माझ्या ब्लॉगवर मी श्री.शंकर चौरे आपले स्वागत करत आहे,ब्लॉग अपडेट करण्याचे काम चालू आहे..

ब्लॉग भेटी.

Wednesday, 24 June 2026

सौ. चंदना शंकर चौरे ' यांच्या वाढदिवसानिमित्त विशेष(मराठी व्याकरण प्रश्नावली )

(१) मुखातून निघणाऱ्या मूल ध्वनीला काय म्हणतात ?
उत्तर -- वर्ण 
--------------------------------------------
(२) ' औष्ठ स्वर ' कोणते आहेत ?
उत्तर -- उ, ऊ 
--------------------------------------------
(३) भाषेचे स्पष्टीकरण करणा-या शास्त्राला .... म्हणतात.
उत्तर -- व्याकरण 
--------------------------------------------
(४) अर्थपूर्ण अक्षर समूह म्हणजे काय ?
उत्तर -- शब्द 
--------------------------------------------
(५) ' महाप्राण ' व्यंजन कोणते ?
उत्तर -- ह 
--------------------------------------------
(६) आर्यन गटातील भाषा कोणत्या ?
उत्तर -- मराठी, हिंदी, संस्कृत, गुजराती 
--------------------------------------------
(७) कंठ तालव्य वर्ण कोणते ?
उत्तर -- ए , ऐ 
--------------------------------------------
(८) महाप्राण वर्ण कोणते ?
उत्तर -- ख, घ, झ, ठ, ड, थ, द्, फ, भ, श, ष, स, ह.
--------------------------------------------
(९) मूळ मराठी वर्णमालेत एकूण वर्णांची संख्या किती होती ?
उत्तर -- ४८
--------------------------------------------
(१०) शासन निर्णय २०२२ नुसार महाराष्ट्र शासनाने स्वीकारलेल्या वर्णमालेमध्ये किती वर्ण आहेत ?
उत्तर -- ५२
--------------------------------------------
(११) नवीन सुधारित वर्णमालेमध्ये स्वर किती आहेत ?
उत्तर -- १४
--------------------------------------------
(१२) नवीन सुधारित वर्णमालेमध्ये स्वरादी किती आहेत ?
उत्तर -- २
--------------------------------------------
(१३) नवीन सुधारित वर्णमालेमध्ये व्यंजने किती आहेत ?
उत्तर -- ३४
--------------------------------------------
(१४) नवीन सुधारित वर्णमालेमध्ये विशेष संयुक्त व्यंजने किती आहेत ?
उत्तर -- २
--------------------------------------------
(१५) मराठी भाषेतील पहिला शिलालेख कोठे आढळला ?
उत्तर -- कर्नाटक 
--------------------------------------------
(१६) श् , ष्, स् या वर्णांना काय म्हणतात ?
उत्तर -- उष्मे 
--------------------------------------------
(१७) ज्या वर्णाचा उच्चार नाटकाद्वारे होतो त्यांना काय म्हणतात ?
उत्तर -- अनुनासिके 
--------------------------------------------
(१८) मराठी भाषेला अभिजात भाषेचा दर्जा कधी देण्यात आला ?
उत्तर -- ३ आॅक्टोबर २०२४
--------------------------------------------
(१९) स्वरादी वर्ण कोणते आहेत ?
उत्तर -- अं, अ:
--------------------------------------------
(२०) -हस्व स्वर कोणते आहेत ?
उत्तर -- अ, इ, उ, ऋ, लृ.
--------------------------------------------
(२१) प् , फ् , ब् , भ् , म् हे कोणते वर्ण आहेत ?
उत्तर -- ओष्ठय वर्ण 
--------------------------------------------
(२२) दंत्य वर्ण कोणते आहेत ?
उत्तर -- लृ , त् , थ् , द् , ध् , न्, ल् , स् 
--------------------------------------------
(२३) व्यंजनांना अक्षरात येण्यासाठी काय करावे ?
उत्तर -- व्यंजन व स्वर यांचे एकत्रीकरण 
--------------------------------------------
(२४) संयुक्त स्वर कोणते आहेत ?
उत्तर -- ए,  ऐ,  ओ,  औ 
--------------------------------------------
(२५)) ज्या वर्णाचा उच्चार स्पष्ट करण्यासाठी स्वरांचे सहाय्य घ्यावे लागते त्यांना काय म्हणतात ?
उत्तर -- व्यंजन 
--------------------------------------------
(२६) ज्या अक्षरात दोन किंवा अधिक व्यंजने प्रथम एकत्र येऊन शेवटी त्यात एक स्वर मिसळतो त्यासा .... म्हणतात.
उत्तर -- जोडाक्षर 
--------------------------------------------
(२७) ' क्ष ' व ' ज्ञ 'यांचा समावेश वर्णमालेच्या तक्त्यात काय म्हणून केला जातो ?
उत्तर -- विशेष संयुक्त व्यंजन 
--------------------------------------------
(२८) खालच्या व वरच्या ओठाचा उपयोग करून जे वर्ण आपण उच्चारतो त्यांना ..... वर्ण म्हणतात.
उत्तर -- ओष्ठय ( उ, ऊ, प्, फ्, ब्, भ्, म् )
--------------------------------------------
(२९) मराठी व्याकरणात वर्णमालेत एकूण किती स्वर आहेत ?
उत्तर -- १४
--------------------------------------------
(३०) मराठी भाषा लेखनासाठी कोणत्या लिपीचा वापर करतात ?
उत्तर -- देवनागरी 
--------------------------------------------
(३१) देवनागरी लिपी असणाऱ्या भाषा कोणत्या ?
उत्तर -- मराठी, गुजराती, हिंदी, संस्कृत.
--------------------------------------------
(३२) उच्चारण स्थान एकच असणा-या स्वरांना काय म्हणतात ?
उत्तर -- सजातीय स्वर 
--------------------------------------------
(३३) ऋ हा स्वर कोणत्या प्रकारचा आहे ?
उत्तर -- मुर्धव्य 
--------------------------------------------
(३४) तोंडावाटे निघणाऱ्या मूलध्वनींना काय म्हणतात ?
उत्तर -- वर्ण 
--------------------------------------------
(३५) ज्या वर्णाचा स्वतंत्रपणे उच्चार करता येतो, त्यांना काय म्हणतात ?
उत्तर -- स्वर 
--------------------------------------------
(३६) चौदाखडी कशी तयार होते ?
उत्तर -- व्यंजनांत चौदा स्वर मिसळून 
--------------------------------------------
(३७) मराठी भाषेत ' क्ष ' व ' ज्ञ ' ही ..... आहेत.
उत्तर -- जोडाक्षरे
--------------------------------------------
(३८) इ, ए हे ...... स्वर आहेत.
उत्तर -- विजातीय 
--------------------------------------------
(३९) इंग्रजीतून मराठीत आलेली इंग्रजी स्वरांची जोडी कोणती ?
उत्तर -- अॅ,  ऑ 
--------------------------------------------
(४०) मराठी वर्णमालेत एकूण किती वर्ण महाप्राण म्हणून मानले जातात ?
उत्तर -- १४
--------------------------------------------
(४१) -हस्व स्वरांचा उच्चार कसा असतो ?
उत्तर -- कमी लांबीचा
--------------------------------------------
(४२) संयुक्त स्वर हे ....... असतात.
उत्तर -- दीर्घ उच्चाराने 
--------------------------------------------
(४३) शब्दांच्या एकूण किती जाती आहेत ?
उत्तर -- ८ ( आठ )
--------------------------------------------
(४४) मराठीमध्ये लिंगाचे मुख्य प्रकार किती ‌?
उत्तर -- तीन 
--------------------------------------------
(४५) मराठीत किती वचन आहेत ?
उत्तर -- २ ( दोन )
--------------------------------------------
(४६) काळाचे मुख्य प्रकार किती ‌?
उत्तर -- ३ ( तीन )
--------------------------------------------
(४७) ' र ' या व्यंजनाची जोडाक्षरे लिहिण्याच्या पध्दती किती आहेत ?
उत्तर --- चार 
-------------------------------------------
(४८) अतिशय क्रोध किंवा चीड भावनेतून कोणता रस निर्माण होतो ?
उत्तर --- रौद्र 
-------------------------------------------
(४९) ' कान फुटले तुहे का तोंडाले कुलूप लावल कोन ?
 हे वाक्य कोणत्या बोलीभाषेतील आहे ?
उत्तर --- व-हाडी
-------------------------------------------
(५०) मूळ महाप्राण वर्ण कोणता आहे ?
उत्तर --- ह
-------------------------------------------
(५१) साधारणतः ' ह '  युक्त उच्चार होणा-या वर्णांना ------- व्यंजने म्हणतात.
उत्तर --- महाप्राण 
-------------------------------------------
(५२) एकूण महाप्राण वर्ण किती आहेत ?
उत्तर --- 14
-------------------------------------------
(५३) ज्या व्यंजनाचा उच्चार करतांना त्यात तीव्रता / कठीणपणा दिसून येतो त्यास ...... व्यंजन म्हणतात.
उत्तर --- कठोर 
-------------------------------------------
(५४) ' भरधाव ' या शब्दातील उपसर्ग ओळखा.
उत्तर --- भर 
-------------------------------------------
(५५) ' कुसंगती ' या शब्दाला -------- हे उपसर्ग लागून आले आहे.
उत्तर ---  ' कु '
-------------------------------------------
(५६) ' जमीनदार ' या शब्दाला ....... प्रत्यय लागून आले आहे ?
उत्तर ---  दार 
-------------------------------------------
(५७) शब्दांच्या एकूण जातीपैकी किती शब्दजाती ' अविकारी आहेत ?
उत्तर --- चार 
-------------------------------------------
(५८) ' वा-याने हलते रान ' यातील ' रान ' या नामाचे लिंग ओळखा.
उत्तर --- नपुंसकलिंग
-------------------------------------------
(५९) आकाशात विहरणारे पक्षी पाहून मन आनंदून गेले.
( या वाक्यातील ' पक्षी ' या शब्दाचे लिंग ओळखा.)
उत्तर --- पुल्लिंग
-------------------------------------------
(६०) ' रोपटे ' या शब्दाचे अनेकवचन कोणते ?
उत्तर --- रोपटी 
-------------------------------------------
(६२) ' पिसू ' या शब्दाचे अनेकवचन कोणते ?
उत्तर --- पिसवा 
-------------------------------------------
(६३) कोणत्या विभक्तीला प्रत्यय नसतात ?
उत्तर --- प्रथमा 
-------------------------------------------
(६४) सर्वनामाचे एकंदर किती प्रकार पडतात ?
उत्तर --- सहा 
-------------------------------------------
(६५) ' मूसळदार पावसाने धरती ओलिचिंब झाली, पण शिवारे पाण्याने तुडुंब भरली.' ( या वाक्यातील विशेषण कोणते ? )
उत्तर --- मुसळधार 
-------------------------------------------
(६६) ' यथान्याय ' या सामासिक शब्दाचा योग्य विग्रह कोणता ?
उत्तर --- न्यायाप्रमाणे 
-------------------------------------------
(६७) ' प्राजक्ता उद्या येणार आहे ना ?'  वाक्याचा प्रकार कोणता ?
उत्तर --- प्रश्नार्थी 
-------------------------------------------
(६८) ' हो तर, अगदी बरोबर, एकशे दहा मोहरा होत्या. 
वाक्यप्रकार ओळखा.
उत्तर --- होकारार्थी 
-------------------------------------------
(६९) ' माधव भित्रा नाही.' या वाक्याचे अर्थ न बदलता होणारे होकारार्थी वाक्य कोणते ?
उत्तर --- माधव शूर आहे.
-------------------------------------------
(७०) ' लहानपण देगा देवा |  मुंगी साखरेचा रवा '  हे कोणत्या अलंकाराचे उदाहरण आहे ?
उत्तर --- दृष्टान्त 
-------------------------------------------
(७१) ' तुला हे पुस्तक आवडले .... ' या वाक्यात गाळलेल्या जागी कोणते योग्य विरामचिन्ह येईल ?
उत्तर --- प्रश्नचिन्ह 
-------------------------------------------
(७२) तो म्हणाला,  " मी येईन."   या वाक्यात किती विरामचिन्हे आहेत ?
उत्तर ---  तीन 
-------------------------------------------
(७३) ' काळ्या दगडावरची रेघ '  म्हणजे ........
उत्तर --- खोटे न ठरणारे शब्द.
-------------------------------------------
(७४) ' तुझे नाव काय '  या वाक्यापुढे कोणते विरामचिन्ह येईल ?
उत्तर --- प्रश्नचिन्ह 
-------------------------------------------
(७५)  'उंबरठे झिजवणे ' या वाक्यप्रचाराचा अर्थ सांगा.
उत्तर --- हेलपाटे मारणे.
-------------------------------------------
(७६) ' घाम गाळणे ' या वाक्यप्रचाराचा अर्थ काय ?
उत्तर --- खूप कष्ट करणे.
-------------------------------------------
(७७) कवितेची रचना करणारी ...........
उत्तर --- कवयित्री 
-------------------------------------------
(७८) मामाला पत्र लिहिताना कोणता मायना लिहाल ?
उत्तर --- तीर्थस्वरूप 
-------------------------------------------
(७९) धाकट्या भावाला पत्र लिहिताना कोणता मायना लिहाल ?
उत्तर --- चिरंजीव 
-------------------------------------------
(८०) आपल्या वडिलांना पत्र लिहिताना कोणता आदरार्थी शब्द वापराल ?
उत्तर --- तीर्थरूप 
-------------------------------------------
(८१) आपल्या मोठ्या भावाला पत्र लिहिताना कोणता मायना वापराल ?
उत्तर --- तीर्थस्वरूप 
-------------------------------------------
(८२) काकांना पत्र लिहिताना कोणता मायना वापराल ?
उत्तर --- तीर्थस्वरूप 
-------------------------------------------
(८३) आपल्या शिक्षकांना पत्र लिहिताना कोणता मायना वापराल ?
उत्तर --- मा‌‌. गुरूवर्य 
-------------------------------------------
(८४) आरोग्यधिका-याला अर्ज लिहिताना कोणता मायना वापराल ?
उत्तर --- माननीय 
-------------------------------------------
(८५) धाकट्या बहिणीस पत्र लिहिताना कोणता मायना वापराल ?
उत्तर --- चिरंजीव 
-------------------------------------------
(८६) सा. न. संक्षिप्तरूपाचे पूर्ण रूप सांगा.
उत्तर --- साष्टांग नमस्कार 
-------------------------------------------
(८७) ती. स्व. संक्षिप्तरूपाचे पूर्ण रूप सांगा.
उत्तर --- तीर्थस्वरूप 
-------------------------------------------
(८८) वि. वि.  संक्षिप्तरूपाचे पूर्ण रूप सांगा.
उत्तर --- विनंती विशेष 
-------------------------------------------
(८९) ' मेघ ' या शब्दाला समानार्थी शब्द कोणता ?
उत्तर --- ढग 
-------------------------------------------
(९०) ' पराजय ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?
उत्तर --- जय 
-------------------------------------------
(९१) ' भाजी ' या शब्दाला जोडून येणारा शब्द कोणता ?
उत्तर --- पाला 
-------------------------------------------
(९२) जसा हरणासारखा चपळ तसा वाघासारखा.......
उत्तर --- हिंस्त्र 
-------------------------------------------
(९३) लढाईत शौर्याने लढणारी स्त्री ..........‌
उत्तर --- वीरांगना 
-------------------------------------------
(९४) मोजता येणार नाही असे ..........
उत्तर --- अगणित 
-------------------------------------------
(९५) ' रक्षण करणारा ' या शब्दसमूहाबदल एक शब्द सांगा.
उत्तर --- रक्षक 
-------------------------------------------
(९६) ' जमिनीखाली गुप्त मार्ग ' या शब्दसमूहासाठी एक शब्द सांगा.
उत्तर --- भुयार 
-------------------------------------------
(९७) गाईचे हंबरणे तशी वाघाची ............
उत्तर --- डरकाळी 
-------------------------------------------
(९८) कुत्र्याचे भुंकणे तसे म्हशीचे ........‌.....
उत्तर --- रेकणे 
-------------------------------------------
(९९) चिमणीची चिवचिव तसे कोकिळीचे  ..........
उत्तर --- कुहूकुहू 
-------------------------------------------
(१००) बेडकाचे डरावणे तसे कोंबड्याचे.........
उत्तर --- आरवणे 
-------------------------------------------
(१०१) घंटेची घणघण तशी पैंजणांची .........
उत्तर --- छुमछुम 
-------------------------------------------
(१०२) अश्रूंची घळघळ तशी पानांची .........
उत्तर --- सळसळ 
-------------------------------------------
(१०३) वाघाच्या ............ सर्व जंगल दणाणून गेले.
उत्तर --- डरकाळीने
-------------------------------------------
(१०४) जसा गुरांचा कळप तसा उंटांचा ..........
उत्तर --- तांडा 
-------------------------------------------
(१०५) जशी पोत्यांची थप्पी तशी नाण्याची .......
उत्तर --- चळत 
-------------------------------------------
(१०६) किल्ल्यांचा जुडगा तसा केळ्याचा .......
उत्तर --- लोंगर / घड 
-------------------------------------------
(१०७) पक्ष्यांचा एक थवा त्या करवंदीच्या ......... जाऊन लपला.
उत्तर --- जाळीत 
-------------------------------------------
(१०८) पक्ष्यांच्या समूहाला काय म्हणतात ?
उत्तर --- थवा 
-------------------------------------------
(१०९) मधमाश्यांच्या घराला काय म्हणतात ?
उत्तर --- पोळे 
-------------------------------------------
(११०) गाईगुरांना बांधण्याची जागा म्हणजे ........
उत्तर --- गोठा 
-------------------------------------------
(१११) जसे गाईचे वासरू तसे म्हशीचे .........
उत्तर --- रेडकू 
-------------------------------------------
(११२) ' कळ लावणे ' या वाक्यप्रचारातील  ' कळ ' या शब्दाचा नेमका अर्थ काय ?
उत्तर --- भांडण 
-------------------------------------------
(११३) ' वंदन ' या शब्दातील अनुस्वार काढून टाकल्यास नवीन तयार होणाऱ्या शब्दाचा अर्थ कोणता ?
उत्तर --- मुख 
-------------------------------------------
(११४) ' नेताजी ' ही पदवी कोणाला मिळाली आहे ?
उत्तर --- सुभाषचंद्र बोस 
-------------------------------------------
(११५) साने गुरुजींचे संपूर्ण नाव काय होते ?
उत्तर --- पांडुरंग सदाशिव साने 
-------------------------------------------
(११६) ' मेरी झांशी नही दुॅंगी !' ही घोषणा कोणी दिली होती  ?
उत्तर --- राणी लक्ष्मीबाई 
-------------------------------------------
(११७) ' जय जवान जय किसान !'  ही घोषणा कोणी दिली होती ?
उत्तर --- लालबहादूर शास्त्री 
-------------------------------------------
(११८) वाक्य म्हणजे ........
उत्तर --- पूर्ण अर्थ व्यक्त करणाऱ्या सुसंगत शब्दसमूहाला 'वाक्य' म्हणतात.
------------------------------------------
(११९) स्वरादी वर्णाची जोडी कोणती ?
उत्तर --- अं  अ:
------------------------------------------
(१२०) सजातीय स्वरांची जोडी कोणती ?
उत्तर --- अ - आ / इ - ई / उ - ऊ
------------------------------------------
(१२१) विजातीय स्वरांची जोडी कोणती ?
उत्तर --- अ - इ /  उ - अ / ऊ - आ  / अ - व
------------------------------------------
(१२२) मराठी भाषेतील स्वतंत्र स्वर कोणता ?
उत्तर --- ळ
------------------------------------------
(१२३) ' इ ' हा स्वर कोणत्या प्रकारचा आहे ?
उत्तर --- -हस्व
------------------------------------------
(१२४) ' काळ्या दगडावरची रेघ म्हणजे ........
उत्तर --- खोटे न ठरणारे शब्द 
---------------------------------------------
(१२५) स्वातंत्र्याचा 75 वा वाढदिवस म्हणजे .....

उत्तर --- अमृत महोत्सव 
---------------------------------------------
(१२६) ' अजातशत्रू ' या अलंकारिक शब्दाचा अर्थ काय आहे ?
उत्तर --- शत्रू नसलेला 
---------------------------------------------
(१२७) ' गाजरपारखी ' या अलंकारिक शब्दाचा अर्थ काय ?
उत्तर --- कसलीही पारख नसलेला.
---------------------------------------------
(१२८) ' घनश्याम सुंदरा श्रीधरा अरूणोदय झाला ' ‌ या वाक्यातील रस ओळखा.
उत्तर --- शांत रस 
---------------------------------------------
(१२९) ' गर्जा जयजयकार, क्रांतीचा, गर्जा जयदेवकार ' या काव्यपंक्तीतील रस ओळखा.
उत्तर --- वीर 
---------------------------------------------
(१३०) ' अण्णा व अक्का ' हे मराठीतील शब्द कोणत्या भाषेतून आलेले शब्द आहेत ?
उत्तर --- कानडी 
---------------------------------------------
(१३१) घी, शेठ, खादी हे शब्द मराठी भाषेत कोणत्या भाषेतून आलेले आहेत ?
उत्तर --- गुजराती
---------------------------------------------
(१३२) परात, घमेले, टिकाव, पिस्तूल, साबूदाणा हे शब्द मराठी भाषेत कोणत्या भाषेतून आलेले आहेत ?
उत्तर --- पोर्तुगीज 
---------------------------------------------
(१३३) पेशवा, हकीकत, पोशाख, तराजू, मेहरबान हे शब्द मराठी भाषेत कोणत्या भाषेतून आलेले आहेत ?
उत्तर --- फारशी 
---------------------------------------------
(१३४) ' साहेब, जुलूम, फकीर, जाहीर' हे शब्द मराठी भाषेत कोणत्या भाषेतून आला आहे ?
उत्तर --- अरबी 
---------------------------------------------
(१३५) चिल्लीपिल्ली, सार, मठ्ठा हे शब्द कोणत्या भाषेतील आहेत ?
उत्तर --- तामिळी 
---------------------------------------------
(१३६) ' किटूकमिडूक, अनारसा हे मराठीत आलेले शब्द कोणत्या भाषेतून आलेले आहेत ?
उत्तर --- तेलुगू 
---------------------------------------------
(१३७) विधानार्थी वाक्याचे शेवटी कोणती विरामचिन्हे येईल ?
उत्तर --- पूर्णविराम 
---------------------------------------------
(१३८) ' तुझे नाव काय आहे '  या वाक्य पुढे कोणते विराम चिन्ह येईल ?
उत्तर --- प्रश्नचिन्ह 
---------------------------------------------
(१३९) ज्या गावच्या बोरी त्या गावच्या ....... ( म्हण पूर्ण करा. )
उत्तर --- बाभळी 
---------------------------------------------
(१४०) " डोक्यावर खापर फोडणे " या म्हणीचे अर्थ काय ?
उत्तर --- दोष देणे 
---------------------------------------------
(१४१) ' दुभत्या गायीच्या लाथा गोड '  या म्हणीचा अर्थ सांगा.
उत्तर --- फायदेशीर गोष्टींसाठी त्रास सहन करणे.
---------------------------------------------
(१४२) ' कुंपणाने शेत खाल्ले ' म्हणीचा अर्थ ओळखा.
उत्तर --- रक्षणकर्त्याकडून नुकसान होणे.
---------------------------------------------
(१४३) काखेत कळसा आणि गावाला वळसा '  या म्हणीचा अर्थ ओळखा.
उत्तर --- वस्तू जवळ असूनही सर्वत्र शोधणे.
---------------------------------------------
(१४४) ' नाचता येईना ........ वाकडे '   म्हण पूर्ण करा.
उत्तर --- अंगण 
---------------------------------------------
(१४५) ' घाम गाळणे '  या वाक्यप्रचाराचा अर्थ ओळखा ?
उत्तर --- खूप कष्ट करणे.
---------------------------------------------
(१४६) ' काढता पाय घेणे '  याचा अर्थ ?
उत्तर --- निघून जाणे.
---------------------------------------------
(१४७) ' रक्ताचे पाणी करणे '  या वाक्प्रचाराचा अर्थ काय ?
उत्तर --- खूप कष्ट करणे.
---------------------------------------------
(१४८) चार रस्ते एकत्र येतात ते ठिकाण ..........
उत्तर --- चौक 
---------------------------------------------
(१४९) ' केसाने गळा कापणे म्हणजे .........
उत्तर --- विश्वासघात होणे.
---------------------------------------------
(१५०) गुरांचा समूह म्हणजे ..........
उत्तर --- कळप 
---------------------------------------------
(१५१) कुसुमाग्रज यांचे मूळ नाव काय आहे ?
उत्तर --- वि. वा. शिरवाडकर ( विष्णू वामन शिरवाडकर )
---------------------------------------------
(१५२) गोविंदाग्रज यांचे मूळ नाव काय आहे ?
उत्तर --- राम गणेश गडकरी 
---------------------------------------------
(१५३) ' कृष्णाजी केशव दामले ' यांचे टोपण नाव काय आहे ?
उत्तर --- केशवसुत 
--------------------------------------------
(१५४) ' श्रद्धांजली ' मधील एकूण वर्ण किती ?
उत्तर --- दहा 
--------------------------------------------------
(१५५) अ - आ, इ - ई, उ - ऊ, हे कोणत्या प्रकारचे स्वर आहेत ?
उत्तर ---  सजातीय 
--------------------------------------------------
(१५६) ए , ऐ, ओ, औ हे कोणत्या प्रकारचे स्वर आहेत ?
उत्तर --- संयुक्त स्वर 
--------------------------------------------------
(१५७) मराठी वर्णमालेतील अं, अ: यांना काय म्हणतात ?
उत्तर --- स्वरादी
--------------------------------------------------
(१५८) ' नैऋऊ ' या शब्दामधील वर्णाची संख्या किती ?
उत्तर --- सहा 
--------------------------------------------------
(१५९) मराठी वर्णमालेत किती स्वरादी आहेत ?
उत्तर --- दोन   ( अं, अ: )
--------------------------------------------------
(१६०) ' आ ' हा स्वर कोणत्या वर्णप्रकारात मोडतो ?
उत्तर --- कंठ्य 
--------------------------------------------------
(१६१) ' जलावतरण ' या संधीचा योग्य विग्रह ओळखा.
उत्तर --- जल + अवतरण 
--------------------------------------------------
(१६२) ' भाकरी ' हा शब्द कोणत्या भाषेतून मराठी भाषेत आला आहे ?
उत्तर --- कानडी 
--------------------------------------------------
(१६३) ' अनुक्रम ' या शब्दातील उपसर्ग ओळखा.
उत्तर --- अनु 
--------------------------------------------------
(१६४) ' मान्य ' या शब्दापासून तयार होणारा उपसर्गयुक्त अचूक शब्द कोणता ?
उत्तर --- अमान्य 
--------------------------------------------------
(१६५) ' सभा ' या शब्दाचे लिंग कोणते ?
उत्तर --- स्त्रीलिंग 
--------------------------------------------------
(१६६) आकाशात विहरणारे पक्षी पाहून मन आनंदून गेले.
( या वाक्यातील ' पक्षी ' शब्दाचे लिंग ओळखा. )
उत्तर --- पुल्लिंग 
--------------------------------------------------
(१६७) ' वा-याने हलते रान '   यातील ' रान ' या नामाचे लिंग ओळखा.
उत्तर --- नपुंसकलिंग 
--------------------------------------------------
(१६८) ' रोपटे ' या शब्दाचे अनेकवचन कोणते ?
उत्तर --- रोपटी 
--------------------------------------------------
(१६९) ' पिसू ' या शब्दाचे अनेकवचन कोणते ?
उत्तर --- पिसवा 
--------------------------------------------------
(१७०) कोणत्या विभक्तीला प्रत्यय नसतात ?
उत्तर --- प्रथमा 
--------------------------------------------------
(१७१) कोणत्या दोन विभक्तीचे प्रत्यय सारखे आहेत ?
उत्तर --- द्वितीया आणि चतुर्थी
--------------------------------------------------
(१७२) ' नव्याची नवलाई सा-यांनाच वेड लावणे ' ‌  या वाक्यातील भाववाचक नाम ओळखा.
उत्तर --- नवलाई 
--------------------------------------------------
(१७३) ' तुला काय पाहिजे ?'   या वाक्यातील  ' काय ' कोणत्या प्रकारचे सर्वनाम आहे ?
उत्तर --- प्रश्नार्थक 
--------------------------------------------------
(१७४) ' पिशवीत काय आहे हे कुणालाच माहीत नाही ' या वाक्यातील सर्वनामाचा प्रकार ओळखा.
उत्तर --- अनिश्चित 
--------------------------------------------------
(१७५) सर्वनामाचे एकंदर किती प्रकार पडतात ?
उत्तर --- सहा 
--------------------------------------------------
(१७६) 'कोणी कोणास हसू नये.'   या वाक्यातील सर्वनामाचा प्रकार कोणता ?
उत्तर --- अनिश्चित 
--------------------------------------------------
(१७७) ' मूसळधार पावसाने धरती ओलिचिंब झाली, पण शिवारे पाण्याने तुडुंब भरली.' ( या वाक्यातील विशेषण कोणते ?
उत्तर --- मुसळधार 
--------------------------------------------------
(१७८) वाक्यातील क्रियापद जेव्हा कर्माप्रमाणे बदलते तेव्हा कोणता प्रयोग होतो.
उत्तर --- कर्मणी 
--------------------------------------------------
(१७९) ' हो तर, अगदी बरोबर, एकशे दहा मोहरा होत्या.'
वाक्यप्रकार ओळखा.
उत्तर --- होकारार्थी 
--------------------------------------------------
(१८०) ' तुला हे पुस्तक आवडले....'  या वाक्यात गाळलेल्या जागी कोणते विरामचिन्ह येईल ?
उत्तर --- प्रश्नचिन्ह 
--------------------------------------------------
(१८१) ' काय हाहाकार माजवला भूकंपाने '  या वाक्यापुढे कोणते विरामचिन्ह हवे ?
उत्तर --- उद्गारवाचक 
--------------------------------------------------
(१८२) सहसंबंध ओळखा :  घुबडाचा : घुत्कार,  तर हंसांचा 
:  ?
उत्तर --- कलरव 
---------------------------------------------------
(१८३) ज्या वर्णाचा स्वतंत्रपणे उच्चार करता येतो, त्यांना काय म्हणतात ?
उत्तर -- स्वर  
---------------------------------------------------
(१८४) मराठी भाषेत ' क्ष ' व ' ज्ञ ' ही ...... आहेत.
उत्तर -- जोडाक्षरे 
---------------------------------------------------
(१८५) ' चहा गोड आहे. ' यातील ' गोड ' पुढीलपैकी काय आहे ?
उत्तर -- विशेषण 
---------------------------------------------------
(१८६) ' सुनिल आंबा खातो ' या वाक्यातील क्रियापद ओळखा ?
उत्तर -- खातो 
--------------------------------------------------
(१८७) मराठी भाषा दिन कधी असतो ?
उत्तर --- 27 फेब्रुवारी 
-------------------------------------------------
(१८८) ' मृत्यूंजय ' या कांदबरीचे लेखक कोण ?
उत्तर --- शिवाजी सावंत 
-------------------------------------------------
(१८९) ' गोविंदाग्रज ' हे टोपण नाव कोणाचे ?
उत्तर --- राम गणेश गडकरी 
-------------------------------------------------
(१९०) ' श्यामची आई ' या पुस्तकाचे लेखक कोण ?
उत्तर --- साने गुरुजी 
-------------------------------------------------
(१९१) ' खानदेशाची कवयित्री ' म्हणून कोणाला ओळखले जाते ?
उत्तर --- बहिणाबाई चौधरी 
-------------------------------------------------
(१९२) वि. वा. शिरवाडकर या साहित्यिकांचे टोपण नाव काय आहे ?
उत्तर --- कुसुमाग्रज 
-------------------------------------------------
(१९३) ' अरे संसार संसार - जसा तवा चुल्यावर ' या काव्यपंक्ती कोणत्या कवीच्या आहेत.
उत्तर --- बहिणाबाई चौधरी 
-------------------------------------------------
(१९४) त्र्यंबक बापूजी ठोंबरे यांना ........ म्हणतात.
उत्तर --- बालकवी 
-------------------------------------------------
(१९५) ' कृष्णाजी केशव दामले ' यांचे टोपणनाव काय आहे ?
उत्तर --- केशवसुत 
-------------------------------------------------
(१९६) ' भारूड ' हा काव्यप्रकार कोणामुळे ओळखला जातो ?
उत्तर --- संत एकनाथ 
-------------------------------------------------
(१९७) अभंगाचे रचनाकार कोण आहेत ?
उत्तर --- संत तुकाराम 
-------------------------------------------------
(१९८) वारक-यांच्या समूहाला काय संबोधले जाते ?
उत्तर --- दिंडी 
-------------------------------------------------
(१९९) ' जिवंत असेपर्यंत ' या शब्दसमूहासाठी योग्य शब्द कोणता ?
उत्तर --- आजन्म 
-------------------------------------------------
(२००) ' भरपूर वर्षे जगणारा ' या शब्दसमूहासाठी योग्य शब्द कोणता ?
उत्तर --- दीर्घायुषी 
-------------------------------------------------
(२०१) तोंडातोंडी चालत आलेली गोष्ट म्हणजे काय ?
उत्तर --- दंतकथा 
-------------------------------------------------
(२०२) ' अंत ' या शब्दाचा उलट अर्थ काय आहे.
उत्तर --- आधी 
-------------------------------------------------
(२०३) ' उन्नती ' या शब्दाला समानार्थी शब्द सांगा.
उत्तर --- प्रगती 
-------------------------------------------------
(२०४) ' रजनी ' या शब्दाचा अर्थ काय होतो ?
उत्तर --- रात्र 
-------------------------------------------------
(२०५) ' थोरला ' या शब्दाचे विरुद्धार्थी शब्द ओळखा.
उत्तर --- धाकटा 
-------------------------------------------------
(२०६) ' निरक्षर ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?
उत्तर --- साक्षर 
============================
संकलक :- शंकर मुराबाई सिताराम चौरे ( प्रा. शिक्षक )
जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा - गरताड गावठाण 
केंद्र -- रोहोड, ता. साक्री, जि. धुळे 
9422736775 / 7721941496

No comments:

Post a Comment