६

९ ची दुप्पट संख्या = १८

१० ची दुप्पट संख्या = २०

२० ची दुप्पट संख्या = ४०

३० ची दुप्पट संख्या = ६०

४० ची दुप्पट संख्या = ८०

५० ची दुप्पट संख्या = १००

६० ची दुप्पट संख्या = १२०

७० ची दुप्पट संख्या = १४०

८० ची दुप्पट संख्या = १६०

९० ची दुप्पट संख्या = १८०

१०० ची दुप्पट संख्या = २००

२०० ची दुप्पट संख्या = ४००

३०० ची दुप्पट संख्या = ६००

४०० ची दुप्पट संख्या = ८००

५०० ची दुप्पट संख्या = १०००

===================

२ ची तिप्पट संख्या = ६

३ ची तिप्पट संख्या = ९

४ ची तिप्पट संख्या = १२

५ ची तिप्पट संख्या = १५

६ ची तिप्पट संख्या = १८

७ ची तिप्पट संख्या = २१

८ ची तिप्पट संख्या = २४

९ ची तिप्पट संख्या = २७

१० ची तिप्पट संख्या = ३०

२० ची तिप्पट संख्या = ६०

३० ची तिप्पट संख्या = ९०

४० ची तिप्पट संख्या = १२०

५० ची तिप्पट संख्या = १५०

६० ची तिप्पट संख्या = १८०

७० ची तिप्पट संख्या = २१०

८० ची तिप्पट संख्या = २४०

९० ची तिप्पट संख्या = २७०

१०० ची तिप्पट संख्या = ३००

२०० ची तिप्पट संख्या = ६००

३०० ची तिप्पट संख्या = ९००

४०० ची तिप्पट संख्या = १२००

५०० ची तिप्पट संख्या = १५००

====================

२ ची चौपट संख्या = ८

३ ची चौपट संख्या = १२

४ ची चौपट संख्या = १६

५ ची चौपट संख्या = २०

६ ची चौपट संख्या = २४

७ ची चौपट संख्या = २८

८ ची चौपट संख्या = ३२

९ ची चौपट संख्या = ३६

१० ची चौपट संख्या = ४०

२० ची चौपट संख्या = ८०

३० ची चौपट संख्या = १२०

४० ची चौपट संख्या = १६०

५० ची चौपट संख्या = २००

६० ची चौपट संख्या = २४०

७० ची चौपट संख्या = २८०

८० ची चौपट संख्या = ३२०

९० ची चौपट संख्या = ३६०

१०० ची चौपट संख्या = ४००

२०० ची चौपट संख्या = ८००

३०० ची चौपट संख्या = १२००

४०० ची चौपट संख्या = १६००

५०० ची चौपट संख्या = २०००

====================

२ ची अर्धी / निम्मे  संख्या = १

४ ची अर्धी / निम्मे संख्या = २

६ ची अर्धी / निम्मे  संख्या = ३

८ ची अर्धी / निम्मे संख्या = ४

१० ची अर्धी / निम्मे  संख्या = ५

१२ ची अर्धी / निम्मे संख्या = ६

१४ ची अर्धी / निम्मे संख्या = ७

१६ ची अर्धी / निम्मे संख्या = ८

१८ ची अर्धी / निम्मे संख्या = ९

२० ची अर्धी / निम्मे संख्या =१०

३० ची अर्धी / निम्मे संख्या = १५

४० ची अर्धी / निम्मे संख्या = २०

६० ची अर्धी / निम्मे संख्या = ३०

८० ची अर्धी / निम्मे  संख्या = ४०

१०० ची अर्धी / निम्मे संख्या = ५०

२०० ची अर्धी / निम्मे संख्या =१००

३०० ची अर्धी / निम्मे संख्या = १५०

४०० ची अर्धी / निम्मे संख्या = २००

५०० ची अर्धी / निम्मे संख्या = २५०

=======================

४ ची पाव संख्या = १

८ ची पाव संख्या = २

१२ ची पाव संख्या = ३

१६ ची पाव संख्या = ४

२० ची पाव संख्या = ५

२४ ची पाव संख्या = ६

३२ ची पाव संख्या = ८

४० ची पाव संख्या = १०

८० ची पाव संख्या = २०

१०० ची पाव संख्या = २५

२०० ची पाव संख्या = ५०

४०० ची पाव संख्या = १००

१००० ची पाव संख्या = २५०

======================

✓ कालमापन  ( तास -- मिनिटे रुपांतर )

१ तास = ६० मिनिटे

२ तास = १२० मिनिटे

३ तास = १८० मिनिटे

४ तास = २४० मिनिटे

५ तास = ३०० मिनिटे

६ तास = ३६० मिनिटे

७ तास = ४२० मिनिटे

८ तास = ४८० मिनिटे

९ तास = ५४० मिनिटे

१० तास = ६०० मिनिटे

११ तास = ६६० मिनिटे

१२ तास = ७२० मिनिटे

------------------------------------------

✓  मिनिटांचे तास व मिनिटे रूपांतर

९० मिनिटे = १ तास  ३० मिनिटे

७५ मिनिटे = १ तास १५ मिनिटे

१०० मिनिटे = १ तास ४० मिनिटे

६५ मिनिटे  = १ तास  ५ मिनिटे

२०० मिनिटे = ३ तास २० मिनिटे

२५५ मिनिटे = ४ तास १५ मिनिटे

८० मिनिटे  =  १ तास २० मिनिटे

२१५ मिनिटे = ३ तास ३५ मिनिटे

========================

✓ भूमिती माहिती ( भौमितिक सामान्यज्ञान )

(1) त्रिकोणाला बाजू  ---- तीन

(2) त्रिकोणाला शिरोबिंदू  ---- तीन

(3) त्रिकोणाला कोन  ---- तीन

(4) आयताला बाजू ---- चार

(5) आयताला शिरोबिंदू  ---- चार

(6) आयताच्या समोरासमोरील बाजू --- समान लांबीच्या

(7) आयताचे चारही कोन  --- काटकोन

(8) चौरसाला बाजू  ---- चार

(9) चौरसाला शिरोबिंदू  ---- चार

(10) चौरसाला कोन  ---- चार

(11)  चौरसाच्या चारही बाजूंची लांबी --- समान

(12) चौरसाचे चारही कोन  ---- काटकोन

(13)   90 अंशापेक्षा कमी मापाचा कोन -- लघुकोन

(14) 90 अंशाच्या मापाचा कोन --- काटकोन

(15)  90 अंशापेक्षा जास्त माप असणारा कोन -- विशालकोन

===========================

✓ संख्याज्ञान 

(१) एक अंकी लहानात लहान संख्या १ आहे.

(२) दोन अंकी लहानात लहान संख्या १० आहे.

(३) तीन अंकी लहानात लहान १०० आहे.

(४) चार अंकी लहानात लहान संख्या १,००० आहे.

(५) एक अंकी मोठ्यात मोठी संख्या ९ आहे.

(६) दोन अंकी मोठ्यात मोठी संख्या ९९ आहे.

(७) तीन अंकी मोठ्यात मोठी संख्या ९९९ आहे.

(८) चार अंकी मोठ्यात मोठी संख्या ९,९९९ आहे.

(९) १ ते १०० पर्यंत ० हा अंक एकूण ११ वेळा येतो.

(१०) १ ते १०० पर्यंत  १ हा अंक एकूण २१ वेळा येतो.

(११) मीटर हे लांबी मोजण्याचे मुख्य परिमाण आहे. 

(१२) लीटर हे धारकता / पातळ पदार्थ मोजण्याचे मुख्य परिमाण आहे.

(१३) ग्रॅम हे वजन मोजण्याचे मुख्य परिमाण आहे.

(१४) काळ मोजण्यासाठी तास, मिनिट, सेकंद, दिवस, महिना, वर्ष इत्यादी एकके वापरतात.

===========================

संकलक / लेखन :- 

शंकर सिताराम चौरे (प्रा शिक्षक)

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा गरताड गावठाण 

केंद्र - रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे 

9422736775  /  7721941496

भूगोल सामान्यज्ञान प्रश्नावली‌ -१३०

(१) जगातील सर्वात मोठा देश कोणता ?

उत्तर -- रशिया 

--------------------------------------

(२) जगातील सर्वात लहान देश कोणता ?

उत्तर -- व्हॅटिकन सिटी 

--------------------------------------

(३) जगातील सर्वात लांब नदी कोणती आहे ?

उत्तर -- नाईल 

----------------------------------------

(४) कांगारू हा प्राणी कोणत्या देशात आढळतो ?

उत्तर -- ऑस्ट्रेलिया 

----------------------------------------

(५) ' नासा ' ही संस्था कोठे स्थित आहे ?

उत्तर -- वाॅशिंग्टन 

----------------------------------------

(६) न्यूयॉर्क हे शहर कोणत्या देशात आहे ?

उत्तर --अमेरिकेत

----------------------------------------

(७) उगवत्या सूर्याचा देश म्हणून कोणत्या राष्ट्रास संबोधले जाते ?

उत्तर -- जपान 

----------------------------------------

(८) कळसूबाई शिखराची उंची किती मीटर आहे ?

उत्तर -- १६४६ मीटर 

----------------------------------------

(९) जगातील सर्वात जास्त लोकसंख्या असलेला देश कोणता ?

उत्तर -- भारत 

----------------------------------------

(१०) जगातील सर्वात मोठा खंड कोणता ?

उत्तर -- आशिया 

----------------------------------------

(११) जगाची विभागणी एकूण किती खंडामध्ये झाली आहे ?

उत्तर -- ७ ( सात )

----------------------------------------

(१२) जगातील सर्वात मोठे वाळवंट कोणते ?

उत्तर -- सहारा 

----------------------------------------

(१३) संयुक्त राष्ट्रसंघटनेचे मुख्यालय कोठे आहे ?

उत्तर -- न्यूयॉर्क 

----------------------------------------

(१४) लंडन हे शहर कोणत्या देशात आहे ?

उत्तर -- इंग्लंड 

----------------------------------------

(१५) पाकिस्तानची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- इस्लामाबाद 

----------------------------------------

(१६) टोरंटो हे शहर कोणत्या देशात आहे ?

उत्तर -- कॅनडा 

----------------------------------------

(१७) रोम हे शहर कोणत्या देशात आहे ?

उत्तर -- इटली 

----------------------------------------

(१८) लाहोर हे शहर कोणत्या देशात आहे ?

उत्तर -- पाकिस्तान 

----------------------------------------

(१९) पॅरीस हे शहर कोणत्या देशात आहे ?

उत्तर -- फ्रान्स 

----------------------------------------

(२०) सिडनी हे शहर कोणत्या देशात आहे ?

उत्तर -- ऑस्ट्रेलिया 

----------------------------------------

(२१) थर हे वाळवंट कोणत्या देशात आहे ?

उत्तर -- भारत / पाकिस्तान 

----------------------------------------

(२२) बिजींग हे शहर कोणत्या देशात आहे ?

उत्तर -- चीन 

----------------------------------------

(२३) बांगलादेशाची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- ढाका 

----------------------------------------

(२४) श्रीलंका देशाची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- कोलंबो 

----------------------------------------

(२५) नेपाळ देशाची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- काठमांडू 

----------------------------------------

(२६) रशिया देशाची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- माॅस्को 

----------------------------------------

(२७) जगातील सर्वात मोठी नदी ( विस्ताराने) कोणती ?

उत्तर -- अॅमेझाॅन 

----------------------------------------

(२८) मॅकमोहन रेषा कोणत्या दोन देशांमधील सीमारेषा निश्चित करते ?

उत्तर -- भारत -- चीन 

----------------------------------------

(२९) क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने भारत हा जगातील ...... क्रमांकाचा मोठा देश आहे.

उत्तर -- सातव्या 

----------------------------------------

(३०) कोणत्या देशाला भारताची सर्वात जास्त सीमा आहे ?

उत्तर -- बांग्लादेश 

----------------------------------------

(३१) भारताची भू सीमा किती देशांना भिडते ?

उत्तर -- सात 

----------------------------------------

(३२) कोणत्या देशाच्या सीमेशी भारताची सागरी सीमा संलग्न नाही ?

उत्तर -- चीन, नेपाळ,  भूतान 

----------------------------------------

(३३) भारताच्या कोणत्या राज्याची सीमा नेपाळ, भूतान व बांग्लादेश या तिन्ही देशांना भिडल्या आहेत ?

उत्तर -- पश्चिम बंगाल 

----------------------------------------

(३४) भारतातील कोणत्या राज्यास सर्वाधिक लांबीचा समुद्रकिनारा लाभला आहे ?

उत्तर -- गुजरात 

----------------------------------------

(३५) भारताच्या दक्षिणेला कोणता महासागर आहे ?

उत्तर -- हिंदी महासागर 

----------------------------------------

(३६) समुद्रसपाटीपासून माउंट एव्हरेस्ट या पर्वत शिखराची उंची किती आहे ?

उत्तर -- ८८४८ मीटर 

----------------------------------------

(३७) इंदिरा पाॅईंट कोणत्या बेटावर आहे ?

उत्तर -- निकोबार 

----------------------------------------

(३८) धूपगड - पंचमढी ही शिखरे कोणत्या पर्वतरांगामध्ये अस्तित्वात आहेत ?

उत्तर -- सातपुडा 

----------------------------------------

(३९) कांचनगंगा हे शिखर कोणत्या राज्यात आहे ?

उत्तर -- सिक्कीम 

----------------------------------------

(४०) भारतातील सर्वात लांब नदी कोणती ?

उत्तर -- गंगा 

----------------------------------------

(४१) भारतातील सर्वात लांब धरण कोणते ?

उत्तर -- हिराकूड 

----------------------------------------

(४२) नर्मदा नदीचा उगम कोठे आहे ?

उत्तर -- अमरकंटक ( मध्यप्रदेश )

----------------------------------------

(४३) यमुना व गंगा या दोन नद्यांचा संगम कोठे होतो ?

उत्तर -- प्रयागराज 

----------------------------------------

(४४) भारतातील कोणत्या शहराला गुलाबी शहर म्हटले जाते ?

उत्तर -- जयपूर 

----------------------------------------

(४५) क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने भारत देशातील सर्वात मोठे राज्य कोणते ?

उत्तर -- राजस्थान 

----------------------------------------

(४६) कोणार्क सूर्यमंदिर हे भारतातील कोणत्या राज्यात आहे ?

उत्तर -- ओडिशा 

----------------------------------------

(४७) भारतातील सर्वात पूर्वेकडील राज्य कोणते ?

उत्तर -- अरूणाचल प्रदेश 

----------------------------------------

(४८) उत्तर प्रदेश राज्याची राजधानी कोणती आहे ?

उत्तर -- लखनऊ

----------------------------------------

(४९) आग्रा हे शहर कोणत्या नदीकाठी वसले आहे ?

उत्तर -- यमुना 

----------------------------------------

(५०) पानिपत हे ठिकाण कोणत्या राज्यात आहे ?

उत्तर -- हरियाणा 

----------------------------------------

(५१) भारतात एकूण किती राज्य आहेत ?

उत्तर -- २८

----------------------------------------

(५२) दादरा व नगर हवेली या केंद्रशासित प्रदेशाची राजधानी कोणती आहे ?

उत्तर -- सिल्वासा 

----------------------------------------

(५३) भारतातील कोणत्या राज्यास देवभूमी असे म्हणतात ?

उत्तर -- उत्तराखंड 

----------------------------------------

(५४) सुवर्ण मंदिर ( Golden Temple ) कोठे आहे ?

उत्तर -- अमृतसर (पंजाब )

----------------------------------------

(५५) झिरो ( 0 ) मैल कोणत्या शहरात आहे ?

उत्तर -- नागपूर 

=======================

(५६) भारताच्या उत्तर सीमेवर कोणता पर्वत आहे ?

उत्तर -- हिमालय

---------------------------------------

(५७) खैबर खिंड कोठे आहे ?

उत्तर -- पाकिस्तान

----------------------------------------

(५८) भारतातील सर्वात लांब नदी कोणती आहे ?

उत्तर -- गंगा नदी

---------------------------------------

(५९) सरदार सरोवर धरण कोणत्या नदीवर बांधला आहे ?

उत्तर -- नर्मदा

---------------------------------------

(६०) भारतातील पहिला अणुऊर्जा प्रकल्प महाराष्ट्रात कोठे आहे ?

उत्तर -- तारापूर

--------------------------------------

(६१) कृष्णा नदी कोठून उगम पावते ?

उत्तर -- महाबळेश्वर 

--------------------------------------

(६२) उकाई धरण कोणत्या नदीवर आहे ?

उत्तर -- तापी 

------------------------------------

(६३) महाराष्ट्रातील पहिले जलविद्युत केंद्र कोठे आहे ?

उत्तर -- खोपोली

-----------------------------------

(६४) जगातील सर्वात मोठा दुग्ध उत्पादक देश कोणता ?

उत्तर -- भारत

-----------------------------------

(६५) भारताची सर्वात लांब भू - सीमा कोणत्या देशाबरोबर आहे ?

उत्तर -- बांग्लादेश

-----------------------------------

(६६) भारतातील सर्वात उंच धरण कोणते आहे ?

उत्तर -- टिहरी धरण

---------------------------------

(६७) भारतातील सर्वात लांब धरण कोणते आहे ?

उत्तर -- हिराकुड धरण 

-----------------------------------

(६८) हिराकुड धरण कोणत्या नदीवर आहे ?

उत्तर -- महानदी (ओडिशा)

----------------------------------

(६९) भारतात सर्वात जास्त चहा कोणत्या राज्यात उत्पादन केला जातो ?

उत्तर -- आसाम 

--------------------------------

(७०) भारतात सर्वोत्तम चहा कोठे उत्पादन केला जातो ?

उत्तर -- दार्जिलिंग

--------------------------------

(७१) भारतात सर्वांत जास्त ऊस उत्पादन करणारे राज्य कोणते ?

उत्तर -- उत्तरप्रदेश 

--------------------------------

(७२) भारतात नैसर्गिक रबराचे सर्वांत जास्त उत्पादन कोणत्या राज्यात होते ?

उत्तर -- केरळ 

------------------------------------

(७३) जगात सर्वाधिक लोकसंख्या असलेला देश कोणता ?

उत्तर -- भारत

------------------------------------

(७४) काश्मीरची सर्वात महत्त्वपूर्ण नदी कोणती आहे ?

उत्तर -- झेलम

------------------------------------

(७५) नर्मदा आणि तापी नद्यांच्या मध्ये कोणता पर्वत आहे ?

उत्तर -- सातपुडा 

=========================

(७६) भारतातील किती राज्यांना समुद्र किनारा लाभला आहे ?

उत्तर --  नऊ

----------------------------------

(७७) गुलाबी शहर या नावाने ओळखले जाणारे शहर कोणते ?

उत्तर --  जयपूर

----------------------------------

(७८) आकारमानाने भारत देशातील सर्वात मोठे राज्य कोणते?

उत्तर -- राजस्थान

----------------------------------

(७९) भारतात सर्वांत जास्त पाऊस कोठे पडतो ?

उत्तर --  मौसिनराम

----------------------------------

(८०) माऊंटअबू हे थंड हवेचे ठिकाण कोणत्या राज्यात आहे ?

उत्तर -- राजस्थान

----------------------------------

(८१) भारतात सर्वात लांब पश्चिमवाहिनी नदी कोणती ?

उत्तर --- नर्मदा

----------------------------------

(८२) चेन्नई ही कोणत्या राज्याची राजधानी आहे ?

उत्तर -- तामिळनाडू

----------------------------------

(८३) सापुतारा हे थंड हवेचे ठिकाण कोणत्या राज्यात आहे ?

उत्तर -- गुजरात

----------------------------------

(८४) ' ताजमहल ' कोणत्या राज्यात आहे ?

उत्तर -- उत्तरप्रदेश

----------------------------------

(८५) ' मसुरी ' हे थंड हवेचे ठिकाण कोणत्या राज्यात आहे ?

उत्तर -- उत्तराखंड

----------------------------------

(८६) भारतातील सर्वात लांब नदी कोणती ?

उत्तर -- गंगा

----------------------------------

(८७) आकारमानाने भारत देशातील सर्वात लहान राज्य कोणते ?

उत्तर -- गोवा

========================

(८८) सील व वाॅलरस मासे कोणत्या प्रदेशात आढळतात ?

उत्तर -- टुंड्रा प्रदेश 

---------------------------------

(८९) कोणत्या महासागरात सर्वाधिक खोली असणारे ठिकाण आहे ?

उत्तर -- पॅसिफिक महासागर 

---------------------------------

(९०) पनामा कालवा हा ...... महासागरांना जोडतो.

उत्तर -- अटलांटिक व‌ पॅसिफिक 

---------------------------------

(९१) जागतिक व्यापार संघटनेचे मुख्यालय कोठे आहे ?

उत्तर -- जिनिव्हा 

---------------------------------

(९२) युनिसेफ चे मुख्यालय कोठे आहे ?

उत्तर -- न्यूयॉर्क 

---------------------------------

(९३) ' हि-याचे शहर ' म्हणून दक्षिण आफ्रिकेतील कोणत्या शहरास ओळखले जाते ?

उत्तर -- किंबर्ले 

---------------------------------

(९४) जागतिक कृषी पर्यटन दिन कधी साजरा केला जातो ?

उत्तर -- १६ मे 

---------------------------------

(९५) उलट्या टोपीच्या आकाराच्या एस्कीमोंच्या घराला काय म्हणतात ?

उत्तर -- इग्लू 

---------------------------------

(९६) उगवत्या सूर्याचा देश म्हणून कोणत्या राष्ट्रास संबोधले जाते ?

उत्तर -- जपान 

---------------------------------

(९७) जगात सर्वात जास्त लोकसंख्या असलेला देश कोणता ?

उत्तर -- भारत 

---------------------------------

(९८) हि-याच्या खाणी कोणत्या खंडात विपुल प्रमाणात आढळतात ?

उत्तर -- आफ्रिका 

---------------------------------

(९९) मरियाना गर्ता ही जगातील सर्वात खोल गर्ता कोणत्या महासागरात आहे ?

उत्तर -- पॅसिफिक 

---------------------------------

(१००) जगातील सर्वात मोठे वाळवंट कोणते ?

उत्तर -- सहारा 

---------------------------------

(१०१)  संयुक्त राष्ट्र संघाचे मुख्यालय कोठे आहे ?

उत्तर -- न्यूयॉर्क 

---------------------------------

(१०२) लंडन हे शहर कोणत्या नदीकाठी वसलेले आहे ?

उत्तर -- थेम्स 

---------------------------------

(१०३) माॅरिशसची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- पोर्ट लुईस 

---------------------------------

(१०४) स्वित्झर्लंड हा देश कोणत्या खंडामध्ये आहे ?

उत्तर -- युरोप 

---------------------------------

(१०५) इंडोनेशियाची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- नुसंतारा 

---------------------------------

(१०६) पाकिस्तानची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- इस्लामाबाद 

---------------------------------

(१०७)  हिंदी महासागरातील प्रवाळ बेटाचे उदाहरण म्हणून कोणते बेट सांगता येईल ?

उत्तर -- मालदीव 

---------------------------------

(१०८) मूळ रेखावृत्त कोणत्या देशातून जाते ?

उत्तर -- इंग्लंड 

---------------------------------

(१०९) सर क्रिक खाडीचा प्रदेश कोणत्या दोन देशांच्या दरम्यान आहे ?

उत्तर -- भारत -- पाकिस्तान 

---------------------------------

(११०) रोम शहर कोणत्या नदीच्या काठी वसलेले आहे ?

उत्तर -- टायबर 

---------------------------------

(१११) अटाकामा वाळवंट कोणत्या खंडात पसरलेला आहे ?

उत्तर -- दक्षिण आफ्रिका 

---------------------------------

(११२) युक्रेनची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- किव 

---------------------------------

(११३) " रॅडक्लीफ लाइन " कोणत्या दोन देशांमधील सीमा दर्शविते ?

उत्तर -- भारत -- पाकिस्तान 

---------------------------------

(११४) अफगाणिस्तान या देशाची राजधानी कोणती ?

उत्तर -- काबूल 

---------------------------------

(११५) टिटिकाका हे सर्वोच्च सरोवर कोण देशांमध्ये पसरले आहे ?

उत्तर -- पेरू आणि बोलेव्हिया 

---------------------------------

(११६) जगातील सर्वात मोठ्या नदीचे नाव काय ?

उत्तर -- अँमेझॉन 

---------------------------------

(११७) भारताच्या पश्चिमेस कोणता समुद्र आहे ?

उत्तर -- अरबी समुद्र

----------------------------------

(११८) भारताच्या पूर्वेस कोणता उपसागर आहे ?

उत्तर -- बंगालचा उपसागर

-----------------------------------

(११९) भारताच्या दक्षिणेस कोणता महासागर आहे ?

उत्तर -- हिंदी महासागर

----------------------------------

(१२०) जगातील सर्वात मोठे बेट कोणते ?

उत्तर -- ग्रिनलॅंड 

----------------------------------

(१२१) हिरोशिमा व नागासाकी ही शहरे कोणत्या देशात आहेत ?

उत्तर -- जपान

----------------------------------

(१२२) अंदमान निकोबार द्वीपसमूह कोणत्या देशाचा भाग आहे ?

उत्तर -- भारत

----------------------------------

(१२३) जगातील उंच इमारत बुर्ज खलिफा कोणत्या‌ देशात आहे ?

उत्तर -- दुबई 

---------------------------------------

(१२४) जगातील सर्वात मोठा ( क्षेत्रफळाने ) देश कोणता ?

उत्तर -- रशिया 

----------------------------------------

(१२५) भारताची पूर्व - पश्चिम लांबी किती आहे ?

उत्तर -- 2933  किलोमीटर 

----------------------------------------

(१२६) भारताची दक्षिण - उत्तर लांबी किती आहे ?

उत्तर -- 3214 किलोमीटर 

----------------------------------------

(१२७) भारताला सुमारे किती किलोमीटर लांबीची समुद्र किनारपट्टी लाभली आहे ?

उत्तर -- 7517  कि. मी.

----------------------------------------

(१२८) भारतातील कोणत्या राज्यास सर्वाधिक लांबीचा समुद्रकिनारा लाभला आहे ?

उत्तर -- गुजरात ( 1600 कि. मी. )

----------------------------------------

(१२९) समुद्रसपाटीपासून माउंट एव्हरेस्ट या पर्वत शिखराची उंची किती आहे ?

उत्तर -- 8848 मीटर 

--------------------------------------

(१३०) भारताची सर्वात लांब भू - सीमा कोणत्या देशाबरोबर आहे ?

उत्तर -- बांग्लादेश

===========================

संकलक :- 

शंकर सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक )

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा - गरताड गावठाण 

केंद्र - रोहोड,  ता. साक्री, जि. धुळे 

9422736775  /  7721941496

सामान्य विज्ञान 107 प्रश्नावली

(1) 100%  शुध्द सोने म्हणजे किती कॅरेट असते ?

उत्तर -- 24 कॅरेट 

---------------------------------------------

(2) दागिने तयार करण्यासाठी किती कॅरेट सोने वापरतात  ?

उत्तर -- 22 कॅरेट 

--------------------------------------------

(3) जस्त आणि तांबे यांच्या मिश्रणापासून कोणते संमिश्र तयार करतात ?

उत्तर -- पितळ 

----------------------------------------------

(4) गढूळ पाणी निवळण्यासाठी काय वापरतात ?

उत्तर -- तुरटी 

----------------------------------------------

(5) कोणते पाणी हे बहुतांशी शुध्द पाणी असते ?

उत्तर -- पावसाचे 

----------------------------------------------

(6) कोणता रोग हा प्रदूषित पाण्यापासून होतो ?

उत्तर -- कावीळ 

----------------------------------------------

(7) कोणत्या क्रियेने द्रवाचे रूपांतर वायूत होते ?

उत्तर -- बाष्पीभवन क्रिया 

----------------------------------------------

(8) कोणत्या क्रियेने द्रव पदार्थाचे रूपांतर स्थायूत होते ?

उत्तर -- गोठण क्रिया 

----------------------------------------------

(9) कोणत्या क्रियेने वायुरूप पदार्थाचे रूपांतर द्रवरूप पदार्थात होते ?

उत्तर -- संघनन क्रिया 

----------------------------------------------

(10) पदार्थाच्या वितळण्याच्या तापमानास काय म्हणतात ?

उत्तर -- संघनन 

----------------------------------------------

(11) बाष्पीभवन क्रियेचा वेग कशावर अवलंबून असतो ?

उत्तर -- उच्च तापमान / वा-याची गती / पसरटपणा.

----------------------------------------------

(12) एकमेकांशी संबंध दाखवणारा विभिन्न जातीसमूहास काय म्हणतात ?

उत्तर -- प्रजाती 

----------------------------------------------

(13) जवळचे संबंध दर्शविणा-या प्रजातींच्या समूहास कोणत्या नावाने संबोधतात ?

उत्तर -- कुल 

----------------------------------------------

(14) विषमज्वर हा रोग कोणत्या कारणामुळे होतो ?

उत्तर -- दूषित पाणी 

----------------------------------------------

(15) काॅलरा हा रोग कोणत्या कारणामुळे होतो ?

उत्तर -- साथीचे रोग 

----------------------------------------------

(16) क्षय रोगाचा प्रसार कशाद्वारे होतो ?

उत्तर -- दूषित हवा 

----------------------------------------------

(17) कोणत्या रोगामध्ये त्वचेवर लहान लहान फोड येऊन ते पाण्याच्या फोडासारखे दिसतात व काही दिवसात त्यावर खपली धरते ?

उत्तर -- कांजिण्या 

----------------------------------------------

(18) कोणत्या रोगाचा प्रसार घरमाश्यांमुळे दूषित झालेले अन्न आणि पाणी यामुळे होतो ?

उत्तर -- काॅलरा 

----------------------------------------------

(19) कोणता पिसाळलेला प्राणी चालल्यास रेबीज रोज होऊ शकतो ?

उत्तर -- कुत्रा / मांजर / माकड 

----------------------------------------------

(20) ठराविक मुदतीचा ताप येणे हे लक्षण कोणत्या रोगाचे आहे ?

उत्तर -- विषमज्वर 

----------------------------------------------

(21) बारीक ताप येणे आणि थुंकीतून रक्त पडणे ही लक्षणे कोणत्या रोगाची आहेत ?

उत्तर -- क्षय 

----------------------------------------------

(22) निरोगी व्यक्तीला लस दिल्याने काय होते ? ( कशासाठी देतात ? )

उत्तर -- व्यक्तीच्या शरीराची रोगप्रतिकार शक्ती वाढते.

----------------------------------------------

(23) कोणत्या रोग्यास जलसंजीवनी द्यावी लागते ?

उत्तर -- हगवण 

----------------------------------------------

(24) हिमोग्लोबीनचा रंग कोणता आहे ?

उत्तर -- तांबडा 

----------------------------------------------

(25) रक्तगटाचे मुख्य प्रकार किती आहेत ?

उत्तर -- चार 

----------------------------------------------

(26) कोणता रक्तगट असलेल्या व्यक्तीस ' सर्व योग्य ग्राहीता ' म्हणतात ?

उत्तर -- AB 

----------------------------------------------

(27) रक्ताभिसरण संस्थेचे सर्वात महत्त्वाचे इंद्रिय कोणते आहे ?

उत्तर -- हृदय 

----------------------------------------------

(28) मानवी हृदय किती कप्प्यांमध्ये विभागलेले आहे ?

उत्तर -- चार 

----------------------------------------------

(29) निरोगी माणसाच्या हृदयाचे ठोके प्रती मिनिटास किती असतात ?

उत्तर -- 72

----------------------------------------------

(30) हिरड्या सुजणे व त्यातून रक्त येणे ही कोणत्या रोगाची लक्षणे आहेत ?

उत्तर -- स्कव्र्ही

----------------------------------------------

(31) लठ्ठ व्यक्तींना कोणता रोग होण्याचा संभव अधिक असतो.

उत्तर -- मधुमेह 

----------------------------------------------

(32) मेंदूला रक्त पुरवठा करणारी धमनी बंद झाली, तर व्यक्तीला कशाचा झटका येतो ?

उत्तर -- अर्धांगाचा 

----------------------------------------------

(33) कोणत्या ग्रंथीमध्ये इन्सुलिन स्त्रवते.

उत्तर -- स्वादुपिंड 

----------------------------------------------

(34) कमी तापमानात साठलेली कोणती फळे काळी पडतात ?

उत्तर -- केळी 

----------------------------------------------

(35) साठवणीच्या काळात कोणत्या पदार्थांना कोंब फुटतात ?

उत्तर -- बटाटे 

----------------------------------------------

(36) कोणता अन्नपदार्थ शीत कपाटात ठेवतात ?

उत्तर -- दूध 

----------------------------------------------

(37) कोणत्या धातूच्या वा मिश्रधातूच्या भांड्यात ठेवलेले दूध हिरवट होते ?

उत्तर -- तांबे 

----------------------------------------------

(38) कोणता प्राणी जेवढे खातो त्याच्या कितीतरी पटीने अधिक तो धान्याची नासाडी करतो ?

उत्तर -- उंदीर 

----------------------------------------------

(39) साठवणीतील बटाट्यांना मोड येऊ नयेत म्हणून त्यांवर कोणत्या प्रारणाचा मारा करतात ?

उत्तर -- गॅमा 

----------------------------------------------

(40) कोणत्या भांड्यात ठेवलेले ताक खराब होते ?

उत्तर -- पितळेचे भांडे 

----------------------------------------------

(41) शेंगदाणे जास्त दिवस संग्रही केले तर काय होते ?

उत्तर -- शेंगदाणे खवट होतात.

----------------------------------------------

(42) टेलिफोनचा शोध कोणी लावला ?

उत्तर -- ग्राहम बेल 

----------------------------------------------

(43) वाफेच्या इंजिनाचा शोध कोणी लावला ?

उत्तर -- जेम्स वॅट 

----------------------------------------------

(44) कोणत्या दोन तंत्रज्ञानाच्या एकत्र उपयोगाची परिणती ई - मेल ( ई - पत्र ) ही आहे ?

उत्तर -- संगणक आणि संचारण तंत्रज्ञान 

----------------------------------------------

(45) अवकाशात जाणारा पहिला मनुष्य कोण होता ?

उत्तर -- युरी गागारीन 

----------------------------------------------

(46) सर्वप्रथम चंद्रावर उतरणारा, पाय ठेवणारा मानव कोणता ?

उत्तर -- नील आर्मस्ट्राँग 

----------------------------------------------

(47) भारतीय अवकाश संशोधन संस्था ( ISRO ) केव्हा स्थापन करण्यात आली ?

उत्तर -- 1969

----------------------------------------------

(48) भारताचा पहिला उपग्रह कोणता आहे ?

उत्तर -- आर्यभट्ट 

----------------------------------------------

(49) सजीव पेशीमध्ये बदल घडवून आणणा-या कार्याचा अभ्यास कोणत्या तंत्रज्ञानात होतो ?

उत्तर -- जैव 

----------------------------------------------

(50) संगणकात माहिती साठविणा-या घटकास काय म्हणतात ?

उत्तर -- चीप 

----------------------------------------------

(51) अनेक वायूंपासून बनलेल्या हवेला काय म्हणतात ?

उत्तर -- वातावरण 

----------------------------------------------

(52) जे प्राणी दुसऱ्या प्राण्यांना मारून अन्न मिळवतात, त्यांना काय म्हणतात ?

उत्तर -- मांसाहारी 

----------------------------------------------

(53) सूर्यापासून सर्वांत जवळ असणारा ग्रह कोणता आहे ?

उत्तर -- बुध 

----------------------------------------------

(54) पृथ्वी हा एक ....... आहे ?

उत्तर -- ग्रह 

----------------------------------------------

(55) आकाशातील मोठी अंतरे मोजण्यासाठी खगोलशास्त्रज्ञ कोणत्या एककाचा उपयोग करतात ?

उत्तर -- प्रकाशवर्ष 

----------------------------------------------

(56) आम्ल पदार्थाची चव कशी असते ?

उत्तर -- आंबट 

----------------------------------------------

(57) लोखंडाचे क्षरण कोणत्या जिल्ह्यात उपायाने थांबतात ?

उत्तर -- जस्ताचा मुलामा 

----------------------------------------------

(58) धातू ओढून तार काढता येणा-या गुणधर्मास काय म्हणतात ?

उत्तर -- तन्यता

----------------------------------------------

(59) धातू विद्युतसुवाहक असतात. विद्युतवाहक तारा कोणत्या धातूपासून बनवतात ?

उत्तर -- तांबे 

----------------------------------------------

(60) हवेच्या प्रदूषणात कोणत्या घटकामुळे वाढ झाली आहे ?

उत्तर -- आधुनिकीकरण 

----------------------------------------------

(61) ग्रामीण भागात प्रदूषण कोणत्या घटकामुळे घडून येते ?

उत्तर -- गोव-यांचे ज्वलन 

----------------------------------------------

(62) भाताचा पेंढा उघड्यावर जाळल्यामुळे कोणता वायू तयार होतो ?

उत्तर -- कार्बन डायऑक्साइड 

----------------------------------------------

(63) वणव्यामुळे कोणते प्रदूषण घडून येते ?

उत्तर -- हवेचे प्रदुषण 

----------------------------------------------

(64) हवेच्या प्रदूषणाचा वनस्पतीवर काय परिणाम होतो ?

उत्तर -- पाने पिवळी किंवा रंगहीन होतात.

----------------------------------------------

(65) जंगलतोड आणि इंधनाच्या ज्वलनातून कोणत्या वायूचे प्रमाण वाढत आहे ?

उत्तर -- कार्बनडायऑक्साइड 

----------------------------------------------

(66) पृथ्वीवरील जागतिक तापमान वाढ होण्याचे मुख्य कारण कोणते आहे ?

उत्तर -- CO2 ची वाढ 

----------------------------------------------

(67) दूरदर्शन संचामध्ये कोणत्या पदार्थाचा उपयोग करतात ?

उत्तर -- किर्णोत्सारी 

----------------------------------------------

(68) क्षेत्रफळ, अंतर, घनफळ, वजन, वेळ यामुळे कोणता संबोध स्पष्ट होतो ?

उत्तर -- मापन 

----------------------------------------------

(69) लांबी मोजण्याचे प्रमाणित एकक कोणते ?

उत्तर -- मीटर 

----------------------------------------------

(70) कांजण्या या रोगाचे प्रमुख लक्षण कोणते ?

उत्तर --ताप व पुरळ पडणे.

----------------------------------------------

(71) ब्लिचिंग पावडर कशासाठी वापरली जाते ?

उत्तर -- पाण्याचे निर्जंतुकीकरण, दुर्गंधीनाशक म्हणून.

----------------------------------------------

(72) झाडाचे वय कशावरून ठरवितात ?

उत्तर -- झाडाच्या खोडावरील वर्तुळे 

----------------------------------------------

(73) डेंग्यू रोग कशामुळे प्रसारित होतो ?

उत्तर -- मच्छर चावणे 

----------------------------------------------

(74) रेफ्रिजेटर कोणत्या डिग्री अंशाच्या रेंजमध्ये कार्य करते ?

उत्तर --  2 -- 8

----------------------------------------------

(75) कोणते आजार रक्तामधून प्रसारित होतात ?

उत्तर -- हिपॅटिटीस B / हिपॅटिटीस C / HIV 

----------------------------------------------

(76) संगणकाचा वेग व क्षमता कशावर अवलंबून असते ?

उत्तर -- रॅम 

----------------------------------------------

(77) मज्जासंस्था व त्याच्या विकाराच्या अभ्यासास काय म्हणतात ?

उत्तर -- न्यूराॅलाॅजी

 ----------------------------------------------

(78) एकपेशीय प्राण्यास काय म्हणतात ?

उत्तर -- आदिजीव 

----------------------------------------------

(79) फुफ्फुसाचे मुख्य कार्य कोणते ?

उत्तर -- रक्ताचे शुद्धीकरण 

----------------------------------------------

(80) सूर्यमालेतील सर्वात मोठा ग्रह कोणता ?

उत्तर -- गुरू 

----------------------------------------------

(81) ' ऑक्सिजन ' वायूचा शोध कोणी लावला ?

उत्तर -- जोसेफ प्रिस्टले 

----------------------------------------------

(82) आकाशातील सर्व गोलांना काय म्हणतात ?

उत्तर -- खगोल 

----------------------------------------------

(83) सूर्यमालेत एकूण किती ग्रह आहेत ?

उत्तर -- आठ 

----------------------------------------------

(84) तापमान ........ मध्ये मोजतात.

उत्तर -- अंश सेल्सिअस 

----------------------------------------------

(85) नैसर्गिक पर्यावरणाचे घटक कोणते ?

उत्तर -- हवामान, वनस्पती, प्राणी.

----------------------------------------------

(86) पृथ्वीच्या पृष्ठभागापैकी सुमारे ...... भाग जलाशयाची व्यापलेला आहे.

उत्तर -- 71 %

----------------------------------------------

(87) जगातील सर्वात मोठा व खोल महासागर कोणता आहे ?

उत्तर -- पॅसिफिक 

----------------------------------------------

(88) जगातील सर्वात लहान महासागर कोणता आहे ?

उत्तर -- आर्क्टिक 

----------------------------------------------

(89) पृथ्वीच्या पृष्ठभागापैकी सुमारे ...... भाग हा जमिनीने व्यापलेला आहे.

उत्तर -- 29 %

----------------------------------------------

(90) पृथ्वीवरील पाण्याने व्यापलेल्या विशाल क्षेत्रामुळे पृथ्वीला ........ म्हणतात.

उत्तर -- जलग्रह 

----------------------------------------------

(91) सागरतळात भूकंप झाल्याने काय घडते ?

उत्तर -- त्सुनामी लाटा 

----------------------------------------------

(92) बालकाचा समावेश असणारा वयोगट कोणता आहे ?

उत्तर -- 14 वर्षांखालील वयोगट 

----------------------------------------------

(93) बी उगवण्याच्या प्रक्रियेस काय म्हणतात ?

उत्तर -- अंकुरण 

----------------------------------------------

(94) स्वतःचे अन्न तयार करणाऱ्या सजीवांना काय म्हणतात ?

उत्तर -- स्वयंपोषी 

----------------------------------------------

(95) वाळवंटी क्षेत्रात भूगर्भातील पाण्याची पातळी .... असते ?

उत्तर -- सर्वात खाली 

----------------------------------------------

(96) वाहनांमुळे होणारे प्रदुषण कमी करण्याचा उपाय काय आहे ?

उत्तर -- वायूरूप इंधनाचा वापर 

----------------------------------------------

(97)  मानवी पेशीत किती गुणसूत्रे असतात ?

उत्तर -- 46 (23 जोड्या)

----------------------------------------------

(98) मानवी शरीराचे सर्वसामान्य तापमान किती असते ?  

उत्तर -- 37° सेल्सिअस (98.4 फॅरनहाईट)

----------------------------------------------

(99) अजिबात प्रदूषण न करणारा स्वच्छ स्त्रोत कोणता ?

उत्तर -- सौर ऊर्जा 

----------------------------------------------

(100) भूपृष्ठावरील ऊर्जाचा सर्वात मोठा स्त्रोत कोणता ?

उत्तर -- सूर्य

----------------------------------------------

(101) पाण्याचे आकारमान वाढते जेव्हा ते ...... रूपात असते ?

उत्तर -- स्थायू 

----------------------------------------------

(102) वातावरणातील पाण्याच्या वाफेस ..... म्हणतात.

उत्तर -- आर्द्रता 

----------------------------------------------

(103) समुद्राची खोली कशाच्या साह्याने मोजतात ?

उत्तर -- फॅदोमीटर 

----------------------------------------------

(104) कुत्रे चावल्यावर देण्यात येणारी लस कोणी शोधून काढली ?

उत्तर -- लुई पाश्चर 

----------------------------------------------

(105) काळे सोने कशास म्हणतात ?

उत्तर -- पेट्रोलियम 

----------------------------------------------

(106) विद्युत दिव्यात कोणता वायू वापरला जातो ?

उत्तर -- नायट्रोजन 

----------------------------------------------

(107) माणसाच्या पाठीच्या कण्यात किती मणके असतात ?

उत्तर -- 24

 ============================

संकलन / लेखन :-

शंकर सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक )

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा - गरताड गावठाण 

केंद्र -- रोहोड  ता. साक्री  जि. धुळे 

9422736775 / 7721941496